{"id":300485,"date":"1974-01-01T00:00:09","date_gmt":"1973-12-31T23:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/"},"modified":"2021-06-04T13:50:17","modified_gmt":"2021-06-04T12:50:17","slug":"enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/","title":{"rendered":"Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak\r\n\r\nMet notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp>
[p. 83]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak\r\n
\r\nMet notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019<\/h3>\r\n\r\n

\r\nPoliticus Zonder Partij<\/span>. Een soort laatste verzet<\/span> tegen Nietzsche’s criterium \u2018Herren-Sklavenmoral\u2019. De arrogantie<\/span> die in die woorden<\/span> ligt, antipathiek; bestreden door den humor<\/span> als \u2018bindstof\u2019. Maar welk gebruik maken de \u2018slaven\u2019 van den humor? Antw. omzeild. De aristocraat<\/span>, die democratisch<\/span> wil denken, omdat hij de slavenmoraal der z.g. (haegsche) \u2018aristocraten\u2019 doorziet.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Heerenmoraal. Bezwaar op gevoelsgronden tegen de aanvaarding van die naam, maar wat blijft? dat de \u2018slaven\u2019 allerminst op de \u2018heerenrol\u2019 zijn gesteld en deze \u2018indeeling\u2019 alleen maar ridicuul<\/span> vinden.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Hoe de \u2018heer\u2019 in de \u2018slavenmaatschappij\u2019 verschijnt. Niet als barbaar<\/span>. De ambivalentie<\/span> in dit opzicht bij Nietzsche, die daardoor weer aanleiding kon worden tot het groteske misverstand bij de \u2018slaafsche\u2019 nazi’s.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\npuberteit<\/span>. Als een tijdelijk<\/span> symptoom van den \u2018heer\u2019 in iederen \u2018slaaf\u2019. Daarom moet de puberteit ook met slavenmiddelen<\/span> Onderdrukt worden. Paedagogie, psychotechniek. (\u2018Het onderzoek duurt slechts \u00e9\u00e9n middag en omvat de geheele persoonlijkheid\u2019… Van Lennep!!)<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

De biologische grondslagen<\/span> van de indeeling. Waarom zij bij den \u2018slaaf\u2019 in discrediet zijn. Wat Nietzsche niet gekund heeft (en waarom hij als curiosum is beschouwd) is: hij heeft de \u2018slaven\u2019 niet kunnen verf\u00fchren – (wat hij toch (onbewust) wilde, anders had hij zijn boeken niet \u2018verf\u00fchrerisch\u2019 moeten maken; dit \u2018verf\u00fchren\u2019 is\r\n<\/p>

[p. 84]<\/div>

eigenlijk \u2018slaafsch\u2019) – tot het geloof aan hun eigen \u2018slavernij\u2019, omdat hij hen (door algemeene beschikbaarstelling b.v. van zijn boeken door de pers!) alleen maar prikkelde<\/span>, door hen \u2018lastig te vallen\u2019 met zijn hoogeren mensch, die voor den \u2018slaaf\u2019 abracadabra is en niettemin<\/span> zijn nijd<\/span> opwekt.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nDe \u2018heer\u2019 is genoodzaakt zich telkens met een andere partij te binden<\/span>; het is de partij, die de heerschende slavenwaarden door niet-heerschende slavenwaarden wil vervangen (omdat zij nog niet<\/span> heerschen zijn zij zijn ge\u00ebigend middel!). Vgl. b.v. bij diderot<\/span> en chamfort<\/span>, die veel te goed voor de \u2018verlichting\u2019 waren, hun draad van sympathie \u2018voor de nieuwe idealen van den tijd\u2019. De z.g. onpartijdigheid<\/span> (boven-p.) bewijst alleen, dat men in rustige<\/span> condities heeft geleefd (voor<\/span> nazi’s en comm. b.v. in \u2018liberale rechtsstaat\u2019).<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nD\u00e9go\u00fbt<\/span>. In dit boek wordt niet meer met afkeer<\/span> over de menschen gesproken, ook al weet ik, dat ik een veel sterker aanval van d\u00e9go\u00fbt zou kunnen krijgen (oorlog, fascisme b.v.), toch is het d\u00e9go\u00fbt als principe<\/span> (c\u00e9line<\/span>) overwonnen.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\ndemocratie<\/span>. Wij zijn veel meer gehecht aan de democratie dan wij zelf meenen te weten. Haar negatieve<\/span> voordeelen (vrijheid van drukpers etc.) worden alleen gering geschat, omdat wij het tegendeel niet aan den lijve hebben ondergaan; wij schrijvers gebruiken<\/span> de democratie zooals de politici \u2018F\u00fchrertum\u2019.<\/p>\r\n\r\n

