{"id":299190,"date":"1964-01-01T00:01:03","date_gmt":"1963-12-31T23:01:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/"},"modified":"2021-07-08T10:17:43","modified_gmt":"2021-07-08T09:17:43","slug":"theophile-de-viau-en-de-libertijnen","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/","title":{"rendered":"Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp><\/interp>
[p. 330]<\/div>\r\n

[Tirade mei 1964]<\/h2>\r\n\r\n

\r\nSarkofaag<\/i>\r\n<\/h2>\r\n\r\n<\/a>\r\n

Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen<\/h3>\r\n\r\n
De priapee – woord afgeleid van Priapus, god uit het Griekse en Romeinse pantheon, phallisch symbool – is een erotisch gedicht. De priapee houdt zich uitsluitend bezig met de physische kant van de menselijke seksuele bedrijvigheid.<\/blockquote>\r\n\r\n

Het is meteen duidelijk: de priapee is een reaktie op de huichelarij in de literatuur en de gemeenschap. Aldus is de priapee een universeel verschijnsel; tenminste bij beschaafde lui met een beschaafde literatuur. Deze beschouwingen houden zich echter alleen bezig met de XVIIe eeuwse, libertijnse erotische po\u00ebzie.<\/p>\r\n\r\n

Deze Franse priapee\u00ebn komen in de XVIIe eeuw niet uit de lucht gevallen: zij hadden een traditie achter zich. Realisme \u00e8n idealisme hebben steeds het uitzicht van de Franse letteren bepaald: Renard naast le roman de la Rose. En geen werkelijk realisme zonder erotisch-realisme. Wel heeft dit erotisch-realisme eeuwenlang a.h.w. geen ruggegraat.1)<\/span><\/a> Op enkele uitzonderingen na bleef de priapee in de volkse po\u00ebzie geankerd; boertig. Bovendien behoorden de priapee\u00ebn tot de \u2018lopende\u2019 productie van de betrokken auteurs. Kerkelijke noch burgerlijke autoriteiten zagen er graten in, dat de schrijvers uit naam van de \u2018esprit gaulois\u2019 kwistig met dubbelzinnige termen omsprongen.<\/p>\r\n\r\n

In de XVIe eeuw – met de Renaissance – krijgt de priapee een andere, meer heidense, meer filosofische grondslag: de priapee wordt een wapen in de idee\u00ebnstrijd. Wanneer in de XVIIe eeuw het libertanisme uit het christendom brokken komt slaan – en meteen de fundamenten van de sociale orde aantast2)<\/span><\/a> – weerspiegelt de spirituele achtergrond van de priapee\u00ebn de opvattingen van het libertanisme, athe\u00efsme, hulde aan het aardse leven, afrekening met wereldse en kerkelijke gezagdragers.<\/p>\r\n

[p. 331]<\/div>\r\n

Deze libertijnse geest wordt uitstekend weergegeven in de verzamelbundels met priapee\u00ebn die en vogue waren van 1600 tot 1623. De spottende kritiek, de vrijbuiterstoon, het seksuele sausje in ongezouten taal, sprak een ruim publiek aan. Daarom dat dit speciale genre dat begonnen was in 1600 met \u2018La muse folastre\u2019 vlug sterk in trek kwam. Met \u2018Les Muses Gaillardes\u2019 (1609) en vooral met \u2018Le Cabinet Satyrique\u2019 (1618) bereikt dit succes zijn hoogtepunt. Na de bundel \u2018Le Parnasse Satyrique\u2019 (1622), verdwijnen de priapee\u00ebnbundels echter van de markt, niet ten gevolge van gebrek aan belangstelling, maar ten gevolge van de achtervolgingen ingespannen tegen de voornaamste medewerker aan dit \u2018nummer\u2019: bekend libertijn en po\u00e8te \u00e0 la mode Th\u00e9ophile de Viau.<\/p>\r\n\r\n

