{"id":300375,"date":"1972-01-01T00:01:12","date_gmt":"1971-12-31T23:01:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/"},"modified":"2021-07-08T11:15:09","modified_gmt":"2021-07-08T10:15:09","slug":"drie-schampenj-c-van-schagen","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/","title":{"rendered":"Drie schampen\r\n\r\nJ.C. van Schagen"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp>
[p. 590]<\/div>\r\n

[Tirade december 1972]<\/h2>\r\n\r\n<\/a>\r\n

Drie schampen\r\n
J.C. van Schagen<\/i>\r\n<\/h3>\r\n\r\n

Albertje<\/h4>\r\n\r\n

Ze heette Albertje en ze ging met onze schooltram. Maar niet naar school. Ze werkte. Op het atelier van juffrouw Paterik, in dameshoeden, op de Burg. Albertje en Age, de zusters uit Koukerke. Het waren twee gezonde, rulle meiden, in volle bloei. Alleen had Albertje de handicap, dat ze mank was en nogal erg ook. Ze was er goedlachs bij gebleven, Albertje had iets zonnigs. Ze was gul en goeiig, gemakkelijk was ze, avenant, en die manke poot bedierf haar het humeur bepaald niet. Ze was warm en lief. Age was net andersom, stug en koud en ze verachtte ons, ongemanierde jonge honden. Zo gaat dat als je pretenties hebben kan. Physiek de meerdere, dat heeft zo zijn zielkundige bezwaren. Een beetje grof van stuk waren ze allebei wel. Maar met Albertjes brede lach had je daar geen moeite mee. Papa was notarisklerk op het boeren-notaris-kantoor van Loeff, op Koukerke. Het waren degelijke, nuchtere Groningers. Alleen, eigenlijk, waren die meisjes wel een beetje uit een andere sfeer – nietwaar, naaistertjes en wij van Gymnasium en HBS., wij vertegenwoordigden het intellekt, dat paste niet helemaal aanmekaar. En dat dan bij ons Walchers fijn ontwikkelde onderscheidingsvermogen voor rangen en standen, nee, dan sloten de meisjes van der Harst van den dokter van Koukerke beter. Die gingen allebei bij juffrouw van Slee, de ulo-school in de Spanjaardstraat, daar gingen alle sjieke meisjes van Walcheren – tegenwoordig zou dat de mms geweest zijn. Albertje zou breed begrijpend – en bij voorbaat vergevend – geglimlacht hebben, wanneer je haar met van Slee aan boord was gekomen, Age had gemelijk de schouders opgehaald. Zo verschilden die twee. Ze hoorden er een beetje bij en toch weer niet helemaal.<\/p>\r\n

[p. 591]<\/div>\r\n

E\u00e9n avond niettemin, een onvergetelijke avond, heb ik met Albertje omstandig de Blauwe Dijk op en neer gewandeld. Ik had mijn tram verlopen, met de volgende ging zij altijd naar huis, zo kwam dat. We waren veel te vroeg – het was al wat schemerig en ergens begon iets van een maan te komen. We waren zacht en beschouwelijk gestemd. Wat we besproken hebben, weet ik niet meer. Wel, dat de wereld en het leven goed waren en dat we dat allebei zo hadden. Er was iets van een vertrouwelijkheid tussen ons, die voor allebei wat betekende blijkbaar. Ik had dat nog nooit zo gekend, maar het was wel prettig. Hierbij is het gebleven. We zagen elkaar betrekkelijk zelden en dan was alles gewoon, zoals het altijd was op het achterbalkon. Maar die avond bleef ergens zitten en ik herinner me wel, dat ik thuis wel eens met Albertje geplaagd werd. Vermoedelijk heb ik toch wel wat van die vreemde verzachting laten blijken – la bouche parle de l’abondance du coeur – overigens, eerlijk gezeid, was ik me helemaal niet van zo’n abondantie bewust. Gut, en dat sleet ook uit, na een tijdje ging ik niet meer zo met de tram en Albertje verhuisde naar Gouda, een hogere sport op de hoedemaakstersladder, zeide ze. Maanden en maanden nadien kwam er nog eens een vriendelijke briefkaart uit Gouda. Waarop ik – het geplaag thuis had me misschien wat korzelig gemaakt – nogal raar reageerde met een onmogelijk rotbriefkaartje, voorstellende de dikste of de dunste of de kleinste of de grootste Vrouw ter wereld – ik weet dat ook niet meer, een soort kermiswonder was het. Daarna rimpelloze stilte. Tot, een paar jaar later, ze getrouwd was met Steenland, de nieuwe schoenenwinkelier van de Burg. Jarenlang is ze Mevrouw Steenland geweest. Mevrouw-in-goeden-doen. Dertig jaar kwam ik niet meer in Zeeland. Toen ik terugkwam, was ze er niet meer, Steenland ook niet. Of ze er nooit geweest waren.<\/p>\r\n\r\n

