{"id":299704,"date":"1966-01-01T00:01:26","date_gmt":"1965-12-31T23:01:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/"},"modified":"2021-06-04T12:30:30","modified_gmt":"2021-06-04T11:30:30","slug":"w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/","title":{"rendered":"W.A. Wilmink\r\n\r\nDe emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\"><div class=\"wp-block-column dbnl-links is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\r\n\r\n <interp type=\"primair\" value=\"wilm003\"><\/interp><interp type=\"secundair\" value=\"davi013\"><\/interp><div class=\"pb\">[p. 574]<\/div>\r\n<a name=\"74\"><\/a>\r\n<h3>\r\n<i>W.A. Wilmink<\/i>\r\n\r\n<br>\r\nDe emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids<\/h3>\r\n\r\n<blockquote>\r\n<i>voor Noortje<\/i>\r\n<\/blockquote>\r\n\r\n<h4>I<\/h4>\r\n\r\n<p>Onder de merken \u2018Columbia\u2019 en \u2018His Master&#8217;s Voice\u2019 werden zo&#8217;n half jaar geleden vier langspeelplaten uitgebracht waarop Davids zijn liedjes zingt. Hij beoefent er heel wat genres. De musical is vertegenwoordigd met \u2018Bleke Bet\u2019, waaruit hij \u2018In de Jordaan\u2019 en \u2018Sally\u2019 zingt. In het eerste liedje coquetteert hij een beetje met zijn niet zo erg grote stemomvang. \u2018Sally\u2019 klinkt bij hem wat minder Jiddisch dan bij Silvain Poons en bij diens collega van het gezelschap Beppie Nooy.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Uit een latere periode zijn er die veel ironischer liedjes zoals \u2018Naar de bollen\u2019, \u2018De olieman\u2019, en \u2018De sweepstake\u2019. Men kan hem voorts beluisteren als refreinzanger, wanneer hij zijn vertaling van \u2018Were you sincere\u2019 zingt, en aldus met zijn \u2018stem als een gebarsten trekpot\u2019 (term van Cor Lemaire) een heel merkwaardig solo-instrumentje toevoegt aan een lang stuk saxofoonmuziek. (Het zingen van kleine stukjes tekst op instrumentale nummers was toentertijd in de mode: ook Bing Crosby deed het, met zijn toen nog zeer jonge en zeer hoge stem.)<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Bij dat alles komen dan nog wat parodie\u00ebn op schlagers uit die dagen, zoals \u2018Ich k\u00fcsse ihre Hand, Madame\u2019, waarin hij zijn legendarische gierigheid op de hak neemt: de kus wordt een definitieve afscheidskus, als de dame oppert \u2018Loekie, leen me even honderd piek.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het is een hele oogst, maar er ontbreekt ook nogal wat. Waarom niet een stuk conf\u00e9rence, een genre waarin Cor Lemaire hem \u2018absoluut een pionier\u2019 noemt? En waar is de\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 575]<\/div><p>periode-Margie Morris, met liedjes als \u2018Toch ben ik dol op jou\u2019, \u2018Ik zoek een meisje te trouwen\u2019, \u2018In het bos\u2019, en \u2018We gaan naar buiten\u2019? (Het een en ander uit die tijd is door Sonneveld vertolkt op de langspeelplaat \u2018Sonneveld zingt Davids\u2019, waarvan ook een uittreksel met vier liedjes verscheen. \u2018Toch ben ik dol op jou\u2019 kreeg een nieuwe versie van vader en dochter Alberti, en \u2018Ik zoek een meisje te trouwen\u2019 wordt door Trea Dobbs en Rob de Nijs gezonden op de plaat \u2018Blijvend Applaus\u2019, al heeft De Nijs eens verkondigd dat hij van \u2018jong en rein\u2019 in zijn gedachten \u2018(een) lekker stuk\u2019 maakte.) \u2018De Jantjes\u2019 zijn afwezig, evenals het lied met de onsterfelijke woorden \u2018er is geen zee zo distingu\u00e9 als de Scheveningse zee, daar baadt alleen de haute vol\u00e9e\u2019. En zoveel meer: er zijn ruim zevenhonderd Davidsliedjes, al is natuurlijk het meeste daarvan nooit op de plaat gezet.