De meest gewaagde priapee\u00ebn die welke bijvoorbeeld zonder omwegen sodomie verdedigden of zonder omhaal door en door blasfemisch waren, moeten wij in deze bundels niet zoeken. Deze priapee\u00ebn zijn tot ons gekomen in manuscript. Dit wil niet zeggen dat zij niet gelezen werden. Zonder twijfel gingen zij van hand tot hand; hun auteur was bekend bij de ingewijden. Maar geen enkel uitgever of auteur wou zelfs in deze bloeiperiode van de priapee zijn naam verbinden aan te uitgesproken ketterse idee\u00ebn. Wat niet wegneemt, dat naast de moppentappers-op-rijm in deze verzamelbundels mensen aan het woord kwamen (Regnier, Viau, Maynard, Motin, Ronsard) die proklameren, dat morele, sociale noch kerkelijke vooroordelen ons mogen tegenhouden om ons uit te leven. V\u00f3\u00f3r gaat de MENS; v\u00f3\u00f3r gaat wat hier, n\u00fa, op deze planeet te rapen valt. Wie echter zegt geniet NU, straks komt het NIETS, erkent ipso facto het aardse boven het hiernamaals; komt in botsing met de kerk.<\/p>\r\n\r\n

Nochtans is het pas n\u00e1 1618 (Le Cabinet Satyrique) dat de Jezu\u00efeten – het voornaamste wapen van de contrareformatie – uit hun schelp komen. Wie enigszins vertrouwd is met de avonturen van de Jezu\u00efeten gedurende het eerste kwart van de XVIIe eeuw, begrijpt, waarom die reaktie van hun kant zolang uitgebleven is, en waarom ze zulke afmetingen aannam. Verbannen uit het land sinds 1598, betekende de Compagnie van Jezus na heel wat gekuip rond de jaren 1620 weer heel wat in het Frankrijk van Lodewijk XIII. Het werd tijd, dat met het libertanisme, dat dank zij de priapee\u00ebnbundels\r\n<\/p>

[p. 332]<\/div>

meer en meer veld won, grondig afgerekend werd. Twee paters zetten zich aan het werk: de paters Mersenne en Garassus.<\/p>\r\n\r\n

Pater Mersenne spant zich in om in een merkwaardig belachelijke betoogtrant het \u2018filosofisch\u2019 athe\u00efsme te bestrijden. Hij onderzoekt allerlei athe\u00efstische geschriften uit allerlei tijden. Naar de brandstapel worden zowel geschriften van Loekianos als deze van Pierre Charron, Giordano Bruno en Th\u00e9ophile verwezen.<\/p>\r\n\r\n

Peter Garassus zal Th\u00e9ophile en de moderne libertijnen terroriseren. Deze Th\u00e9ophile wordt het zwarte schaap, omdat hij zowat de chef de bande was van de Jeunesse Dor\u00e9e van die dagen, die zich verenigde in de \u2018Pomme de Pin\u2019. De invloed van die bande \u00e0 Viau was groot en hun gedachten werden met instemming ontvangen door een jeugd, die zich meer en meer wou afscheuren van de principes die de basis vormden van het koningschap en de kerk. Th\u00e9ophile genoot daarbij de gunst van heel wat belangrijke persoonlijkheden uit de kringen van universiteit en parlement. Th\u00e9ophile verbranden was niet alleen – symbolisch – athe\u00efsme, libertinage en de vrije gedachte uitroeien, maar tevens werd dit het proces van de eeuw, het proces van de Jezu\u00efeten t\u00e9gen de universiteit en t\u00e9gen het parlement. Tot tweemaal toe wordt Th\u00e9ophile voor het gerecht gesleept (1623 en 1625). Wegens blasfemische uitlatingen en obscene taal wordt hij voor eeuwig verbannen. Dank zij zijn machtige beschermers ontspringt Th\u00e9ophile de vuurdans, maar de weerslag van dit proces was ongemeen groot.3)<\/span><\/a> Pamfletten, gedichten en polemieken overstromen Parijs. Tot zelfs het gewone volk was – dank zij de preken – in het proces ge\u00efnteresseerd. Dit proces blijft onbetwistbaar \u00e9\u00e9n van de belangrijkste data in de geschiedenis van de censuur op erotische literatuur en het onderdrukken van de libertinage in Frankrijk. Rechtstreeks bijvoorbeeld werd het aanleiding tot het stichten van de fameuze \u2018Compagnie du Saint-Sacrament\u2019, een vereniging van geestelijke\r\nen nietgeestelijke zieldrijvers, die meer dan een halve eeuw een onderduimse en hardnekkige strijd zal voeren tegen obscene literatuur, dit om outer-en-heerd te verdedigen in de Geest van de Goede Zeden.4)<\/span><\/a> De brandstapels gaan weldra roken (in 1662 wordt Claude le Petit op 23-jarige leeftijd verbrand uitsluitend voor het schrijven van priapee\u00ebn) en de com-<\/p>

