Van Oorschot Nieuws
Nescio: verzameld proza en brieven uit Veere
Verschenen: De sprekende slang
Verschenen: Jeugdherinneringen
Verschenen: Een jongen met vier benen
De winnaar is: WEG
Tsjechov deel 5 in de nieuwe vertaling
De ontvangst van Levi Andreas
De nieuwe Willem Jan Otten

Nescio: verzameld proza en brieven uit Veere
Kort geleden kwamen twee brieven voor de dag, geschreven door de jonge Frits Grönloh, de latere schrijver Nescio, aan zijn vrouw Agaat Tiket. En wat voor een brieven! Grönloh is in juli 1908 veertien dagen in Middelburg en Veere, in z’n eentje; zijn hoogzwangere vrouw is thuisgebleven. Aanvankelijk kan hij er zijn draai niet goed vinden, maar dan wordt hij gegrepen door Veere en het dagelijks leven daar. Hij geeft zich geheel over aan het ritme van de getijden en het uitvaren en binnenkomen van de boten, gaat mee met de vissers, zit uren op de toren van de Grote Kerk en verliest ieder besef van tijd en plaats: ‘Ik doe aldoor ’t zelfde net als ’t water en de Arnemuiders. De eene golf rolt over de andere en daarna zie je ze nooit weer om, zoo leef ik hier, de uren beteekenen hoogstens eten, overigens is ’t water hoog of ’t is laag en als ’t een tijdje donker is ga je naar bed.’ Het is alsof Japi de uitvreter hier aan het woord is.
Eveneens verscheen speciaal voor deze Boekenweek een prachtige uitgave van Verzameld proza en nagelaten werk. In Verzameld proza en nagelaten werk is allereerst het door de schrijver zelf uitgegeven werk opgenomen: De uitvreter, Titaantjes, Dichtertje en de bundels Mene Tekel en Boven het dal. Daarnaast bevat dit deel een zeer ruime keuze uit Nescio’s literaire nalatenschap.
Al dit nagelaten werk ging ongebruikt in Nescio’s bureaula en kwam daaruit tevoorschijn in 1996, tot vreugde van de vele bewonderaars van zijn werk.

Verschenen: De sprekende slang
Overal ter wereld strijden gelovigen met elkaar over de zuiverheid van hun religie. Vandaag de dag denken Nederlanders graag dat religieuze fundamentalisten vooral in andere culturen of verre werelddelen met elkaar overhoop liggen. Toch is het nog niet zo lang geleden dat dergelijke conflicten zich ook in ons eigen land afspeelden. Nico Dros beschrijft dit in deze prachtige klein geschiedenis van een twist die diep in onze genen zit.
De gereformeerde synode van Assen sprak in 1926 het laatste woord over de uitleg van een passage in het bijbelboek Genesis. Was de slang die Eva tot de erfzonde verleidde een reptiel met een vleiend spraakvermogen? Of moest men het dier opvatten als een zinnebeeld van de duivel? Het ging hier om een heuse slang, oordeelde de synode, en wie een andere uitleg voorstond maakte zich schuldig aan Schriftaanranding. Deze uitspraak zou de bron worden van een kerkelijk conflict dat links en rechts in ons land oplaaide en jarenlang de gemoederen beheerste. Dit boek gaat over de ingrijpende gevolgen van Assen voor het Texelse vissersdorp Oosterend, ook wel bekend als het kleine Jeruzalem van het noorden. De later beroemd geworden dominee, J. J. Buskes, werd er ongewild het middelpunt van een felle geloofstwist. Een kerkscheuring was het gevolg en een kwart eeuw lang zouden twee gereformeerde kampen in vijandschap leven. Meer lezen.