<\/p>\r\n\r\n\r\n<h4>II<\/h4>\r\n\r\n<p>Wie door dit alles nieuwsgierig wordt naar Davids zelf, kan terecht bij een boek van Johan L\u00fcger (ja, dezelfde) en H.P. van den Aardweg, \u2018Een kleine man die je nooit vergeet: Het leven van Louis Davids, verteld door Heintje\u2019; verder zijn er Jan Liber&#8217;s levensroman van Heintje Davids, \u2018Altijd maar draaien\u2019, Jan Feith&#8217;s \u2018Tingeltangel\u2019 (dat ik niet geraadpleegd heb, omdat ik het niet kon vinden), een boek van Henk Su\u00e8r over Davids en andere \u2018Goden van de engelenbak\u2019, twee artikelen van Menno ter Braak, waarvan er een in het verzameld werk werd opgenomen, en een ander slechts te vinden is in \u2018Het Vaderland\u2019 van 14 augustus 1935, een artikel van J. Brants in \u2018Het toneel\u2019, maart\/april 1962, en verder een map met knipsels in het toneelmuseum. Voeg daar nog bij het een en ander uit Cor Lemaire&#8217;s boek \u2018De muze met de scherpe tong\u2019, en uit de bloemlezing met inleidinkjes \u2018Nederlandse chansons\u2019 van Jaap van der Merwe, en het lijkt al met al heel wat.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het is minder dan het lijkt. Over de verschillende periodes in zijn loopbaan komt men nauwelijks data te weten. Brieven van Davids vinden we nergens vermeld. Niet \u00e9\u00e9n. Over zijn persoonlijkheid komen we weinig m\u00e9\u00e9r te weten dan dat hij gierig was en, misschien vanwege zijn astma, lastig in de omgang. Hoe zijn relatie met Margie Morris geweest is, wordt\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 576]<\/div><p>ons ook onthouden, al schijnt het dan dat ze opgestapt is omdat hij een trouwbelofte brak.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Toch kunnen we uit de genoemde literatuur wel het een en ander te weten komen over Davids&#8217; carri\u00e8re, en voorzover dat niet het geval was, ga ik af op mededelingen, mij mondeling of schriftelijk gedaan door Lemaire, Van Tol en Su\u00e8r,<\/p>\r\n\r\n\r\n<h4>III<\/h4>\r\n\r\n<p>Louis Davids werd geboren op 19 december 1883, in de Rotterdamse Zandstraat, een stuk hoerenbuurt waar volgens Heintje twee maal in de maand een moord gebeurde. Zijn ouders waren kermisgasten, die het publiek vermaakten met komische duetten. Ik meen zelfs dat ik ooit eens een oude bundel in handen heb gehad met liedjes van zijn <i>vader<\/i> (die eigenlijk Louis Davi<i>d<\/i> heette: de <i>s<\/i> kwam er pas later bij), maar ik weet, god betere het, niet meer waar dat was.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het gezin besloeg acht kinderen, van wie er vier jong stierven. Bleven over: Hartog (\u2018Hakkie\u2019), die in beugels liep, zijn moeder aan de piano begeleidde, en dat elk couplet een toon hoger deed als hij niet genoeg zakgeld kreeg &#8211; zij kon zo hoog niet zingen. Hakkie dus, die later een bekend kapelmeester werd, en vervolgens, ik noem ze van oud naar jong, Louis, van wie de vader grote verwachtingen had, Rieka, die met Louis samen een duo heeft gevormd en die later met een Engelse goochelaar trouwde, en tenslotte Heintje.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">De zoon Louis heeft er een leven aan besteed om zijn m\u00e9tier sociaal omhoog te brengen. Daar begon hij al mee toen hij nog piepjong was, door ten aanschouwe van de artistenvereniging \u2018Hulp in nood\u2019 een gloeiend betoog te houden tegen de \u2018manche\u2019, het rondgaan met de geldbak, voor menige kermisbezoeker de aanleiding om deze of gene artiste in het voorbijgaan wat te knijpen. Later zal hij zeggen dat cabaret een moeilijke zaak is, \u2018vooral wanneer je een hekel hebt aan al wat naar het schunnige gaat. Dat is de dood voor het cabaret\u2019 (interview met Helene v. M., in de \u2018Nederlandsche Dameskroniek\u2019 van 2 juli 1927). Niet uit preutsheid waarschijnlijk, maar omdat hij, ook hier, bezig is sociaal aanzien te verwerven voor zijn vak.