Willem Frederik Hermans (1921-1995) groeide op in een Amsterdams onderwijzersgezin. Zijn oudere zuster pleegde zelfmoord toen in mei 1940 de Duitsers Nederland binnenvielen, een gebeurtenis die Hermans’ kijk op het leven sterk bepaald heeft. Hermans studeerde fysische
geografie en promoveerde op een proefschrift over bodemonderzoek in Luxemburg. Hij werd lector in de fysische geografie aan de Universiteit van Groningen waar hij in 1973, na grote interne problemen, weer vertrok. Het was maar één van de affaires waar Hermans tijdens zijn
leven in betrokken raakte: in 1951 raakte hij in opspraak door zijn roman
Ik heb altijd gelijk waarin volgens sommigen kwetsende passages over katholieken stonden; in 1986 werd hij door de burgemeester van Amsterdam persona non grata verklaard omdat hij Zuid-Afrika bezocht had en daarmee de bestaande boycot doorbrak.
Hermans was redacteur van de tijdschriften Criterium en Podium. In 1957 weigerde Hermans de Prijs van de
Stichting Kunstenaarsverzet 1942-1945 en in 1971 de P.C. Hooftprijs voor zijn gehele oeuvre. Na de Groningse affaire vestigde Hermans zich in Parijs en later in Brussel en werkte daar aan zijn omvangrijke oeuvre, waarvan titels als De tranen der acacia's, Paranoia (1953), De donkere kamer van Damokles (1958) en Nooit meer slapen (1966) tot de klassiekers van de twintigste-eeuwse literatuur behoren.
Bij Uitgeverij De Bezige Bij verscheen in november 2005 het eerste deel van zijn Volledige werken, met daarin de bij Van Oorschot verschenen romans Conserve en De tranen der acacia's.
 | Willem Frederik Hermans
De donkere kamer van Damokles
ISBN 9789028201026
Proza, 336 pagina’s
Verschenen in 1958
37e druk
Ingenaaid € 18.50
bestellen
|
Angst, dreiging en verraad, ongrijpbaarheid van de werkelijkheid en onkenbaarheid van de ander: in deze roman komen Hermans’ centrale thema’s op geraffineerde en uiterst beklemmende wijze aan bod.
De donkere kamer van Damokles vertelt het verhaal van Henri Osewoudt, sigarenhandelaar te Voorschoten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontmoet hij de verzetsman Dorbeck, die sprekend op hem lijkt en hem opdrachten geeft die hij gewillig uitvoert. Naar aanleiding van zijn daden wordt hij gevangen genomen, komt weer vrij, pleegt een moord, nog een moord.
Na de bezetting lijkt alles zich tegen hem te keren en wordt hij gekwalificeerd als landverrader. Zich beroepen op Dorbeck blijkt onmogelijk: er is geen enkel spoor dat leidt tot deze man. Het enige dat Osewoudt heeft om de wereld Dorbecks bestaan te bewijzen is een camera met een foto van Dorbeck erin, maar ook die foto blijkt uiteindelijk niet te bestaan.
Bestaat Dorbeck echt of heeft Osewoudt hem verzonnen? Is hij Osewoudts superego? In hoeverre is Osewoudt zelf verantwoordelijk voor zijn daden? Wie ben je als iedereen je ziet als een verrader en een leugenaar, bestaat er wel zoiets als waarheid en werkelijkheid? Om dergelijke vragen gaat het in dit huiveringwekkende boek, dat uitgroeide tot Hermans’ meest gelezen en bejubelde roman.
De donkere kamer van Damokles werd door Fons Rademakers in 1963 verfilmd onder de titel Als twee druppels water. Deze film mocht jarenlang om onduidelijke redenen niet worden vertoond, maar in 2003 werd hij opnieuw in roulatie gebracht en op televisie uitgezonden.