Hoeveel gelooven wij meer<\/span> aan zooiets als vooruitgang dan wij zelf meenen? Deze vraag hangt samen met alle mogelijke \u2018onderbewuste\u2019 voorliefden voor democratie, menschenliefde etc. Een mogelijke nieuwe conceptie van \u2018vooruitgang\u2019.<\/p>\r\n\r\n

De invloed, die de \u2018groote eenzame\u2019 (Nietzsche, Stendhal) op zijn tijdgenooten heeft is nihil<\/span>. Hoe werkt hij in op de volgende generaties. In hoeverre neemt een samenleving de werkelijk geniale idee\u00ebn van zulk een enkeling over? (vergelijk de invloed van Nietzsche in Duitschland!! caricatuur-invloed!). Stendhal appelleert in H. Brulard<\/span> aan den lezer van 1880 en 1935; met recht? Hij zal toch niet aan een vooruitgang van den lezer geloofd hebben!\r\n<\/p>

[p. 85]<\/div>

Vgl. wetenschap; hier is gelegenheid tot toetsing aan de feiten. Eigenlijk is het in de litteratuur niet anders; dat iemand als Stendhal nu gemakkelijker begrepen wordt komt door de nieuwe feiten der psychoanalyse, die veel van zijn ervaringen heeft gevulgariseerd. De \u2018slaaf\u2019 van 1930 wordt op die manier beinvloed door den \u2018heer\u2019 van 1830; over hun verhouding zegt dat dus nog niet veel. Zonderling, dat iedereen, die door zijn tijdgenooten niet begrepen wordt, gelooft in een \u2018rechtvaardiging door den tijd\u2019.<\/p>\r\n\r\n

De populaire opvatting<\/span> van de invloed is een vorm van slavenmoraal; alsof iemands idee\u00ebn uitsluitend waarde zouden hebben als bevruchtingsapparaat<\/span>!<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nGeheimtaal<\/span>. Als ik \u2018populaire\u2019 artikelen schrijf, gebruik ik een soort geheimtaal voor \u2018slaven\u2019. Het is onjuist, dat men in dagbladen<\/span> niet \u2018naar waarheid\u2019 zou kunnen schrijven. Dat de meesten<\/span> het niet kunnen, pleit alleen tegen die meesten<\/span>!<\/p>\r\n\r\n

\r\nJournalistiek<\/span>. De oppervlakkigheid ervan trekt mij aan, verder eigenlijk niets. De persvrijheid is zooiets belachelijks in het verband van de algemeene dwang, dat daarvan voor mij niet eens sprake is geweest!Ik wist vooruit, dat ik onder dwang zou moeten schrijven.<\/p>\r\n\r\n

Als journalist schrijf ik VOOR een publiek<\/span> van bourgeois, zonder het gevoel dat ik mijzelf ontrouw word. Macchiavellisme, tactiek, schrijven voor een bepaalde \u2018laag.\u2019 Voorbeeld: \u2018Gobineau vraagt belangstelling\u2019. Ik werd gedwongen dat te vervangen door \u2018Belangstelling voor Gobineau\u2019. Een eigenaardig \u2018verantwoordelijkheidsgevoel\u2019 voor Gobinau! Geheel anders dan dat van den \u2018zuiveren rebel\u2019. De zuiverheid van het litteraire rebelleeren daarbij vergelijken (mijn oorspronkelijk plan, naast iedere dagbladcritiek een eigen critiek<\/span> te noteeren, is overbodig<\/span>).<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nCritieken op mijn boeken<\/span>. Karakteristiek voor bijna alle<\/span> critieken dat men de afzonderlijke boeken niet als een moment<\/span> in een ontwikkeling<\/span> kan zien, maar ze als een eindstation<\/span> beschouwt! Het vermoeden van den zelf reeds \u2018gestabiliseerden\u2019 mensch, die op \u00e9\u00e9n verwoord standpunt moet teren.<\/p>\r\n