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Na de kermis de revue, na de revue Margie Morris, een Engelse officiersdochter die eigenzinnig genoeg was om zich\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 577]<\/div><p>te laten opleiden op een muziekschool en daarna op een dans-school voor revue-meisjes. Davids had altijd een heleboel muziekjes zelf gemaakt, al besteedde hij ook wel eens wat uit, gezien bijvoorbeeld het feit dat Herman Darewski in 1915 de muziek maakte van \u2018Zandvoort bij de zee\u2019, waarvoor Schubert hem enkele maten van de \u2018Unvollendete\u2019 ter beschikking stelde. Nu echter werd Margie Morris de muzikale richtlijn, alsmede de richtlijn van een niet nader te bepalen deel van Davids&#8217; tedere gevoelens. \u2018He, she and the piano\u2019 zijn verantwoordelijk voor \u2018Ik zoek een meisje te trouwen\u2019 en meer van zulke liefelijke duetjes, voor \u2018Als de tros wordt losgesmeten\u2019, \u2018Nou tab\u00e9 dan\u2019, \u2018Word nooit verliefd\u2019, en al die andere schlagers uit \u2018De Jantjes\u2019, en naar ik meen ook voor de liedjes van de musical \u2018Bleke Bet\u2019 (evenals de vorige een zogeheten \u2018volksstuk\u2019 van Herman Bouber): \u2018&#8217;k Heb witte en rooie radijs\u2019, \u2018O, mooie, oude toren\u2019 (dat is de Wester, \u2018In de Jordaan\u2019, \u2018Sally\u2019, enzovoort, met als handelsmerk van de componiste vaak wat modulaties in de voorlaatste regel.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Aan de filmversies van deze musicals zijn liedjes van anderen toegevoegd. \u2018Je bent niet mooi, je bent geen knappe vrouw\u2019 en \u2018Draaien, altijd maar draaien\u2019 werden door Rido (dat is Philip Pinkhof, de man van Heintje) gemaakt op reeds bestaande melodie\u00ebn van Jan Broekhuis, zich noemende John Brookhouse McCarthy, en na wat heen en weer gepraat opgenomen in \u2018De Jantjes\u2019, dat er ook nog een liedje bijkreeg op tekst van Jacques van Tol, en door Davids zelf voor de camera&#8217;s gebracht: \u2018Hengelen\u2019. \u2018Bleke Bet\u2019 werd voor de film verrijkt met \u2018Ik wil gelukkig zijn\u2019, tekst weer van Van Tol, muziek van de componist van Joseph Schmidt-liedjes H. May.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Om op Margie Morris terug te komen: die ging, na haar minnaar te hebben voorzien van een flink aantal Hollandse volksmuziekjes, naar Engeland terug, waar ze weer in de schoot van de high society werd opgenomen.<\/p>\r\n\r\n\r\n<h4>IV<\/h4>\r\n\r\n<p>Davids bleef in Holland achter. Hij was op dat moment al een flink eind met het ontwikkelen van een eigen stijl. \u2018De bokswedstrijd\u2019, dat preludeert op \u2018De voetbalmatch\u2019, had hij al geschreven, naar een idee van Meyer Hamel. \u2018Zandvoort bij de zee\u2019, dat zijn tegenhanger vond in \u2018Week-end in Sche-<\/p><div class=\"pb\">[p. 578]<\/div><p>veningen\u2019, dateert uit 1915. \u2018In het bos\u2019 en \u2018We gaan naar buiten\u2019 zijn uit de periode-Margie, en het laatste geeft, in de regels \u2018Papa verklaart, indien zij <i>persisteert<\/i> bij dit geval, hij haar per se de schedel klieven zal\u2019, reeds de formule aan voor wat Ter Braak noemt de \u2018tegenstellingen tussen \u201cJordaan\u201d en \u201cintellectueelenjargon\u201d,\u2019 en wat Van Tol mij omschreef als contrastwerking tussen citaten uit de volkstaal en quasi-literaire bewoordingen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">De rare ambtelijke notuleringen, die zo goed aansluiten bij de uiterst neutrale stem waarmee Davids de meest bizarre voorvallen beschrijft, krijgen hun beslag in liedjes als \u2018Naar de bollen\u2019 en \u2018De olieman\u2019: \u2018men ziet de <i>cavalcade<\/i> in een autobussie stappen\u2019, \u2018bij het <i>dolen door de velden<\/i> slaakt Marietje plots&#8217;ling kreten\u2019, \u2018een onecht kind van Ford, vol builen, deuken en hiaten, in langvervlogen tijden op de mensheid losgelaten, dat zich met korte sprongen voorwaarts repte langs de straten, en hartverscheurend kermde als-ie remde in de bocht\u2019, \u2018dat Ma haar meer dan ongewone dikte \u00e9tapsgewijze, deel na deel, in &#8216;t wrak vehikel wrikte\u2019. De tekst van die liedjes is van Jacques van Tol, die na het vertrek van Margie Morris in het spel kwam, en toen ook \u2018Hein de Bruin\u2019 schreef, en \u2018De sweepstake\u2019, \u2018De voetbalmatch\u2019, \u2018Week-end in Scheveningen\u2019, en zeer vele andere liedjes. Dat Davids deze liedjes zou hebben aangevuld en omgewerkt, werd door Van Tol ontkend.