{"id":301135,"date":"1980-01-01T00:01:13","date_gmt":"1979-12-31T23:01:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/"},"modified":"2021-06-04T14:22:42","modified_gmt":"2021-06-04T13:22:42","slug":"charles-b-timmerrussische-notities-14","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/","title":{"rendered":"Charles B. Timmer\r\nRussische notities"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\"><div class=\"wp-block-column dbnl-links is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\r\n\r\n <interp type=\"primair\" value=\"timm002\"><\/interp><interp type=\"secundair\" value=\"rusla01\"><\/interp><div class=\"pb\">[p. 582]<\/div>\r\n<a name=\"65\"><\/a>\r\n<h3>\r\n<i>Charles B. Timmer<\/i>\r\n\r\n<br>Russische notities<\/h3>\r\n\r\n<h4 class=\"small-margins\">\r\n<i>Russische boeken anno 1981<\/i>\r\n<\/h4>\r\n\r\n<p>De Sovjetrussische organisatie \u2018Mezjdoenarodnaja Kniga\u2019 (Het Internationale Boek\u2019), een soort \u2018super-Kluwer\u2019-combinatie die het hele boekenbedrijf in de Sovjetunie beheerst, brengt een wekelijks bulletin uit, <i>Novye knigi<\/i> <span class=\"small-caps\">sssr<\/span> (<i>Nieuwe boeken van de<\/i> <span class=\"small-caps\">ussr<\/span>) met titels die in de komende maanden op allerlei gebied zullen verschijnen. No. 35 van dit bulletin, van eind augustus 1980, is voornamelijk gewijd aan werken op het gebied van de letteren, met boeken die in 1981 het licht moeten zien. Een soort literaire toekomstvoorspelling dus. Het is niet oninteressant deze beschreven catalogus eens van wat dichterbij te bekijken dan de gemiddelde bibliothecaris het doet.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">De eerste rubriek in Bulletin No. 35 die om aandacht vraagt is die van de Letterkunde (of wel \u2018literatuurwetenschap\u2019). De eerste daar vermelde titel klinkt reeds aantrekkelijk. Het aangekondigde boek heet: <i>Consument? Opstandige? Strijder?<\/i> &#8211; driemaal een vraagteken dus. Zo is het hele (sovjet)leven, een vraagteken. De schrijver is G. Andzjaparidze. \u2018Eindelijk,\u2019 denkt de westerse gegadigde van Russische boeken, &#8211; \u2018eindelijk vallen ze dus de schellen van de ogen! Consument-opstandige &#8211; natuurlijk, hoe kan de consument in Moskou, Leningrad, Kiev, Saratov, die een halve kilometer en drie uur in de rij heeft gestaan voor een appel en een ei geen opstandige worden? \u2018Strijder?\u2019 is de derde vraag. Eindelijk dus het verlossende woord: een Rus zegt: \u2018strijder!\u2019 Een Rus schrijft een boek met het woord \u2018strijder!\u2019 in de titel. Hij gaat dus vechten tegen de idioterie van lege vlees-, brood-, groentewinkels en tegen het verschijnsel dat in de Sovjetunie ruim zestig jaar na de glorieuze revolutie een Sovjetburger of -burgeres voor,\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 583]<\/div><p>zeggen we, 3000 calorie\u00ebn vlees 6000 calorie\u00ebn aan energie en zenuwen moet besteden en nog een hoop geld op de koop toe. &#8211; Zo ontstaat het mensentype dat in de literatuur \u2018strijder\u2019 wordt genoemd.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Dan leest de geestdriftige westerse boekenkoper de ondertitel van het boek en ook de korte uitleg of synopsis van de inhoud. En hij valt plat op zijn hoofd, neus of achterwerk. Immers, de ondertitel luidt: \u2018Opmerkingen over de jonge held in de contemporaine westerse literatuur\u2019. Dat wil zeggen, over u en mij en ons allemaal in Parijs, Londen, Amsterdam.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Een loffelijke eigenschap in deze catalogi van \u2018Het Internationale Boek\u2019 is dat iedere titel van een kortgevatte commentaar is voorzien die het de aspirant-koper mogelijk maakt het boek te \u2018plaatsen\u2019 en te ontdekken voor welk soort lezer het bestemd is: 1) voor elite-\u2018Wunderkinder\u2019 (oplage 500 exemplaren); 2) voor specialisten (2000-3000 exemplaren); 3) voor literair ge\u00efnteresseerden &#8211; die zo&#8217;n boek overigens zelden in de winkel zullen vinden &#8211; en voor het buitenland &#8211; waar men er stapels van zal vinden (3000 tot 10 000 exemplaren); 4) voor de Sovjetrussische gymnasia, hogescholen, universiteiten, geselecteerde bibliotheken, instituten en seminaria (10 000 tot 100 000 exemplaren); 5) voor een \u2018wijde lezerskring\u2019 &#8211; d.w.z. de literaire beerput (100 000 tot 200 000 exemplaren); 6) voor \u2018alle radertjes van het apparaat\u2019, d.w.z. partijleden, carri\u00e8risten, staatsfunctionarissen (1 000 000 exemplaren). In de catalogus die wij nu bekijken komt slechts \u00e9\u00e9n titel met dit grote oplagecijfer voor &#8211; u raadt nooit van wie&#8230; Inderdaad, van Lenin en het heet <i>Taken van de jeugdverenigingen<\/i> en het boek is zestien pagina&#8217;s groot en kost drie kopeken.