{"id":300986,"date":"1979-01-01T00:00:23","date_gmt":"1978-12-31T23:00:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/"},"modified":"2021-06-04T14:18:41","modified_gmt":"2021-06-04T13:18:41","slug":"h-f-cohende-kadts-indische-jaren","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/","title":{"rendered":"H.F. Cohen\r\nDe Kadts Indische jaren"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp><\/interp>
[p. 181]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

\r\nH.F. Cohen<\/i>\r\n\r\n
De Kadts Indische jaren<\/h3>\r\n\r\n

\r\nJ. de Kadt<\/i> – Jaren die dubbel telden. Politieke herinneringen uit mijn \u2018Indische\u2019 jaren. Amsterdam (G.A. van Oorschot) 1978. 199 p., f<\/i> 27,50.<\/h4>\r\n\r\n

Dit derde deel van de politieke herinneringen van Jacques de Kadt sluit niet alleen naar de tijd, maar ook qua opzet geheel aan bij de in 1976 verschenen \u2018Politieke herinneringen van een randfiguur\u2019. Na de vlucht uit het bezette Nederland, het korte verblijf in Engeland en het vertrek per schip naar Nederlands Indi\u00eb, waarmee het vorige deel eindigde, komen nu de ontvangst aldaar, de Japanse bezetting en de beginperiode van de Republiek aan de orde.<\/p>\r\n\r\n

Het is een erg aardig boek geworden, en dat niet alleen voor degenen die toch al alles lezen wat De Kadt schrijft, maar, lijkt mij, deze keer ook voor al diegenen die De Kadt wel een onorthodoxe figuur met interessante idee\u00ebn vinden, maar zijn vaak zeer scherpe uitvallen en polemische houding niet goed kunnen verdragen. Want de schrijver heeft zichtbaar zijn best gedaan, meer nog dan in het vorige deel, er een vlot leesbaar boekje van te maken, met een minimum aan polemiek en een zoveel als hem maar mogelijk is overwinnen van zijn weerstand tegen het rechtstreeks verwoorden van persoonlijke gevoelens. En zo wordt, al zegt hij er niet \u00e8rg veel over, toch wel duidelijk wat de dood in de Japanse kampen van zijn ouders en oudste broer voor hem heeft betekend.<\/p>\r\n\r\n

Zijn politiek-historische waarde ontleent dit boek vooral hieraan, dat het als het ware het m\u00e9moire-complement vormt van de De Kadts vlak na de tweede politionele actie geschreven \u2018De Indonesische tragedie\u2019 (Amsterdam 1949). De visie die De Kadt daarin heeft gegeven op de Indonesische onafhankelijkheid en op de politiek die Nederland in deze kwestie van wereldpolitieke betekenis diende te voeren, vormt ook van deze politieke herinneringen de grondslag. Wat toen objectieve beschrijving was, met hier en daar een korte herinnering aan de eigen rol, verschijnt nu veel uitvoeriger als eigen belevenis, en biedt zo een onmisbare aanvulling voor ieder die met bewondering \u2018De Indonesische tragedie\u2019 heeft gelezen.<\/p>\r\n\r\n

Het inzicht waartoe De Kadt al in de kampen was gekomen en dat hij daar als volstrekte eenling verdedigde, kwam erop neer dat in de wereld zoals die na de\r\n<\/p>