[p. 86]<\/div>\r\n

\r\nEenzaamheid<\/span>. Voor ons (zonder pensioen van de universiteit Bazel) is het zaak, de eenzaamheid van Nietzsche tusschen de krantenpersen<\/span> te vinden. Zij moet daar evengoed te vinden zijn als in Sils-Maria.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nLeven en zwijgen<\/span>. Ieder schrijver schrijft zoolang tot hij een modus gevonden heeft, waarin hij \u2018gewoon\u2019 kan leven, zonder protest. Dan zwijgt<\/span> hij, of hij begint zijn \u2018industrie\u00eble productie\u2019.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nNapoleon<\/span>. Het is zeer waarschijnlijk, dat ik, als ik tijdgenoot van N. was geweest, te zeer ge\u00ebrgerd zou zijn geweest door zijn leugens, dan dat ik hem op zijn waarde had kunnen schatten. Anders Stendhal (misschien vooral door zijn \u2018espagnolisme\u2019).<\/p>\r\n\r\n

De grootheid van iemand berust zoo weinig op zijn producten<\/span>, dat b.v. een Rembrandt, als hij toevallig na de impressionisten had geleefd, als een middelmatig schilder bekend zou staan. Een Napoleon n\u00e0 de Volkenbonds aera met letterlijk de zelfde daden zou ridiculer dan Hitler zijn. Maar de \u2018slavenmoraal\u2019 klampt zich, uit begrijpelijke overwegingen, aan de schilderijen en de veldslagen vast.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Spengler, Ortega, Evola zoeken allen een recept om uit de impasse te komen. Het theoretische van de recepten springt in het oog. Dit versterkt mij in de meening, dat de oplossing altijd zal komen van een volkomen onverwacht, onvoorstelbaar \u2018gezond verstand\u2019, een soort \u2018Napoleon\u2019, die in niets op Napoleon lijkt (vergissing Mussolini).<\/p>\r\n\r\n

Evenals in de \u2018theoretische\u2019 dingen des levens geldt, dat in de \u2018practische\u2019 voor de kleine<\/span> problemen deskundigen<\/span> (en uiterst desk.!) noodig zijn, maar voor de groote leeken<\/span>. Die factoren zijn niet te verwisselen (ook niet ten nadegle van de kleine problemen!!)<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nSpelen<\/span>. De aanwezigheid van het kind<\/span>, hoe algemeen ook, schijnt de menschen niets<\/span> te verraden. Het kind wordt vrijwel uitsluitend gezien in het licht van het volwassenheidsideaal, ook nog door Freud. Geen twijfel aan: het kind moet een \u2018beschaafd mensch\u2019 worden.<\/p>\r\n

[p. 87]<\/div>\r\n

Het spel der kinderen een aanwijzing, hoe men in den grond het leven moet opvatten: als een<\/span> SPEL. De \u2018heerenmoraal\u2019 gaat van dit spel uit (vgl. humor), omdat de slavenverantwoordelijkheid het leven als een reeks verplichtingen<\/span> voorstelt. Deze zijn ook in het bloed der slaven overgegaan; vrgl. de geldschraperij, het geld als doel, de carri\u00e8re als doel etc. etc.; het l’art pour l’art. Onder den invloed van die infiltratie met verplichtingen is ook de dood<\/span> een last<\/span> geworden; het \u2018spelenderwijs vergaan\u2019 van het lichaam durven wij met onze gedachten niet meer aan.<\/p>\r\n\r\n