<a href=\"#078\" name=\"078T\"><span class=\"notenr\">1.<\/span><\/a>\r\n<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Terug naar het genoemde boek met de drie vraagtekens: <i>Consument? Opstandige? Strijder?<\/i> in Bulletin No. 35. Het heeft de volgende redactionele toelichting (en soort \u2018flaptekst\u2019 dus): \u2018De auteur onderzoekt literaire processen in het westen en toont aan hoe de handelaren in literatuur, speculerend op de psychologie van hun jonge lezers, hun \u201cmodieuze\u201d romans aansmeren. In het boek worden ook werken van progressieve schrijvers geanalyseerd, die een beeld van de sociale werkelijkheid oproepen en daarmee de jeugd helpen om wegwijs te worden in de ingewikkelde verschijnselen van het leven.\u2019 &#8211; Dat is dus nog eens andere kost dan het vechten voor vlees, brood en groente!<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 584]<\/div>\r\n<p>Een mooie titel in de rubriek <i>Letterkunde<\/i> van deze catalogus is het product van een schrijverscollectief; het werk heet: <i>In de wereld van Blok<\/i>. Het gaat over de Russische dichter Aleksandr Blok en zal verschijnen in een oplage van 20 000 exemplaren (dus in categorie 4). \u2018De grote Russische dichter werd honderd jaar geleden geboren,\u2019 vermeldt de commentator.<a href=\"#079\" name=\"079T\"><span class=\"notenr\">2.<\/span><\/a> De namen van de medewerkende letterkundigen zal ik niet opsommen, het is een klein, maar gevechtsklaar leger. En dan krijgt de inderdaad grote lyrische dichter Aleksandr Blok in het redactionele gedeelte, dus in de toelichting, de volle sovjetlaag. Wat de dichter in de schoenen wordt geschoven is niet mals: \u2018Verdieping van de banden met de democratische en humanistische tradities van de literatuur der Russische klassieken, overwinning van decadente en modernistische invloeden, overgang tot de allerbelangrijkste thema&#8217;s van Rusland en de revolutie &#8211; dit zijn de voornaamste bijzonderheden van de door Blok afgelegde weg&#8230;\u2019 En dit alles wordt een dichter van puur lyrische meesterwerken aangewreven, de dichter van de cyclus <i>Verzen over een schone dame<\/i>, van <i>De twaalf<\/i>&#8230;<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Een andere titel die de aandacht trekt is <i>De paradox van Balzac<\/i>, door de letterkundige Semjon Vajman, ditmaal een boek in categorie<a href=\"#080\" name=\"080T\"><span class=\"notenr\">3.<\/span><\/a> (oplage: 10 000 exemplaren). Het gaat hier over \u2018de creatieve laboratoria van tal van <i>niet op elkaar lijkende<\/i> schrijvers als Boccaccio, Fonvisin, Balzac, Boenin&#8230;\u2019 Dit \u2018niet-op-elkaar-lijken\u2019-criterium verklaart, waarom het boek in de elite-categorie is ondergebracht: in werken \u2018voor een wijde lezerskring\u2019 moet alles en iedereen op elkaar lijken. Voor de prijs van \u00e9\u00e9n roebel zeventig krijgt de lezer straks (in het eerste kwartaal van 1981) onder meer het volgende: \u2018&#8230;de relatie tussen wereldbeschouwing en de creatie van de auteur, van zijn artistieke methode en de concrete uitbeelding van de werkelijkheid, de evolutie van het artistieke bewustzijn en de wetmatigheid van die evolutie, de po\u00ebtica van de vormgevende en de uitdrukkende kracht&#8230;\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Zulk een Russische taal zou een halve eeuw geleden, in de jaren dertig onder Stalin, onmogelijk zijn geweest: nog v\u00f3\u00f3r de auteur zijn tweede zin zou hebben geformuleerd, zou het salvo van het executie-peloton reeds hebben geklonken. &#8211; Niet dat men begrijpt wat de aanbevelende commentator eigenlijk bedoelt met dat vormgevende en uitdrukkende &#8211; maar het is in de Sovjetunie al fijn, wanneer men een boek onder de arm mee\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 585]<\/div><p>naar huis kan nemen met in de titel het woord \u2018paradox\u2019.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Wij bladeren verder.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">De volgende aangekondigde titel betreft een boek van M. Goes en het heet: <i>Het levende Rusland en<\/i> \u2018<i>Dode zielen<\/i>\u2019.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Iedere aan \u2018Dode zielen\u2019 verslaafde lezer, zoals ik, denkt vanzelfsprekend meteen aan Gogol&#8217;s \u2018trojka\u2019 en aan Gogol&#8217;s \u2018Rusland, waar stuift ge heen?