[p. 333]<\/div>

pagnie waakt er angstvallig over, dat de libertijnen geen kans meer krijgen om hun idee\u00ebn te verspreiden bij middel van het boek.<\/p>\r\n\r\n

Pornografie zijn deze XVIIe eeuwse priapee\u00ebn nochtans niet. De pijlers van de echte obscene literatuur, zoals het defloratiethema, orgi\u00ebn, voyeurisme, sadisme, flagellatie en incest ontbreken totaal. Wel wordt in de priapee\u00ebn een seksuele moraal getekend, die enigszins afwijkt van de moraal zoals die door de kerk en de \u2018Beschaving\u2019 gedikteerd werd. De priapee\u00ebn zijn beslist een ware en waardevolle bron voor de seksuele realiteit in de XVIIe eeuw. Moeilijk kan men zich daarbij van de indruk losmaken, dat de Kinseyrapporten niet alleen geldig zijn ook voor het Europa van de XXe, maar eveneens voor het Europa van de XVIIe eeuw.<\/p>\r\n\r\n

In de volgende bladzijden ga ik enkele van de belangrijkste onderwerpen beschouwen, die de XVIIe eeuwse dichters in hun priapee\u00ebn dan wel betrokken hebben. Het onderzoek naar die onderwerpen is doel op zichzelf. Ik ontrafel die gedichten niet om mordicus te bewijzen dat deze priapee\u00ebn geen pornografie zijn. Het kan me niets schelen of Mijnheer Publiek die versjes toch op die manier veroordeelt. Ik zal de lektuur ervan daarvoor niet staken, want de priapee\u00ebn, zoals Maynard zegt:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nLe blanc ils l’appellent blanc.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

In de allervroegste middeleeuwse literatuur was het normaal, dat het voorspel tot het liefdesspel uitging van de vrouw. In de XVIIe eeuw was zoiets in de gekonsakreerde liefdespo\u00ebzie en voor De Moraal al lang ondenkbaar geworden. Maar voorschriften dekken niet per s\u00e9 de realiteit. De hartstocht en de drang tot seksueel verkeer wordt daarom bij alle priapeeschrijvers zowel de vrouwen als de mannen aangewreven, niettegenstaande alle uiterlijke schijn van het tegendeel:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nVous dites belle farouche<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQue l’amour ne vous peut br\u00fbler<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nSi votre con pouvait parler<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nIl d\u00e9mentirait vostre bouche<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Sigogne)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

waarbij de priapeedichters niet aarzelen telkens weer te be-<\/p>

[p. 334]<\/div>

weren, dat de Vrouw nooit te voldoen is, hoe de man zich ook inspant of uitput, en dat het verheerlijken van de platonische liefde niet in zulke goede aarde valt als wel eens beweerd werd (en wordt).<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nTu ne fais plus que badiner<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nElles veulent \u00eatre foutu\u00ebs!<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Maucroix)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Nauw in verband hiermee staat natuurlijk de spot met de deugd en de devotie, twee begrippen die meestal samengaan, maar zoals Maynard zegt:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nPour les sermons de la vertu<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nUn cu chaud n’eut jamais d’oreilles.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