Verschenen: Jeugdherinneringen
Op vrijdag 19 februari verscheen Jeugdherinneringen van J.J. Voskuil (1926–2008). De herinneringen in dit boek zijn dikwijls hilarisch opgeschreven en altijd helder en doeltreffend geformuleerd. Het verhaal ‘Mijn socialistische jeugd’, dat de hoofdmoot van dit boek vormt, is echter in de eerste plaats een even scherp als ontroerend portret van Voskuils vader. In de oorlogsjaren, Voskuil was 15 of 16 jaar oud, registreerde hij voor het eerst diens kwetsbaarheid: ‘Hij verloor zijn gezag niet, maar hij kwam dichterbij en het gevoel dat hij mij beschermde, maakte geleidelijk plaats voor het gevoel dat hijzelf evengoed beschermd moet worden.’ Er is een passage waarin zijn vader, met hulp van de buren, de meidoorn uit de voortuin omzaagt. Die passage vergeet je niet meer, zo mooi beschrijft Voskuil een vader die buiten de huiskamer niet zo sterk blijkt als zijn zoon zich hem voorstelt. Jeugdherinneringen bevat prachtige beschrijvingen van een jeugd in Den Haag.
Niet eerder gepubliceerde foto’s maken dit boek een must voor liefhebbers van J.J. Voskuil.

Verschenen: Een jongen met vier benen
Het in 1982 verschenen Een jongen met vier benen werd in korte tijd zes maal herdrukt. Er wordt in beschreven hoe de jonge puber uit de titel zich om uiteenlopende redenen ‘anders’ voelt. Er is een minder begaafde klasgenoot; er zijn dialect sprekende buurmeisjes die hem verleiden; er is de leeftijdgenoot die zijn jeugdliefde wordt. Ten slotte is er de vader van een vriendinnetje, met wie hij een seksuele verhouding krijgt. De relatie tussen Verheuls alter ego en een man van middelbare leeftijd werd oorspronkelijk in de pers besproken als vrijmoedig en leidde nergens tot protest. Er verschenen jubelende recensies.
Frits Abrahams in Vrij Nederland: ‘Het is het ontroerende hoogtepunt van een boek dat zonder opzichtig effectbejag de gevoelswereld van een in de provincie opgroeiend jongetje in kaart brengt.’ Pas later ontstond tegenover pedoseksualiteit een vanzelfsprekend geachte houding van emotionele afkeer. In het aan deze druk toegevoegde essay geeft Kees Verheul zijn persoonlijke visie. Meer lezen.

De winnaar is: WEG
Minke Douwesz heeft afgelopen avond, tijdens het voor de eerste keer georganiseerde 'Vrouwenboekenbal', de Opzij Literatuurprijs ontvangen voor Weg. Had Elsbeth Etty al een vermoeden toen ze afgelopen vrijdag in NRC Boeken alleen maar de 'robuuste relatieroman Weg' noemde als mogelijke kanshebber voor de prijs?
De jury, bestaande uit Xandra Schutte (hoofdredacteur De Groene Amsterdammer), Daniëlle Serdijn (recensente de Volkskrant), Femke van Wiggen (redacteur Opzij), Esther Gerritsen en Pia de Jong, nomineerde zes boeken van vrouwelijke auteurs. De roman Weg, die eerder al uitermate positief ontvangen werd door het Nederlandse recensentendom, is volgens de jury een 'stoomwals van een roman die uitblinkt in details'. Dankzij 'geraffineerde thrillerelementen' wordt de lezer 'weggezogen in een moeras en je komt er niet uit totdat je het boek uit hebt'. De uitsmijter van het juryrapport: 'Weg is net zo verslavend als lekker eten en een soap.'
Minke Douwesz (1962) is werkzaam als psychiater. In 2003 debuteerde zij met de omvangrijke roman Strikt, die binnen een jaar vier drukken beleefde en waarvan meer dan 10.000 exemplaren werden verkocht. In Weg gaat het om de strijd tussen twee vrouwen; hoofdpersoon Edith Heringa is een 40-jarige, hardwerkende gynaecologe. Ze woont samen met Norma Vrins in een idyllisch gelegen boerderijtje. Edith beseft dat zij en Norma volledig uit elkaar zijn gegroeid en beëindigt de relatie. Maar dan begint het gedonder. De boerderij staat op haar naam, de vrouwen zijn niet in de echt verbonden, dus vroeg of laat zal Norma haar biezen moeten pakken. Dit verdomt zij; ze verzet zich met hand en tand tegen haar vertrek. Edith weet daar nauwelijks raad mee. Het is hier dat het eigenlijke thema van de roman zichtbaar wordt: het onvermogen van mensen om te voorkomen dat zij elkaar het leven tot een hel maken.
'Weg is zondermeer de beste roman die ik in tijden las, een boek om met gretige haast in uit te rusten.' – Fleur Speet in Financieel Dagblad
'Weg is een meeslepende en boeiende psychologische roman, die zo dicht op de huid is geschreven dat je na lezing als een wrak achterblijft.' – Karin Overmars in Het Parool