[p. 182]<\/div>

Tweede Wereldoorlog eruit zou zien, voor een kolonie \u2018Nederlands Indi\u00eb\u2019 geen plaats meer was, en dat Nederland, wilde het \u00fcberhaupt nog zinvolle betrekkingen met Indonesi\u00eb onderhouden, na het einde van de Duitse en de Japanse bezetting uit diende te gaan van de onafhankelijkheid van Indonesi\u00eb. Twee elementen vooral lagen aan deze visie ten grondslag: zijn inzicht, in 1938 neergelegd in de laatste hoofdstukken van \u2018Het fascisme en de nieuwe vrijheid\u2019, in de antikoloniale instelling van wat de twee nieuwe wereldmachten zouden zijn, Amerika en Rusland, en voorts zijn kennis van het Indonesische nationalisme, al op het eind van de jaren ’20 tot stand gekomen in persoonlijke ontmoetingen met o.m. Hatta en Sjahrir. Voorzien als hij was van deze kennis, deze inzichten, zijn steeds weer verbluffend analytisch vermogen en zijn neiging tot denken in politieke categorie\u00ebn, kon het gebeuren dat van al de Nederlanders die hij op Java ontmoette, hij de enige was die de uitroeping van de Republiek direct na de Japanse capitulatie als meer dan een slechte grap beschouwde. Eigenlijk is het hele boek \u00e9\u00e9n doorlopend verslag van vergeefse pogingen, anderen van de juistheid van deze kijk te overtuigen. V\u00f3\u00f3r de bezetting behoorden daartoe onder meer de latere opperbevelhebber van het knil<\/span> Spoor, erna o.m. Luitenant-gg<\/span> Van Mook. Maar noch de echte kolonialen, noch de oude aanhangers van de \u2018ethische politiek\u2019 waren bereid in te zien dat alleen erkenning van de onafhankelijkheid de regering-Sjahrir tegenover Soekarno een positie kon verschaffen die voor Indonesi\u00eb een verstandige en gematigde, op het Westen en dan in het bijzonder op Nederland geori\u00ebnteerde politiek mogelijk zou maken.<\/p>\r\n\r\n

Dat De Kadt aan de totstandkoming van die regering-Sjahrir niet helemaal vreemd was, heeft hij al wel eens eerder aangeduid; nu vertelt hij uitvoeriger hoe hij Sjahrir heeft aangemoedigd, niet zijn eigenlijke neiging te volgen zich terzijde van het \u2018Indonesische gekkenhuis\u2019 op te stellen, maar zich er middenin te begeven en door alle demagogie, pseudo-radicalisme en collaboratie-stank heen een weg te banen voor redelijkheid en gematigdheid. Prachtig, en juist door de onderkoelde toon van het verhaal des te verrassender is het slot van het verslag van dit gesprek met Sjahrir, waarin De Kadt ook iets heel wezenlijks over zichzelf duidelijk maakt:<\/p>\r\n\r\n

\u2018…ik was bang dat als hij in het parlement geen weerklank vond, hij weer terzijde zou gaan staan en zich zou terugtrekken op de plannen die hij in eerste instantie had ontwikkeld. Want ik vond dat wij iets gemeen hadden – bij al de verschillen die hem veel meer tot een persoonlijkheid maakten die de mensen aantrok – namelijk een geestesgesteldheid die het werken in de openbaarheid eigenlijk alleen als een verdomde plicht voelt en die te grote bevrediging vindt in het beschouwen van gebeurtenissen en in het uiten van wat de betekenis van het gebeuren is.\u2019 (p. 149).<\/p>\r\n\r\n

Ook los van de politieke kern van het boek valt er, meer in het voorbijgaan,\r\n<\/p>