De volgende toekomstdroom te noteeren: alles is machinaal geworden. E\u00e9n man bedient door handles alle noodzakelijke verrichtingen. De menschen allen voor de productieve arbeid overbodig. Toch moeten zij \u2018iets doen.\u2019 Wat? Spelen! Het spel is dan de hoogste moraal! (Otium… et bellum?).<\/p>\r\n\r\n

\r\nHuizinga<\/span>. Vgl. spel. Schijnbaar is hier de wetenschap een spel geworden. Maar een doodelijke ernst drijft dit \u2018spel\u2019: eerbied voor de cultuur, voor het weten, het vak etc. Type van de wetenschapsman, die geen cultuurideaal meent te hebben. De absolute anarchie van gedachten, op zijn mooist opgepoetst! Hij wil mij een boek leenen, als het over \u2018recht\u2019 en \u2018krom\u2019 gaat!<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nVorming van een nieuwe intelligentsia met een nieuw ver-antwoordelijkheidsgevoel.<\/span>\r\n<\/p>\r\n\r\n

De na\u00efeveteit der tegenwoordige intellectueelen is voor een groot deel schuld aan het feit, dat zij geen leiders meer kunnen<\/span> zijn. Hun leidende functie van de 19e eeuw heeft geen raison d’\u00eatre meer. (vgl. bankroet van de vooruitgang, werkeloosheid, machinecultus).<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Steeds meer komen voor mij kitsch<\/span> en kunst<\/span> op \u00e9\u00e9n plan. Beide symboliseeren den mensch, die zichzelf interessant<\/span> vindt – om niets. Tegenover het kapitale verschil tusschen \u2018heeren\u2019 – en \u2018slaven\u2019 moraal inzake kitsch-kunst valt het verschil tusschen smaak<\/span> en smakeloosheid<\/span> weg. Het waardevolle<\/span> (inspiratief te zijn, historisch te zijn) hebben kunst en kitsch<\/span> gemeen, het waardelooze (een net van conventies over \u2018het leven\u2019 te spannen) even eens. Dat is de hoofdzaak.<\/span>\r\n<\/p>\r\n

[p. 88]<\/div>\r\n

\r\nPessimisme en scheppen<\/span>. Er bestaat geen eigenlijk pessimistische kunst<\/span> etc. Want iedere creatie als zoodanig<\/span> eischt een dergelijke spanning, een vertrouwen op de mogelijkheden van het uitdrukkingsmiddel (= afkeer van het doodsverlangen), dat het zelfs in de heftigste protestvorm nog een \u2018Bejahung\u2019 van het leven beteekent.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nOorlog<\/span>. Wij hebben den oorlog meegemaakt, toen wij hem nog als anecdote<\/span> beschouwden. Het fascisme<\/span> geeft den oorlog van den anderen kant, d.w.z. de practische idiotie van de 19e eeuwsche leer van den \u2018geest\u2019.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nPortret van een Leidschen hoogleeraar<\/span>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Hij houdt een feestrede voor de gala-avond van de Boekenweek, dit is hem door boekhandelaren gevraagd, en hij is voorzitter van de Mij. der Ned. Letterkunde, dus behoort hij dit buiten zijn vak te doen. Hij richt zich, in rok gehuld, met een eveneens gerokte speech tot een gerokt publiek en weet met stalen gezicht twintig minuten lang in \u2018welgekozen\u2019 woorden de afgrijselijkste banaliteiten te verkoopen. Of neen, hij verkoopt ze niet, maar biedt ze gratis aan, als zijnde de elegante gift van een leidschen Hoogleeraar aan de schare. Hij begint met voor de boekenkast te mijmeren, zooals zijn groote voorganger Potgieter dat deed: over boeken, die er zijn en er niet zijn, over huishoudelijke en hoogere kanten van het boek. Hij waarschuwt tegen de \u2018marktschreeuwers\u2019, die het boek vulgariseeren; hij wil het boek netjes houden voor de faculteit. Hij spreekt uitstekend, zonder effectbejag, d.w.z. leest half, want deze boterletters zijn nog zorgvuldig opgeschreven ook; zijn banaliteiten deinen op een aangenaam kabbelenden stroom de zaal in: een schetsje uit de Camera, of het Rijksmuseum, wat is het precies?<\/p>\r\n\r\n