\u2019, maar in de catalogus van het \u2018Internationale Boek\u2019 gaat het \u2018om de enorme progressieve en opvoedende betekenis van Gogol&#8217;s werk [&#8230;] om Gogol&#8217;s wereldbeschouwing, om zijn estetische opvattingen en over hoe die in de artistieke praktijk van de schrijver werden gerealiseerd&#8230;\u2019 Wat Gogol estetisch vond, is dus in zijn artistieke praktijk terug te vinden&#8230; Het lijkt een beetje op die zeker-iemand die zijn kunstgebit kwijt was en het in zijn mond terugvond.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Wij bladeren verder.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">De volgende titel bevat in de commentaar zoveel abstracte sovjettermen uit de school van het Gorki-Instituut dat er geen beginnen aan is om het te gaan uitleggen. Maar om de lezer niet tekort te doen geef ik een der helderste zinsneden uit de toelichting bij het boek (300 bladzijden, 4e categorie), dat <i>Stijl en geheugen<\/i> heet: \u2018[&#8230;] De auteur houdt bespiegelingen over de onscheidbaarheid van het sociale en geestelijke, over de monolitische ervaring van de wereld en de mens in zijn zedelijke en estetische speurtochten naar de kunst van het rijpe socialisme&#8230;\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Wat moeten wij hier nu mee aanvangen? Het \u2018rijpe socialisme\u2019, iets als \u2018rijpe pruimen\u2019, iets als \u2018tot rijpheid gekomen jonkvrouwen\u2019 voor \u2018rijpe jongelingen\u2019&#8230;<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Bladeren we verder.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Er springt dan een titel in het oog van een Leningrads criticus en letterkundige. En bij wat uit Leningrad komt kijken we altijd even extra op. Het gaat om <i>Het onderwerp en de werkelijkheid. De kunst van het detail<\/i>, een studie van de in 1977 overleden Jefim Dobin. De toelichting spreekt van \u2018het probleem van het onderwerp in de literatuur\u2019. Maar iedere Rus die tussen de regels door kan lezen begrijpt dat bedoeld wordt: \u2018het onderwerp <i>als<\/i> probleem in de sovjetliteratuur\u2019. &#8211; \u2018Onder die gezichtshoek,\u2019 gaat de commentator verder, \u2018heeft Dobin de po\u00ebzie van Anna Achmatova gekarak-<\/p><div class=\"pb\">[p. 586]<\/div><p>teriseerd&#8230;\u2019 In het laatste hoofdstuk wordt dan de geschiedenis van een reeks van onderwerpen behandeld en wordt het \u2018sujet\u2019 onderzocht aan de hand van werken van de schrijvers Poesjkin, Gogol, Hugo, Dumas, Toergenjev, Garsjin, Jack London, Koeprin, die als kippen worden geplukt (De commentator drukte het even anders uit). Ietwat buiten adem sist hij dan \u2018zijn laatste woord\u2019: \u2018gewijd aan de micro-elementen van de literatuur\u2019 en geeft de geest. Oplage 25 000 exemplaren, dus 5e categorie, 500 bladzijden voor 2 roebel dertig kopeken.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ten slotte mag uit de rubriek <i>Letterkunde<\/i> de volgende titel niet onvermeld blijven. Een boek dat ons in het eerste kwartaal van 1981 wordt beloofd onder de wat wufte staccato-titel <i>Literatuur &#8211; Realiteit &#8211; Literatuur<\/i>, dus een variant in de <span class=\"small-caps\">lrl<\/span>-traditie van Lo-Re-Lei&#8230; Het heeft een oplage van 2 000 exemplaren en hoort aldus thuis in de elite-categorie. Want het is een boek van D. Lichatsjov. En D.S. Lichatsjov is een Akademiker, of wel een Academicus. En dat is in de Sovjetunie het hoogste mensentype 3 dat voorstelbaar is, hoger dan welke partijsecretaris ook, hoger dan een archimandriet of metropoliet, hoger zelfs dan een kosmonaut.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het boek gaat over wat de commentator noemt een nieuwe benadering van de literatuur, het zogenaamde \u2018concrete literatuuronderzoek\u2019 en hij bedoelt daarmee: \u2018de bestudering van het literaire werk in de context van de werkelijkheid die het heeft voortgebracht.\u2019 En daarmee bedoelt hij dat de \u2018concrete band van de literatuur met deze of gene verschijnselen van het re\u00eble leven het literaire werk verrijkt en hoe het [aldus verrijkte werk] op zijn beurt de erop volgende literatuur bevrucht.\u2019 Men moet het inderdaad tot \u2018academicus\u2019 hebben gebracht om zoiets te bedenken. &#8211; \u2018Tezelfdertijd,\u2019 besluit de commentator, \u2018demonstreert het boek het scheppende laboratorium van de schrijvers&#8230;\u2019 &#8211; en wederom ontmoeten wij hier dus dit geheimzinnige \u2018scheppende laboratorium\u2019 (een soort Faustiaanse kerker met retorten en gummislangen).