En laten we nu, onlangs, in Z\u00fcrich wezende, in het Rietberg-Museum Albertje terugvinden, het oude, halve lachje om de mond, Albertje, als altijd, best voor een grapje te vinden, Albertje re\u00ea en wel en met een grote, dikke bloemkop tussen de bolronde borstjes, een soort danseressentiara op het koppetje en natuurlijk stond dat ding een beetje scheef. Netzo scheef als dat lekkere, half-open, brede kletsmondje – ze gaat er dadelijk weer wat hartigs uit-<\/p>

[p. 592]<\/div>

gooien – \u2018himmlische Nymphe mit Lotosknospe, S\u00fcdvietnam\u2019 zegt het Rietberg.<\/p>\r\n\r\n

Heb ik \u00e0ltijd al gedacht.<\/p>\r\n\r\n

Ries<\/h4>\r\n\r\n

Soms wou ik dat ik Ries van Tuunder was. Ik weet niet, hoe hij eigenlijk heet, maar de bijnaam van zijn vader was Tuunder. Ries is nog een tijdje loopjongen geweest in onze winkel. Maar dat is nu zeker al zestig jaar geleden. Ries is nu oud en klein en krom en zwartachtig en hij leeft met zeventien poezen in een donker kokkerolletje, hier in de buurt. We zien elkaar vrij geregeld. Meestal aan de waterkant, als we de zee moeten inspecteren. In het begin, toen ik pas terug was hier, vond hij het maar gek, leek me, als ik hem groette. Tegenwoordig kijkt hij ons aan, je went ten slotte aan alles. Soms benijd ik hem. Hij is z\u00f3 taai, z\u00f3 hard, een oude boomwortel kan zo wezen. Z\u00f3 enkelvoudig is hij, dat hij nog maar amper praten kan. Misschien heeft hij geen woorden meer nodig. Of hij vertrouwt ze niet – daar zal hij dan wel grondige reden voor hebben. Ik probeer wel eens een gesprek – hij brengt dat terug tot enkele woorden en er is iets onwilligs dan – over elk woord, stuk voor stuk, wordt lang nagedacht – misschien ook een quaestie van een diep respect voor het geheim van ieder woord? – hij vingert er lang en degelijk aan v\u00f3\u00f3r hij het loslaat en onderhand sta ik me te schamen, omdat ik natuurlijk weer te kronkelig was. Ik voel me zo hopeloos flutterig als ik met Ries praat. Hij heeft zijn eigen spoor en dat is zo diep in een of andere rotsgrond uitgesleten, dat er geen verwrikken of verwegen aan is. Ries is Ries, wat moet dat rustig wezen. G\u00e9\u00e9n twijfels. G\u00e9\u00e9n gebibber. Ries, niet van zijn stuk te brengen. Waarschijnlijk zou hij, als ‘s levens problemen hem een keer te zwaar zouden worden, doodeenvoudig antwoorden met het enig onweerlegbare argument – het argument van de konijntjes in de Zeeuws-Vlaamse industriez\u00f4ne – doodgaan.<\/p>\r\n\r\n

Intussen is hij voorlopig nog rijk met zijn AOW en als we samen\r\n<\/p>

[p. 593]<\/div>

bij de kruidenier-op-de-hoek staan, ik om een flesje melk voor mezelf, haalt Ries een kratje van zes voor zijn katten.<\/p>\r\n\r\n\r\n

Vroegte<\/h4>\r\n\r\n

zachtjes de deur van ‘t slot – niemand wakkermaken<\/p>\r\n\r\n

voorzichtig kom je buiten<\/p>\r\n\r\n

de bloemen wiegelend in de vroegte<\/p>\r\n\r\n

naast het huis een diepe schaduw<\/p>\r\n\r\n

restje nacht nog<\/p>\r\n\r\n

het tuinhekje staat nog open van gister<\/p>\r\n\r\n

maar nu steken er twee gele bloemen doorheen<\/p>\r\n\r\n

de evening glory natuurlyk<\/p>\r\n\r\n

op het paadje begint de jonge peppel lastig te worden<\/p>\r\n\r\n

maar die zachte gryze dauwigheid van zyn scheuten<\/p>\r\n\r\n

sst!<\/p>\r\n\r\n

op het trottoir een miertje druk in de weer<\/p>\r\n\r\n

altyd zorgen daar<\/p>\r\n\r\n

je kan niet helpen – d\u00f3\u00f3rlopen maar<\/p>\r\n\r\n

de betonnen trappen op<\/p>\r\n\r\n

van de Hil<\/p>\r\n\r\n

een keldermyt moet er zorgzaam naar de overkant<\/p>\r\n\r\n

even wachten en dat rose slakje van gisteravond zit er n\u00f2g<\/p>\r\n\r\n

wat moet ze van dat paaltje?<\/p>\r\n\r\n

dood misschien? – laat maar<\/p>\r\n\r\n

dan, achter me, klufklufkluf, komen twee houten zooltjes sloffen<\/p>\r\n\r\n

op het steen – zit vaart in<\/p>\r\n\r\n

een ongewassen kindje passeert, magertjes, goor, vale spykerbroek<\/p>\r\n\r\n

slaapt nog half, maar de Hil zal ze op<\/p>\r\n\r\n

ze is me snel v\u00f3\u00f3r<\/p>\r\n\r\n

als ik boven kom, staat ze allang aan de duinrand<\/p>\r\n\r\n

ze is er gauw mee klaar<\/p>\r\n\r\n

dan daalt ze alweer af zoals ze gekomen is klusklusklus<\/p>\r\n\r\n

het sterft weg – ergens beneden in het dorp<\/p>\r\n\r\n

stilte<\/p>\r\n

[p. 594]<\/div>\r\n

w\u00e9\u00e9r ben ik Heer en Meester van – ja, van wat? de zee is breed<\/p>\r\n\r\n