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">De melodie\u00ebn van deze classics zijn, met enkele uitzonderingen, van Davids zelf, al zal Jan Broekhuis, die Margie Morris als begeleider opvolgde, er wel wat aan hebben bijgeschaafd, en geldt dat laatste zeker voor Cor Lemaire, die Davids van 1933 tot 1939 accompagneerde, en die onder meer bij \u2018Naar Hollywood\u2019, \u2018De pen- en inktsymphonie\u2019 en \u2018Concertgebouw\u2019 de muziek schreef. Wie, verder, al die rare vondsten in de orkestbegeleiding bedacht hebben, zoals de gestopte trompet die weerklinkt als Marietje in haar neus peutert (\u2018Naar de bollen\u2019), zal wel altijd in het duister blijven.<\/p>\r\n\r\n\r\n<h4>V<\/h4>\r\n\r\n<p>Jacques van Tol knoopte aan, in thematiek en proc\u00e9d\u00e9, bij Louis Davids zelf. Dat proc\u00e9d\u00e9 (\u2018tegenstellingen tussen \u201cJordaan\u201d en \u201cintellectueelenjargon\u201d\u2019) zit hem niet zozeer in het\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 579]<\/div><p>door elkaar heen gebruiken van talen op verschillend sociaal niveau, als wel in het meedelen van volkstaferelen in een taal die daar niet bij past, die er te deftig voor is. Citaten, zoals het volksmotief-vanouds \u2018daar beneden in dat kuiltje binnen we allemaal gelijk, want met Magere Hein valt niet te marchanderen\u2019 (\u2018De begrafenis van Ome Manus\u2019) zijn veel zeldzamer dan die <i>elegante<\/i> notuleringen van uiterst weinig gracieuze voorvallen. Het is allemaal net zo veel en net zo weinig volks als Carmiggelt.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Voeg daarbij het muzikale aspect van de \u2018recitatief-achtige inleidingen met bepaalde klassieke tendensen &#8211; meestal spottend &#8211; gevolgd door een meer populair refrein\u2019 (zoals Cor Lemaire schrijft), en Davids&#8217; gedistingeerde manier van zingen, die de tekstschrijver eveneens inspirerende beperkingen oplegde. (Zijn lyrische effecten bereikt Davids met hele kleine middelen, bijvoorbeeld door even te vertragen als men goed moet weten dat er vogels zongen op het stilgeworden kerkhof, in \u2018De begrafenis van Ome Manus\u2019. Of, in \u2018Op het ijs\u2019, door een regel te zeggen in plaats van te zingen.)<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Van Tol was dus zeer gebonden, in wat hij voor Davids schreef. Wel heeft hij diens proc\u00e9d\u00e9 vervolmaakt, en zijn liedjes zijn toch ook een beetje anders, gedistantieerder, zij missen de triestheid die in \u2018Het hondje van Dirkie\u2019 (door Davids geschreven, door Sonneveld op de plaat gebracht) de boventoon voert, en die ook in \u2018We gaan naar buiten\u2019 en \u2018In het bos\u2019 duidelijk meespeelt. \u2018De begrafenis van Ome Manus\u2019, waar Van Tol samen met Davids de tekst voor schreef, heeft in de laatste strofe die treurigheid weer w\u00e8l, zij het ietwat erg in het sentimentele. \u2018Weet je nog wel, oudje\u2019, een bewerking door Van Tol naar het Engels, liegt er in deze natuurlijk ook niet om, maar daarmee zitten we weer in een iets ander genre dan dat van de dagjes-uit.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Uit het voorgaande moge blijken, dat Davids de hulp van Van Tol node had kunnen missen, waar dan tegenover staat dat Van Tol zijn hoogste niveau bereikte dank zij een stijl die Davids al voor een groot deel voor zichzelf had uitgedokterd.<\/p>\r\n\r\n\r\n<h4>VI<\/h4>\r\n\r\n<p>Davids maakte van zijn medewerker geen geheim, maar hij legde ook niet de nadruk op hem. Hij zegt in zijn gesprek\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 580]<\/div><p>met Ter Braak (in 1935): \u2018Niet <i>alle<\/i> liedjes, die ik zing, zijn van mijzelf. Jacq. van Tol bijv. schrijft veel voor mij. Maar ik snak naar meer Nederlandsche auteurs, die voor mij willen schrijven!