<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hierop volgt in de catalogus No. 35 een nieuw hoofdstuk: <span class=\"small-caps\">proza<\/span>, met de aankondigingen van de grote stroom van in 1981 te verwachten romans en verhalen, gedichten en verzamelde werken, met de po\u00ebzie erbij ruim tweehonderd titels voor 1981 (en zo&#8217;n catalogus van \u2018Nieuwe Boeken\u2019 verschijnt er iedere week!).<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 587]<\/div>\r\n<p>Twee dingen vallen in deze lijsten op: de hoogte van de oplagen &#8211; het merendeel van de belletrie heeft toch maar 100 000 exemplaren, bij de po\u00ebzie is dat 50 000, met als enige uitzondering de oude, beproefde dichter Leonid Martynov die voor zijn nieuwe bundel gedichten de 100 000 haalt, bij een \u2018bottom-score\u2019 van 10 000 merendeels voor po\u00ebten uit de provincie.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het tweede dat toch echt in het oog gaat springen, zodat het hinderlijk wordt, is het verschijnsel dat in zo&#8217;n groot aantal van deze boeken het probleem van de moraal, van het zedelijk gedrag centraal staat &#8211; die indruk wordt althans gewekt door de aanbevelende woorden van de commentator. Het is bar, het is gewoon verschrikkelijk, hoe deze catalogus alleen al op de zenuwen van mijn zedelijkheid werkt. Je ontkomt niet aan de indruk dat de sovjetliteratuur eigenlijk slechts \u00e9\u00e9n doel kent: de zedelijke verheffing van een tot het uiterste verliederlijkte sovjetburger, met andere woorden, pogingen om hem op te heffen uit diverse poelen van losbandigheid, uitspattingen, kapitalistische dromen en wensen, uit de echoputten van politieke afdwalingen, putten die dieper liggen dan de diepste door Dante beschreven kring van de hel.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Enkele voorbeelden ter adstructie. Om ruimte te sparen geef ik alleen het nummer van het aangekondigde boek, de titel en de erop slaande passage in de redactionele toelichting:\r\n<\/p>\n<table>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">96<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Nauw is de wereld<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">dit ene thema: het sociale <i>wezen van het goede<\/i>&#8230;<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">99<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Eergisteren en overmorgen<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">de schrijver toont aan, hoe zijn jonge helden allengs tot <i>zedelijke<\/i> en ideologische standvastigheid geraken&#8230;<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">111<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Eigen schuld<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">onderzoekt de <i>zedelijke<\/i> problemen&#8230;<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">116<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>De man die de Oostzee heeft gemaakt<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">\n<i>moreel-etische<\/i> problemen (Die term komt herhaaldelijk voor: \u2018moreeletisch\u2019).<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">121<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>De laatste maand van de herfst<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">het <i>zedelijke<\/i> zoeken van een moderne jonge man&#8230;<\/td>\r\n<\/tr>\n<\/table><div class=\"pb\">[p. 588]<\/div>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\n<table class=\"small-margins\">\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">124<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Toen en daarna<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">onthult de <i>zedelijke wereld<\/i> van de Moskouse schooljongen Grisja en geeft een duidelijk beeld van zijn <i>morele<\/i> reinheid.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">127<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Dag vader<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">&#8230; constante <i>zedelijke<\/i> speurtochten.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">139<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>De gordel van Nefertiti<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">&#8230; <i>zedelijke<\/i> speurtochten.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">141<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Een verhaal samen met 500 schrijvers<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">onderzoek naar de problemen van de <i>morele sfeer<\/i> in het gezin.