er is een boot<\/p>\r\n\r\n

de boten schieten veel harder op dan vroeger<\/p>\r\n\r\n

vroeger<\/p>\r\n\r\n

achter beneden is de camping, kleurige fleurige blokjes allemaal<\/p>\r\n\r\n

de velden daarachter \u00e9\u00e9n groen laken plat<\/p>\r\n\r\n

heel in de verte komt n\u00f2g een boot, willig, steady, hoopvol<\/p>\r\n\r\n

die andere is al byna om de bocht<\/p>\r\n\r\n

de yzeren toren rood en wit staat in de zon te blinken<\/p>\r\n\r\n

op de dyk<\/p>\r\n\r\n

gryzig van damp is het daar nog<\/p>\r\n\r\n

negen duiven komen nu cirkelen, je hoort het roeien boven je kop<\/p>\r\n\r\n

de duiven van Fritsje van Odi, ginds beneden<\/p>\r\n\r\n

als je Fritsje niet vinden kan, ga je maar in het duivenhok kyken<\/p>\r\n\r\n

hy heeft er drie en twintig<\/p>\r\n\r\n

dat zulke stomme vogels zo sterk vliegen kunnen<\/p>\r\n\r\n

ik moet nu even wachten<\/p>\r\n\r\n

want er studeert een vlinder op myn schoen<\/p>\r\n\r\n

het is z\u00e9\u00e9r noodzakelyk<\/p>\r\n\r\n

ver in zee is ergens een streekje ruigte – vlootje vogels<\/p>\r\n\r\n

er is wat loos daar<\/p>\r\n\r\n

vyf pluviertjes trekken langs, laag over het water – andere doelen<\/p>\r\n\r\n

de ochtend is al volop bezig<\/p>\r\n\r\n

iemand slaat ergens een paaltje in het zand<\/p>\r\n\r\n

en drie honden hollen als dollen langs de waterlyn<\/p>\r\n\r\n

schijngevechten en plotseling een heel circus tussen de palen<\/p>\r\n\r\n

de palen neg\u00e9ren de herrie<\/p>\r\n\r\n

de mossels hangen zwaarmoedig dicht<\/p>\r\n\r\n

de zeepok slaapt haar roes uit<\/p>\r\n\r\n

twee vroegelingen, in zwembroekjes, zetten een zonnezeil op<\/p>\r\n\r\n

Dourleijn komt ook al langs<\/p>\r\n\r\n

zijn pijp is uit – als altijd<\/p>\r\n\r\n

van de toren slaat het zeven uur<\/p>\r\n\r\n

en alleding staat stil te wachten<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

NU<\/p>\r\n\r\n<\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

J.C. van Schagen<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 590] [Tirade december 1972] Drie schampen J.C. van Schagen Albertje Ze heette Albertje en ze ging met onze schooltram. Maar niet naar school. Ze werkte. Op het atelier van juffrouw Paterik, in dameshoeden, op de Burg. Albertje en Age, de zusters uit Koukerke. Het waren twee gezonde, rulle meiden, in volle bloei. Alleen had… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-300375","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nDrie schampen J.C. van Schagen · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Drie schampen J.C. van Schagen · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 590] [Tirade december 1972] Drie schampen J.C. van Schagen Albertje Ze heette Albertje en ze ging met onze schooltram. Maar niet naar school. Ze werkte. Op het atelier van juffrouw Paterik, in dameshoeden, op de Burg. Albertje en Age, de zusters uit Koukerke. Het waren twee gezonde, rulle meiden, in volle bloei. Alleen had... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-08T10:15:09+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/\",\"name\":\"Drie schampen J.C. van Schagen · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1971-12-31T23:01:12+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-08T10:15:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Drie schampen J.C. van Schagen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Drie schampen J.C. van Schagen · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Drie schampen J.C. van Schagen · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 590] [Tirade december 1972] Drie schampen J.C. van Schagen Albertje Ze heette Albertje en ze ging met onze schooltram. Maar niet naar school. Ze werkte. Op het atelier van juffrouw Paterik, in dameshoeden, op de Burg. Albertje en Age, de zusters uit Koukerke. Het waren twee gezonde, rulle meiden, in volle bloei. Alleen had... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-07-08T10:15:09+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/","name":"Drie schampen J.C. van Schagen · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1971-12-31T23:01:12+00:00","dateModified":"2021-07-08T10:15:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/drie-schampenj-c-van-schagen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Drie schampen J.C. van Schagen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/300375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}