terwijl, zoals Pierre Motin neerschrijft:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nIl faut fuire l’honneur comme chose perverse<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQuand on tient soubs le pied le plaisir abattu!<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Het is trouwens erg makkelijk deugdzaam te leven, wanneer men te oud of te lelijk is om ondeugdzaam te zijn. Deugdzaamheid en devotie zijn dikwijls maar fa\u00e7ade om andere ondeugden te verbergen:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nPour ne point foutre de putains<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nEn crois-tu pour cela tes passe-temps sans crime?<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nBougre, tu te fous de ta main.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Saint-Pavin)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Masturbatie – zowel bij de mannen als bij de vrouwen – is een onderwerp dat voortdurend voorkomt in de priapee\u00ebnbundels, waarbij zelf sommige auteurs een probleem aanraken dat thans nog in de XXe eeuw uiteraard als een stil drama tussen veel echtelingen hangt: de onvoldaanheid op seksueel gebied. Wanneer – zoals in het voorbeeldje bij Saint-Pavin – de hand bij het masturberen niet voldoet, komt het voorwerp op de proppen, dat door de priapeeschrijvers met spot, soms ook met nijd, beschreven wordt: de kunstpenis of godemichi:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nAvecque du cuir et du fil<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nvous fites un engin viril<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nd’un des vieux gands de vostre mere.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n
[p. 335]<\/div>\r\n

Het betrekken van masturbatie in geschriften op zulk een luchtige toon, het spotten met de masturbatie, het aanmoedigen zoals sommige schrijvers doen, is een scherpere reaktie tegen de godsdienstmoraal dan wij ons nu kunnen voorstellen. In de middeleeuwse boeteboeken handelen m\u00e9\u00e9r paragrafen over de masturbatie dan over sodomie en bestialiteit. Volgens Thomas van Aquino b.v. was masturbatie een groter zonde dan ontucht bedrijven. Toch is de veroordeling van de masturbatie een minder voorkomende houding in de XVIIe eeuwse priapeebundels. Zeldzaam is een stellingname als deze van Claude d’Esternod:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nnous hommes<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\navons un peu moins de raison<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nJamais b\u00eate nue se poll\u00fce.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Zoals ik reeds opmerkte komt het echte sadistische defloratiethema in de priapee\u00ebn niet voor. Wel interessant is de verhouding van de priapeeschrijvers t.o.v. de maagden: hier klinkt dikwijls een persoonlijk accent door. Niet alleen maakt men het ideaal van \u2018maagd blijven\u2019 belachelijk – een vorm van blasfemie! – maar m\u00e9\u00e9r dan \u00e9\u00e9n auteur maakt het duidelijk, dat oudere vrouwen hem niet bekoren en dat zijn voorkeur uitgaat naar maagden, zoals hier Sigogne:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nCes petits cons \u00e0 grosse motte<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nSur qui le poil encor ne flotte<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nSont bien de plus friands boucons.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Het huwelijk zelf komt er bij zulke mentaliteit meestal bekaaid af; de meeste auteurs beweren dat het huwelijk hun seksueel niet voldoet: oplossing is de vrije liefde. Enkele auteurs – als Pierre Motin – eisen die vrije liefde ook op voor de vrouw:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nSi ma femme est d’aventure<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nde trop paillarde nature<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nElle peut bien rechercher<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nLe mary de sa voisine<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nou le valet de cuisine<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nPour se faire chevaucher.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Daarbij zijn we bij een onderwerp beland, dat in de Franse\r\n<\/p>

[p. 336]<\/div>

literatuur regelmatig op de proppen komt: de hoorndrager. Er is geen enkel priapeeschrijver die aan dit onvermijdelijk bijverschijnsel van ons monogaam huwelijksleven kan voorbijgaan. Maar, zo erg is de cocuage nu precies niet zegt Claude d’Esternod, die naar verontschuldigingen zoekt, want:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nil n’est ni bon joueur de paume<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nQui ne fasse quelque faux-bond<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Wie niet tevreden is in het huwelijk kan bij beroepslui terecht: \u2018putain\u2019 en \u2018bordel\u2019 zijn misschien wel de twee meest voorkomende woordjes in de priapee\u00ebn. De prostitutie was in de XVIIe eeuw een kwaal die in nauw verband stond met de sociaal onevenwichtige structuur. Thomas van Aquino alweer had reeds geleerd, dat prostitutie een noodzakelijke conditie was van de sociale moraal, juist zoals een beerput nodig is bij een paleis, om te vermijden dat het hele paleis stinkt. Deze houding t.o.v. deze beerput was in de XVIIe eeuw nog maar weinig veranderd. Daarom dat in heel wat priapee\u00ebn de prostitutie onder \u00e9\u00e9n of andere vorm behandeld wordt.<\/p>\r\n\r\n