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">145<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Wegen naar de fonkelende horizont<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">gewijd aan problemen in de <i>morele<\/i> wereld van de hedendaagse jeugd.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">152<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Slapeloosheid<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">de auteur is voornamelijk bewogen door <i>zedelijke<\/i> problemen.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">158<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Voetbal in de oude tijd<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">drie verhalen over <i>moreel-etische<\/i> problemen. (Dit is wel het toppunt: inplaats van voetbal!)<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">160<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Laatste ontmoeting<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">gewijd aan de <i>moreel-etische<\/i> problemen van het hedendaagse boerenleven.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">161<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Een tweetal en de oorlog<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">een verhaal over de <i>zedelijk hoogstaande<\/i> eigenschappen van sovjetmensen.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">168<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Het internaat<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">over de ingewikkelde weg van de <i>zedelijke<\/i> vorming van een jongeling.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">170<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Mijn grommend geweten<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">De zin van het boek ligt in het onvermoeide <i>zedelijke<\/i> zoeken.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">173<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Een lang zwijgen<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">de schrijver experimenteert met een nieuwe <i>filosofisch-etische<\/i> benadering.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">178<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Beproevingen<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">een gespannen <i>zedelijk conflict<\/i> in een hedendaags plattelandsgezin.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">180<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Asters uit Frigi<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">grote <i>zedelijke<\/i> en filosofische problemen.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">181<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Roebljov<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">&#8230; in een onverbrekelijke eenheid met de hoge <i>etische<\/i> idealen van het tijdperk.<a href=\"#081\" name=\"081T\"><span class=\"notenr\">4.<\/span><\/a>\n<\/td>\r\n<\/tr>\n<\/table><div class=\"pb\">[p. 589]<\/div>\r\n<p>\r\n\r\n<\/p>\n<table class=\"small-margins\">\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">187<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>De tweede cirkel<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">over een groot modern vliegveld. In de roman wordt bijzondere aandacht besteed aan <i>zedelijke<\/i> problemen.<a href=\"#082\" name=\"082T\"><span class=\"notenr\">5.<\/span><\/a>\n<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">188<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Verwacht geen goed weer van de zee<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">over&#8230; hun hoge <i>zedelijke geest<\/i>.<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">189<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Een ander leven &#8211; De oude<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">&#8230; over die <i>zedelijk-etische<\/i> speurtochten.<a href=\"#083\" name=\"083T\"><span class=\"notenr\">6.<\/span><\/a>\n<\/td>\r\n<\/tr>\n<tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">196<\/td>\r\n<td colspan=\"1\"><i>Diefstal<\/i><\/td>\r\n<td colspan=\"1\">over de <i>zedelijke<\/i> opvoeding van de jeugd.<\/td>\r\n<\/tr>\n<\/table>\n<p class=\"indent\">\u2018Genoeg!