\u2019 <i>Verzwegen<\/i> werd Van Tol pas later, om redenen die er hier niet toe doen. Ik geef een voorbeeld van zo&#8217;n mystificatie:<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">In \u2018Wij, ons leven, ons werk\u2019, een door de Arbeiderspers uitgegeven weekblad voor het gezin, komt op vrijdag 7 februari 1936 een fotokopie voor van het volgende fragment in handschrift:<\/p>\r\n\r\n<div class=\"poem\">\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Van Zanten sprak: die kip lijdt aan een geestelijk conflict<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>dat maakt haar voor het leggen psychologisch ongeschikt<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>geen ochtendvo\u00ear kan baten hier, die kip d&#8217;r ziel is moe<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Dus dien haar psycho-analytisch geest&#8217;lijk voedsel toe<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>En hij gaf die kip het weekblad \u2018Wij\u2019<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>En die kip werd blij,<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>En le\u00ee vlot een ei.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Refrein<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>En de kip zat in het kippenhok &#8211; enz.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n<p>Die fotokopie heeft als onderschrift: \u2018Manuscript van het \u201cWIJ\u201d-refrein van \u201cDe kip van Van Zanten\u201d, van de hand van Jacques van Tol, dat Louis Davids onzen reporter overhandigde.\u2019 <i>Dezelfde<\/i> fotokopie (inclusief een kleine verschrijving) komt n\u00f2g eens voor in het weekblad \u2018WIJ\u2019 (in een waarschijnlijk naoorlogs nummer; het knipsel dat ik er van vond, was ongedateerd), maar nu met het onderschrift: \u2018Voor ons weekblad \u201cWIJ\u201d heeft Davids destijds een speciaal vers gebreid aan de \u201cKip van Van Zanten\u201d.\u2019 Het is hier duidelijk niet Davids, die Van Tol verdonkeremaand heeft.<\/p>\r\n\r\n\r\n<h4>VII<\/h4>\r\n\r\n<p>In hoeverre Van Tol te maken heeft met de ietwat reactionaire houding die Davids soms aanneemt, staat te bezien. Die akelige tendens (een bedreiging trouwens, in meer of mindere mate, voor al wat zich met maatschappijkritiek bezighoudt) vinden we in \u2018Restanten\u2019, dat \u2018de ware moeder, goed en trouw\u2019 zozeer verkiest boven de \u2018cocktail-gar\u00e7onnes\u2019. De tekst is van\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 581]<\/div><p>Van Tol. Die laatste ook maakte, samen met Rido en Davids, en naar Engels voorbeeld, de tekst van \u2018De kleine man\u2019, waarin de bezongene onder meer de dupe wordt van de bijstandskassen voor werklozen, uit zijn zak te betalen, en ook van hen die iets aan te merken hebben op \u2018patroon en kapitaal\u2019. Aan het liedje ging een sketch vooraf van Rido, handelend over een man die op geen enkele partij wilde stemmen, doch het rijk ook de boete voor niet-stemmers misgunde. Ongeldig stemmen was er blijkbaar niet bij. Davids had aanvankelijk weinig op met sketch en liedje: hij \u2018bedankte er gloeiend voor om zulke \u201cfrottigheid\u201d te spelen en te zingen.\u2019 En terecht. Maar hij deed het toch, en hij heeft zich het geweldige succes van het liedje maar wat laten aanleunen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Er is een betere Davids. Een Davids die bij het debuut van Sonneveld tegen het publiek zei: \u2018wees aardig voor hem, anders dan verliest-ie z&#8217;n betrekking\u2019 (als tenminste die anecdote uit Sonneveld&#8217;s laatste One-man-show op waarheid berust). Die zo hartveroverend kon zingen \u2018lieve schat, ik heb een goeie week gehad\u2019. Die in een conf\u00e9rence van 1939 beweerde: \u2018&#8217;s morgens als ik uit bed kom, is mijn eerste werk naar buiten kijken. Je kunt nooit weten of je al niet in het buitenland woont.