Anale en genitale toespelingen krioelen in pamfletten en geschriften waarmee de grote bonzen van de reformatie en de contra-reformatie zich om de oren sloegen. Het obscene taaltje van Luther is een klassiek voorbeeld van het genre. Ook de priapee\u00ebn behandelen de scatologische zaken op een ongedwongen manier, met smaak haast. De mens, met al zijn verstand en pretenties, wat is hij anders dan een \u2018animal form\u00e9 d’admirable structure\u2019 en<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQue fait cet homme ayant la raison pour partage<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nEt puis roter, dormir, peter, chier, pisser.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Vall\u00e9e des Barreaux)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Deze scatologische woordenschat wordt vooral verwerkt bij de beschrijving van afgetakelde lichamen: \u00e9\u00e9n van de grote thema’s van deze priapee\u00ebn. Vooral de broosheid van de vrouwelijke schoonheid houdt de dichters steeds bezig. Alhoewel in enkele van deze gedichten de weemoed verweven is om de vergankelijkheid blijft het echter in hoofdzaak: scheldpo\u00ebzie. Er komen genoeg toespelingen in voor, opdat de slachtoffers van deze moorddadige literatuur niet moesten\r\n<\/p>

[p. 337]<\/div>

aarzelen bij het aantrekken van het schoentje. Na de opsomming van heel wat fraais als b.v.<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nSon foutre jaune, verd et bleu<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nSentoit le couffre et le bytume<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

wordt dikwijls de opsomming besloten als hier bij Maynard:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nJe ne veux point d’un corps si vieux<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nDe crainte de planter des cornes<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nSur la tombe de mes ayeux.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

In deze beschrijvingen moeten wij voornamelijk een antioffici\u00eble letterkundehouding zien. Bij het lezen van de lyrische verzen uit de XVIIe eeuw waarmee men onze school-anthologie\u00ebn opsiert, bekruipt ons een minderwaardigheidsgevoel. Prachtig gebeeldhouwde lichamen: Venussen en Adonissen treden aan. Geen spoor in de \u2018nette\u2019 sonnetten van de talrijke huidziekten die onze voorouders teisterden; geen sprake in deze afgelikte versjes, van de XVIIe eeuwse boeman bij ieder liefdesavontuur: de venerische ziekten. Om over deze minder aangename kant van de liefde iets te weten te komen, moeten wij afdalen in de Hel van onze Koninklijke Bibliotheken. Op allerlei toonaarden zullen de dichters uitroepen als hier Viau:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nJ’ay des pustulles par le corps<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nJe me dueils dedans et dehors:<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\nAsseur\u00e9ment j’ay la verolle.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Helaas, ondanks dit gevaar, kan de mens zich van seksueel verkeer niet onthouden; maar \u00e9\u00e9n remedie is er al vast, meent Regnier na een bijzonder pijnlijke druiper:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nJe fais veu desormais de ne foutre qu’en cu!<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Nauw in verband met deze venerische ziekten staat de angst voor impotentie. De kerk had door het opleggen van strenge straffen voor al wat met de seksuele bedrijvigheid verband hield, een groot aantal gevallen van impotentie gecre\u00eberd. Wat niet wegneemt, dat volgens de kerk impotentie van duivelse oorsprong was. Gewoonweg constateren van impotentie, zonder een natuurlijke oorzaak op te geven, komt\r\n<\/p>