[p. 183]<\/div>

genoeg te genieten. Zo bijv. de ontmoetingen met boeiende figuren als Koch, Nieuwenhuys, Soewarsih, Walraven (de manier waarop De Kadt deze eigendommelijke Marxist portretteert laat weer eens zien hoeveel royaler, ondogmatischer en opener De Kadt is dan zijn reputatie). Of mallotige gebeurtenissen als een door de Politieke Inlichtingen Dienst voor Trotskist gehouden en deswege in principe uitgewezen De Kadt, die na de mobilisatie in Bandoeng belast wordt met de telefooncensuur. Of leuke zinnetjes als die over Thersites als \u00e9\u00e9n van de weinige figuren met gezond verstand uit de hele Ilias (dit in discussie met, of all people, kapitein Spoor!), of over zijn politiek\/sociologische voorlichting in de kampen, die het toch \u2018in populariteit moest afleggen tegen die voorlichters die met behulp van dansende tafeltjes de toekomst voorspelden en die telkens weer de zekerheid wisten te brengen dat de Amerikanen over enkele weken de parachutisten in de buurt van ons kamp zouden neerlaten!\u2019 (p. 123\/4).<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Al in 1930 had De Kadt zich zorgen gemaakt over de mogelijke situatie waarin een socialistische regering in Nederland, opererend onder het motto dat Indonesi\u00eb voor onafhankelijkheid nog niet rijp was, tegenover de nationalistische beweging zou komen te staan, en de vrees uitgesproken \u2018dat wij, al opvoedende en ontwikkelende, onze pupillen alleen met kogels en gevangenissen tot het besef hunner onrijpheid [zouden] brengen.\u2019 (De Socialist, 10 januari 1930). Het kan voor hem geen plezierig gevoel zijn geweest om, na in de jaren 1934-1940 vergeefs te hebben aangedrongen op een harde houding tegenover nationaal-socialisme en communisme, nu in Indonesi\u00eb opnieuw vrijwel als Einzelg\u00e4nger te hebben moeten pleiten voor een politiek waar de machthebbers van het ogenblik (Van Mook, de regering Schermerhorn-Drees) niets in zagen. De Kadt schrijft hier vrij lakoniek over, maar het is toch wel heel erg om te lezen hoe ook de progressieven in de Nederlandse regering systematisch de adviezen van hun geestverwanten in Indonesi\u00eb negeerden en het contact met hen uit de weg gingen. Des te bewonderenswaardiger het besluit op het eind van het boek: om terug te komen naar Nederland en daar persoonlijk de regering aan het verstand te brengen wat de situatie in Indonesi\u00eb werkelijk nodig maakte. Het is te hopen dat het volgende deel van De Kadts m\u00e9moires dat die en volgende episoden zal bevatten, niet lang op zich zal laten wachten.<\/p><\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Floris Cohen<\/a><\/p>\n

over Jacques de Kadt<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 181] H.F. Cohen De Kadts Indische jaren J. de Kadt – Jaren die dubbel telden. Politieke herinneringen uit mijn \u2018Indische\u2019 jaren. Amsterdam (G.A. van Oorschot) 1978. 199 p., f 27,50. Dit derde deel van de politieke herinneringen van Jacques de Kadt sluit niet alleen naar de tijd, maar ook qua opzet geheel aan bij… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-300986","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nH.F. Cohen De Kadts Indische jaren · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"H.F. Cohen De Kadts Indische jaren · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 181] H.F. Cohen De Kadts Indische jaren J. de Kadt – Jaren die dubbel telden. Politieke herinneringen uit mijn \u2018Indische\u2019 jaren. Amsterdam (G.A. van Oorschot) 1978. 199 p., f 27,50. Dit derde deel van de politieke herinneringen van Jacques de Kadt sluit niet alleen naar de tijd, maar ook qua opzet geheel aan bij... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T13:18:41+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/\",\"name\":\"H.F. Cohen De Kadts Indische jaren · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1978-12-31T23:00:23+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T13:18:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"H.F. Cohen De Kadts Indische jaren\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"H.F. Cohen De Kadts Indische jaren · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"H.F. Cohen De Kadts Indische jaren · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 181] H.F. Cohen De Kadts Indische jaren J. de Kadt – Jaren die dubbel telden. Politieke herinneringen uit mijn \u2018Indische\u2019 jaren. Amsterdam (G.A. van Oorschot) 1978. 199 p., f 27,50. Dit derde deel van de politieke herinneringen van Jacques de Kadt sluit niet alleen naar de tijd, maar ook qua opzet geheel aan bij... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T13:18:41+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/","name":"H.F. Cohen De Kadts Indische jaren · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1978-12-31T23:00:23+00:00","dateModified":"2021-06-04T13:18:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/h-f-cohende-kadts-indische-jaren\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"H.F. Cohen De Kadts Indische jaren"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/300986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}