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Maar ieder het zijne.<\/p>\r\n\r\n<\/div><div class=\"wp-block-column dbnl-rechts is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div id=\"noten-apparaat\"><div class=\"interp\">\n<h3>Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n<p><label>auteurs<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=wilm003\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Willem Wilmink<\/a><\/p>\n<p>over  <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=davi013\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Louis Davids<\/a><\/p>\n<br>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[p. 574] W.A. Wilmink De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids voor Noortje I Onder de merken \u2018Columbia\u2019 en \u2018His Master&#8217;s Voice\u2019 werden zo&#8217;n half jaar geleden vier langspeelplaten uitgebracht waarop Davids zijn liedjes zingt. Hij beoefent er heel wat genres. De musical is vertegenwoordigd met \u2018Bleke Bet\u2019, waaruit hij \u2018In de Jordaan\u2019&#8230; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/\">Lees verder <span class=\"read-more-arrow\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-299704","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>W.A. Wilmink  De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids &#183; Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"W.A. Wilmink  De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids &#183; Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 574] W.A. Wilmink De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids voor Noortje I Onder de merken \u2018Columbia\u2019 en \u2018His Master&#8217;s Voice\u2019 werden zo&#8217;n half jaar geleden vier langspeelplaten uitgebracht waarop Davids zijn liedjes zingt. Hij beoefent er heel wat genres. De musical is vertegenwoordigd met \u2018Bleke Bet\u2019, waaruit hij \u2018In de Jordaan\u2019... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T11:30:30+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/\",\"name\":\"W.A. Wilmink De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids &#183; Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1965-12-31T23:01:26+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T11:30:30+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"W.A. Wilmink De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W.A. Wilmink  De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids &#183; Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"W.A. Wilmink  De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids &#183; Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 574] W.A. Wilmink De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids voor Noortje I Onder de merken \u2018Columbia\u2019 en \u2018His Master&#8217;s Voice\u2019 werden zo&#8217;n half jaar geleden vier langspeelplaten uitgebracht waarop Davids zijn liedjes zingt. Hij beoefent er heel wat genres. De musical is vertegenwoordigd met \u2018Bleke Bet\u2019, waaruit hij \u2018In de Jordaan\u2019... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T11:30:30+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/","name":"W.A. Wilmink De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids &#183; Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1965-12-31T23:01:26+00:00","dateModified":"2021-06-04T11:30:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/w-a-wilminkde-emancipatie-van-het-lachen-iets-over-louis-davids\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"W.A. Wilmink De emancipatie van het lachen: iets over Louis Davids"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/299704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=299704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=299704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}