Tsjechov deel 5 in de nieuwe vertaling
Het vijfde en laatste deel van de verzamelde verhalen van Tsjechov werd gelanceerd met een Voorleesmarathon in De Balie. Marja Pruis, Wim Brands, Willem Jan Otten, Arjan Peters, Stephan Enter en nog vele anderen lazen twaalf uur lang onafgebroken voor uit de complete nu in vijf banden verzamelde verhalen. Dat de hele zaal haast continu volzat bewijst de populariteit van Tsjechov, die er gelukkig nog altijd is - niet ondenkbaar dat dat door de geheel nieuwe vertalingen van Aai Prins, Anne Stoffel en Tom Eekman komt. ''Wat moet het drietal vertalers een plezier hebben gehad, de afgelopen jaren, en wat is het jammer dat ze dat tintelende geluk nooit meer smaken: dat zij ons de eeuwige verhalen van Tsjechov mogen gaan doorgeven,' schreef Arjan Peters in de Volkskrant. En Jos Bloemkolk in Het Parool: 'Tsjechov de verhalenschrijver is onovertroffen. Zelfs zijn landschapsbeschrijvingen, bij de meeste schrijvers goed voor saaie passages, zijn bij hem, net als bij Toergenjev, helder en fris. Zijn stijl is een prachtige, elegante mengeling van glasheldere observaties en dialogen.'
Tot 25 april is het vijfde deel voor 34 euro in de boekhandel te krijgen, daarna voor 39 euro. Maak uw collectie boeken uit de Russische Bibliotheek dus nú compleet met dit nieuwe deel. Het bevat Tsjechovs beroemdste verhalen, zoals 'De dame met het hondje', 'In het ravijn' en 'De bisschop'. Laat ons ondertussen niet treuren dat dit het laatste deel is: immers, welke schrijver kan men onbeperkt herlezen? Steeds weer nemen we enig deel ter hand en zijn opnieuw verloren. We vergeten de tijd, onze plichten en huishouden, zeggen afspraken af en denken: 'Tsjechov voor altijd!'