[p. 338]<\/div>

daarom in de priapee\u00ebn zelden voor. Meestal wordt het zoiets als hier bij Ronsard:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nMa mignonne, croy moi<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nMon cas n’est pas mon doy<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQuand je puis, il me dresse;<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\ntant de fois pigeonner<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nEnconner, renconner<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nCe sont tours de jeunesse.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Over de erectie is anders wel \u00e9\u00e9n en ander te doen in de priapee\u00ebn, want naast dit treuren om het verdwijnen van de vitaliteit door ouderdom of ziekte, treffen we m\u00e9\u00e9r gedichten aan waarin de dichters opscheppen over hun uitzonderlijke kwaliteiten op het gebied van de liefde. Enkele willekeurig gekozen versregels geven ons aanstonds de opschepperstoon, die op dit kapittel de priapee dicht bij de gezouten moppen<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nTousjours gaillard, prest \u00e0 combattre<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

en de zgn. volkspo\u00ebzie brengt.<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nJ’en mets \u00e0 bas autant que quatre<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Regnier)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Nochtans gaan de priapee\u00ebn uit de XVIIe eeuw verder dan het verheerlijken van het seksueel genot all\u00e9\u00e9n. Wij hebben te doen met ware tellurische dichters, die zich afvragen waarom wij ons aan die regels vasthouden, die precies verbieden wat we prettig vinden. Daarbij valt het accent niet alleen op de co\u00eftus: allerlei vormen van genot maken het verblijf hier draaglijk. Waarom zouden wij dus verwerpen wat ons vrolijk stemt? Weg met de azijnpissers en lijkbidders, met hun valse schijnernst roept Motin steeds weer uit, want:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nIl n’est tandis qu’on vit<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nPlus grand plaisir que rire.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Lessen in de erotiek vinden wij in de priapee\u00ebn niet zozeer. Wel moet \u2018flatter, baiser, s’amado\u00fcer\u2019 aan de co\u00eftus voorafgaan, maar slechts \u00e9\u00e9n enkele maal vinden wij d\u00e9tails als:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nJ’allois baisottant le teton<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nLuy secouant un peu sa crotte.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n
[p. 339]<\/div>\r\n

Willen wij dichters lezen die een lang erotisch spel zeer op prijs stelden, dan moeten wij gaan grasduinen bij de Pl\u00e9iade. Vooral de techniek van het kussen wordt door schrijvers als de Ba\u00eff, Olivier de Magny, Jodelle en Ronsard grondig uit de doeken gedaan. Claude Binet stelt het kussen zelfs boven de co\u00eftus:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nHeureux si loin de tout danger<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nNous pouvons, par un tel artifice<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nChanger tous les jours d’exercice<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nEt un court plaisir allonger!<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Minder nauwkeurig laten de XVIIe eeuwse dichters zich uit over het oraal-genitaal contact, en over de diverse houdingen bij de co\u00eftus. De kerk liet nml. zelfs in huwelijksverband maar \u00e9\u00e9n houding toe. Zeven jaar verbanning – na de gebruikelijke geseling en konfiskatie ten voordele van de kerk – was de straf voor de zondaar die tijdens de houding \u2018more canino\u2019 betrapt werd. De enige toespelingen die de schrijvers durven maken in dit verband, is het verwijzen naar \u2018les figures\u2019 of \u2018les postures\u2019 de l’Aretin.5)<\/span><\/a> Een voorbeeldje:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nCe n’est pas que j’ayme le vice<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nNy pour pratiquer l’exercice<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQue le sale Aretin d\u00e9crit<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Regnier)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Een ander zorgenkind van de kerk was sinds de vroegste middeleeuwen de homoseksualiteit (verward met sodomie en pederastie en zelfs bestialiteit). Daar de duivel zich bezighield met het verheerlijken van het genot, was in de ogen van de heksenmeesters de sabbat een orgie van seksuele uitspattingen, waarbij het kussen van de aars van de duivel een voorname rol speelde. Iedere beschuldiging van hekserij is onontwarbaar verstrengeld met sodomie. Hekserij veroordelen is ketterij veroordelen; ketterij bedrijven is sodomie bedrijven; en aldus werd ketterij eerder een seksueel dan een dogmatisch begrip.6)<\/span><\/a> In de XVIIe eeuw was de homo-seksueel ipso-facto een ketter. Het is deze beschuldiging die in de XVIIe eeuwse processen aanleiding geeft tot veroordeling tot de brandstapel, want sodomie werd met zuiverend vuur gestraft. De veroordeling van sodomie werd steeds door Jan\r\n<\/p>