In ieder geval is het onthullend, dat een zoo bekwaam specialist buiten zijn specialisme zulk een elegante lullekoek weet te verkoopen… neen, neen, ten geschenke aan te bieden du haut de sa grandeur leydienne. Zijn mongoolsch masker is ondoorgrondelijk van zelfvoldaanheid, omdat hij zoo mooi kan spreken en omdat de woorden z\u00f3\u00f3 mooi bij zijn rok passen.<\/p>\r\n\r\n

Het gehoor hangt ietwat slaperig aan zijn lippen; hij levert nauw-<\/p>

[p. 89]<\/div>

gezet zijn stukwerk af en verlaat met een onopvallend gebaar het podium, nog steeds in rok, en in gesteven<\/span> hemd.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nEen Vlaamsch auteur<\/span>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Daarna een Vlaamsch auteur, ook in rok, maar met een boerenkuif daarboven. Vergeefsche poging om ook een sjentelman te zijn zooals de hoogleeraar; maar hij is en blijft een Vlaamsch boertje, met leuke tintelende boerenoogjes, dat graag een verleider van litteraire vrouwen in de zaal zou willen zijn. Zijn geestige causerie is een verhaaltje voor de dames, die hem voor zijn schalkschheid stellig na afloop hoopen te ontmoeten, want zij weten dat deze schalkschheid hier niet over Moli\u00e8re en Minne (met een hoofdletter) zal handelen. Het maximum van Vlaamschen geest en intelligentie; misschien zullen zijn kinderen goed worden, maar hij zelf is en blijft een friss che aardige, met manco’tjes*<\/span><\/a> behepte boerenonderwijzer, die al heel wat van de wereld heeft gezien en daarom waarachtig niet met andere onderwijzers verward mag (en wil) worden. Bovendien is hij roomsch-gemoedelijk; achter zijn sceptischen kout raadt men nog de groote zekerheid van den pastoor, die hem straks weer de biecht zal afnemen.<\/p>\r\n<\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Menno ter Braak<\/a><\/p>\n
\n<\/div>

\r\n
\r\n
\n
\r\n*<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n
Woord niet goed leesbaar. (H.v.G.L.)<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 83] Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 Politicus Zonder Partij. Een soort laatste verzet tegen Nietzsche’s criterium \u2018Herren-Sklavenmoral\u2019. De arrogantie die in die woorden ligt, antipathiek; bestreden door den humor als \u2018bindstof\u2019. Maar welk gebruik maken de \u2018slaven\u2019 van den humor? Antw. omzeild…. Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-300485","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nEnkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 83] Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 Politicus Zonder Partij. Een soort laatste verzet tegen Nietzsche’s criterium \u2018Herren-Sklavenmoral\u2019. De arrogantie die in die woorden ligt, antipathiek; bestreden door den humor als \u2018bindstof\u2019. Maar welk gebruik maken de \u2018slaven\u2019 van den humor? Antw. omzeild.... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T12:50:17+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/\",\"name\":\"Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1973-12-31T23:00:09+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T12:50:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 83] Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 Politicus Zonder Partij. Een soort laatste verzet tegen Nietzsche’s criterium \u2018Herren-Sklavenmoral\u2019. De arrogantie die in die woorden ligt, antipathiek; bestreden door den humor als \u2018bindstof\u2019. Maar welk gebruik maken de \u2018slaven\u2019 van den humor? Antw. omzeild.... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T12:50:17+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/","name":"Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019 · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1973-12-31T23:00:09+00:00","dateModified":"2021-06-04T12:50:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/enkele-aantekeningen-uit-een-schrift-van-menno-ter-braakmet-notities-voor-van-oude-en-nieuwe-christenen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Enkele aantekeningen uit een schrift van Menno ter Braak Met notities voor \u2018Van oude en nieuwe christenen\u2019"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/300485","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300485"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}