De ontvangst van Levi Andreas
David Pefko's debuutroman Levi Andreas kreeg uitermate enthousiaste recensies in de Nederlandse pers.
Nieuw Israelietisch Weekblad: 'David Pefko is dé ontdekking van het jaar.'
8Weekly: 'Pefko heeft met Levi Andreas een geweldig boek geschreven, zo'n boek waar je er meteen vijf van koopt om het aan iedereen cadeau te doen.' Lees hier het stuk 'Briljant debuut van een ex-voddenhandelaar'.
de Volkskrant: 'Pefko doseert het drama uitstekend', 'de aanrader voor op het nachtkastje van de koningin'.
Noord Hollands Dagblad: 'Met zijn debuutroman Levi Andreas zet de Amsterdamse David Pefko zich in een klap op de kaart als een buitengewoon talentvol schrijver. Als er gerechtigheid bestaat, moet dit boek komende tijd minstens een van de vele literaire prijzen winnen.'
Boekenkrant: 'Het boek schreeuwt om herlezing, het geboortejaar van de auteur schept bergen verwachtingen voor de toekomst. Meer van dit werk, David Pefko!'
Opium Radio: 'Een ongelooflijk leuke roman. Lees het!'
NRC Handelsblad: 'Een geslaagd debuut!' Lees hier de recensie.
En dan was er nog een discussie tussen twee recensenten, Arie Storm van Het Parool en Frank van Dijl van HP|De Tijd. Storm noemde Pefko een 'kloon van Grunberg'. Van Dijl vindt het niet erg dat het werk aan Grunberg doet denken: 'ik zou me niets aantrekken van Arie Storm, auteur van slechtverkopende, in pseudo-reviaans geschreven romans, die er plezier in schept om in zijn hoekje in Het Parool beter voor de dag komende schrijvers te beschimpen. [...] Pefko is iemand die durft te vertellen, die niet bang is om een verhaal tot haast mythische proporties op te blazen. [...] Laat Storm maar kletsen. Met David Pefko gaan we nog interessante dingen meemaken.'

De nieuwe Willem Jan Otten
Eindelijk is er weer een nieuwe essaybundel van Willem Jan Otten: Onze Lieve Vrouwe van de Schemering bevat essays over euthanasie, Srebrenica, verbeelding, pornografie, filmgeweld, Onbevlekte Ontvangenis, orthodoxie, godslastering, Stanley Kubrick, Bob Dylan, Tonke Dragt, Paul Auster, Harry Potter, Ingmar Bergman etc etc. Hart van het boek wordt gevormd door de 'Berlijnse geloofsbrieven': colleges die Otten gaf aan Berlijnse studenten.
Voor al deze essays geldt dat Otten de lezer achterlaat met de dwingende behoefte om de films te huren waarover hij essayeert, de boeken te kopen die hij noemt en, ten slotte, na te denken over zaken die vóór lezing ervan mogelijk nog onbetwistbaar waren.
Persgeluiden:
'Ik ben geneigd Otten te geloven.'
–Arjan Peters in de Volkskrant–
Dit nieuwe boek van Otten verdient de grootst mogelijke nieuwsgierigheid.
–Katholiek Nieuwsblad –
Zondagochtend 8 november was Willem Jan Otten te gast bij Wim Brands in het programma Boeken.
Arie Storm schereef in Parool: 'Onze Lieve Vrouwe van de Schemering zit vol prikkelende waarnemingen en biedt een goed inzicht in hoe romans, gedichten, toneelstukken en films kunnen werken of hoe ze worden gemaakt'.
'Ouder worden is niet iets waar ik om heb gevraagd, maar ik heb me er wel terdege op verheugd. Op een of andere manier ben ik er altijd vanuit gegaan dat ik eens beter zou begrijpen hoe ik moet leven dan nu.
Ik ben er al vroeg van overtuigd geraakt dat ik door te lezen tot het betere begrip zou komen. En ik verheugde mij erop eens een rijk voorzien geheugen te hebben. De boeken die ik het liefst las blaakten van deze rijkdom.
Vestdijk, Nabokov, Borges, Proust waren mijn eerste prozahelden. Ze zijn typische "tweede helft"-schrijvers, die de eerste helft van hun leven leken te beschouwen als de periode waarin ze, als een graanschuur, gevuld waren. Het was prettig om zo over mijn leven te denken, want het verklaarde waarom dat wat ik schreef zo schamel afstak bij wat ik het liefst las, zonder dat het me ontmoedigde. Wacht maar tot mijn geheugen even rijk is voorzien, met gedachten en inzichten van overwegend Rijkvoorzienen. En het verzoende me enigermate met het ledige leven dat ik leidde: ik deed, behalve schrijven voor de kost, eigenlijk weinig anders dan lezen.' - Onze Lieve Vrouwe van de Schemering, p.230. Het boek ligt in de winkel en kost 17,50.
Archief: 2010 | 2009 | 2008