[p. 340]<\/div>

Publiek met instemming ontvangen. Ook in de priapee\u00ebn wordt de homo-seksualiteit haast voortdurend afgekeurd. Tussen homo-seksualiteit, pederastie en anale co\u00eftus wordt helemaal geen onderscheid gemaakt; die praktijken worden over \u00e9\u00e9n kam geschoren en zijn voortdurend een bron van spot of afkeuring. Op dit punt blijven de priapeeschrijvers merkwaardig in de voorgetekende sporen lopen.<\/p>\r\n\r\n

Regnier drukt zich aldus uit:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nSodomite enrag\u00e9, ennemi de nature<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

en Maynard:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nCy gist un ennemy des lois de la Nature.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Saint-Pavin is de enige dichter die een andere toon laat horen:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nFous, seurement, c’est la le\u00e7on<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQue je te donne la premi\u00e8re:<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nLa seuret\u00e9 n’est point enti\u00e8re<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQue chez l’antipode du con<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Praktisch al de priapee\u00ebn – nooit tijdens zijn leven gepubliceerd – van de \u2018Roi de Sodome\u2019 draaien om hetzelfde thema: verdediging van de sodomie. In hoeverre deze haast geobsedeerde literatuur zijn ware seksuele aard weergeeft, of in hoeverre hij uit bravoure deze priapee\u00ebn schreef, is niet uit te maken.<\/p>\r\n\r\n

Dit overzicht van de belangrijkste onderwerpen van de libertijnse priapee\u00ebn kan ik niet afsluiten zonder enkele voorbeelden van blasfemie. Nu loopt het met deze blasfemische uitlatingen wel erg los. Aretino’s Ragionamenti mengen het religieuze op een schaal waar de Franse priapee\u00ebnschrijvers bij verbleken. Onze verbeelding moeten wij dikwijls inspannen om het blasfemische karakter van volgende voorbeelden te ontdekken. Toch werden zij tijdens het proces van Viau geciteerd, en als bezwarend materiaal gebruikt om een vrije geest op de brandstapel te krijgen.<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nLes homme m’envoyent \u00e0 Dieu<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQui m’assiste autant que le diable<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\n(Viau)<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nA quel propos la remonstrance<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nDe nous dire que c’est pecher?<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\n
\r\n(Sieur de la Porte)<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>
[p. 341]<\/div>
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nJe n’ayme rien si je ne fous<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nFus-ce bien la papesse Jeanne<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Regnier)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

En tot slot nog deze vreselijke versregels die Garassus hemeltergend noemde:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nJe ne trouve plus que je foute<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nEt la sainte ampoule de Reims<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nTairiroit plustot que ma goutte<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Viau)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

en deze die hij haast niet durfde herhalen:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nL’\u00e9criture ne parle pas<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nQue l’on chevauche en l’autre monde.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\n(Maynard)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nH. Weverbergh<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n<\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

H. Weverbergh<\/a><\/p>\n

over Theophile de Viau<\/a><\/p>\n
\n<\/div>

\r\n
\r\n
\n
\r\n1)<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n
Eminente literatuurkenners hebben zich met het opsporen van priapee?n – en het achterhalen van hun auteurs – beziggehouden. De Franse priapee werd wetenschappelijk benaderd. Enkele verzamelbundels:\n
\nvoor de XIIIe eeuw: Chansons satyriques et bachiques du XIIIe si?cle, ?dit?e par A. Jeanroy et A. Langfors. Paris, Champion, 1921. (Les classiques fran?ais du moyen ?ge, 23.)\n
\nXVe eeuw: Le parnasse satyrique du XVe si?cle. Anthologie de pi?ces libres, publi?e par Marcel Schwob. Paris, H. Welter, 1905. (Kryptadia, IX.)\n
\nXVIe en XVIIe eeuw: Le cabinet secret du Parnasse. Recueil de po?sies libres, rares ou peu connues, pour servir de Suppl?ment aux oeuvres dites compl?tes des po?tes fran?ais. Par Louis Perceau. Paris, au cabinet du livre, 1928-1935.\n
\n4 volumes:\n
\n1. Pierre de Ronsard et la Pl?iade.\n
\n2. Mathurin Regnier et les Satyriques.\n
\n3. Fran?ois de Malherbe et ses escholiers.\n
\n4. Th?ophile de Viau et les Libertins.\n
\nXVIIIe eeuw: Petit Enfer po?tique du XVIIIe si?cle, pr?sent? par Henry M?ller. Paris, Au cercle du livre pr?cieux, 1959.\n
\nXIXe si?cle: Le Parnasse Satyrique du XIXe si?cle. Bruxelles (Kistenmaeckers), 1881, 3 vol.\n
\nVoor de XIVe eeuw: zie het werk van Eustache Deschamps, de eerste belangrijke auteur die de priapee gehanteerd heeft.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div>
\r\n
\r\n
\n
\r\n2)<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n
cf Diderot: ?Onder Lodewijk XIII hebben wij tijdgenoten gehad.?<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div>
\r\n
\r\n
\n
\r\n3)<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n
Lach?vre (Fr?d?ric): Le libertinage devant le parlement de Paris. Le proc?s du po?te Th?ophile de Viau (11 juillet 1623-1 septembre 1625), publication int?grale des pi?ces in?dites des Archives Nationales. Paris, Honor? Champion, 1909. (2 vol.)<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div>
\r\n
\r\n
\n
\r\n4)<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n
De parallel met hedendaagse nuttige instellingen als de ?Vice Society? (een machtig genootschap tot beteugeling der zonde en het stimuleren van de openbare zedelijkheid in de U.S.A.) of de identieke R.K. Volkswartbund in Duitsland is treffend.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div>
\r\n
\r\n
\n
\r\n5)<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n
De 17 bekende sonnetten van Aretino – als illustratie geschreven bij gravures van Marc-Antoine Raimondi naar tekeningen van Jules Romains – kenden een geweldig succes en waren algemeen verspreid.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div>
\r\n
\r\n
\n
\r\n6)<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n
zie Rattray Taylor (G.): De zeden in het verleden. Amsterdam, Allert de Lange, (1955) en vooral: Les proc?s de sodomie aux XVIe, XVII et XVIIIe si?cles, publi?s d’apr?s les documents juliciaires conserv?s ? La Biblioth?que Nationale (par le), Dr. Ludovico Hernandez. Paris, Biblioth?que des Curieux, 1920.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 330] [Tirade mei 1964] Sarkofaag Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen De priapee – woord afgeleid van Priapus, god uit het Griekse en Romeinse pantheon, phallisch symbool – is een erotisch gedicht. De priapee houdt zich uitsluitend bezig met de physische kant van de menselijke seksuele bedrijvigheid. Het is meteen duidelijk: de priapee is… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-299190","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nTh\u00e9ophile de Viau en de libertijnen · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 330] [Tirade mei 1964] Sarkofaag Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen De priapee – woord afgeleid van Priapus, god uit het Griekse en Romeinse pantheon, phallisch symbool – is een erotisch gedicht. De priapee houdt zich uitsluitend bezig met de physische kant van de menselijke seksuele bedrijvigheid. Het is meteen duidelijk: de priapee is... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-08T09:17:43+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/\",\"name\":\"Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1963-12-31T23:01:03+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-08T09:17:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 330] [Tirade mei 1964] Sarkofaag Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen De priapee – woord afgeleid van Priapus, god uit het Griekse en Romeinse pantheon, phallisch symbool – is een erotisch gedicht. De priapee houdt zich uitsluitend bezig met de physische kant van de menselijke seksuele bedrijvigheid. Het is meteen duidelijk: de priapee is... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-07-08T09:17:43+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/","name":"Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1963-12-31T23:01:03+00:00","dateModified":"2021-07-08T09:17:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/theophile-de-viau-en-de-libertijnen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Th\u00e9ophile de Viau en de libertijnen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/299190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=299190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=299190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}