\u2019 &#8211; zei Toergenjev en ik stem met hem in. Genoeg moraal-etische zedelijkheid van sovjetschrijvers of eerder, van hun standwerkers bij \u2018Het Internationale Boek\u2019, want uit hun koker komt voornamelijk die etische karakterisering van aangekondigde boeken; nemen wij bij voorbeeld titel no. 189: twee verhalen, geheten <i>Het andere leven<\/i> en <i>De oude<\/i>, dan blijken dit twee korte romans te zijn van de Russische schrijver Joeri Trifonov en van een zwaar etisch accent is er niets in te bespeuren.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Wel valt bij deze titel iets anders op. In de catalogus \u2018Nieuwe Boeken\u2019 worden soms boeken aangekondigd die allang verschenen zijn: <i>Het andere leven<\/i> is zelfs reeds in een Nederlandse vertaling verkrijgbaar! Een ander voorbeeld van een dergelijk editoriaal boerenbedrog is No. 106, drie verhalen onder de titel <i>Tussenpersonen<\/i> van (Zoja) Bogoeslavskaja, allang verschenen werk, waarvan alleen de band en de verzameltitel nieuw zijn.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Er zijn nog een paar dingen in zo&#8217;n catalogus die een merkwaardige indruk maken. Zo schijnt in de Sovjetunie de aardige mode in zwang te komen van het \u2018dialectische titel-type\u2019 als: (99) <i>Eergisteren en overmorgen<\/i>; (124) <i>Toen en later<\/i>; (143) <i>Vorst in juli<\/i>; (149) <i>Schemering midden op de dag; (185) Vijf dagen en dan de ochtend<\/i> en de reeds genoemde titel (88) <i>Het levende Rusland en Dode zielen<\/i>.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ik heb de catalogus gelezen en het wordt tijd om eruit te gaan bestellen. Dan valt mijn keuze op twee titels van boeken die ik graag zou willen bezitten (voor toekomstige \u2018Russische Notities\u2019 misschien); ik ga daarbij af op de commentaren: (97) Joeri Avdejenko. <i>Een jaar van liefde<\/i> met als toelichting:\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 590]<\/div><p>\r\n\r\n<\/p>\n<blockquote>\u2018Een roman over het hedendaagse leger, het leven in een klein garnizoen, over de opvoeding van jonge soldaten, over de liefde en het gezin van de man in militaire dienst.\u2019<\/blockquote>\r\n\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hoe adequaat is hier de titel! Hoe ontroerend de toelichting!<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">En het tweede boek:<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">(202) <i>Ik ben verantwoordelijk voor mijn land. Een bundel<\/i>. Met de redactionele aanbeveling van \u2018Het Internationale Boek\u2019:\r\n<\/p>\n<blockquote>\u2018&#8230; Gewijd aan de dagelijkse beslommeringen van de sovjetmilitie [politie]. Deze opstellen voeden de jonge generatie op in de geest van eerbied voor de bewakers van de orde, leiden tot een verhoging van de autoriteit der organen belast met de bescherming van de eer en waardigheid van de sovjetmens.\u2019<\/blockquote>\r\n\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>Is dit nu niet aardig gezegd?<\/p><\/div><div class=\"wp-block-column dbnl-rechts is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div id=\"noten-apparaat\"><div class=\"interp\">\n<h3>Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n<p><label>auteurs<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=timm002\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Charles B. Timmer<\/a><\/p>\n<br><p><label>landen<\/label><\/p>\n<p>over  <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/buitengaats\/land.php?id=rusla01\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Rusland<\/a><\/p>\n<br>\n<\/div><div class=\"notes-container\" id=\"noot-078\">\r\n<div class=\"note\">\r\n<dl>\n<dt>\r\n<a href=\"#078T\" name=\"078\"><span class=\"notenr\">1.<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n<dd>De hier genoemde cijfers en categorie?n willen niet meer dan een schematische voorstelling zijn die onder invloed van bepaalde omstandigheden-achter-deschermen in de praktijk soms wordt doorbroken. Zo biedt genoemde catalogus No. 35 een biografie aan over een bekende partij-grootheid tijdens Stalin, Grigori K. Ordzjonikidze (1886-1937), die in 1937 zelfmoord moest plegen om een staatsbegrafenis te krijgen &#8211; anders zou hij gearresteerd en gefusilleerd zijn. De biografie zal verschijnen onder de titel <i>Een vurige spreekbuis van de partij<\/i>, in een oplage van &#8211; 1000 exemplaren, daarbij tegelijk toch bestemd voor de ?wijde lezerskring?, zoals de toelichting\nvermeldt. Terwijl de korte, allesbehalve <i>pro<\/i>-sovjet roman <i>De oude<\/i> samen met <i>Het andere leven<\/i> van Joeri Trifonov in een oplage van 200 000 exemplaren staat aangekondigd. Het hoogste oplagecijfer in deze catalogus haalt een geschrift dat heet <i>De statuten van de Komsomol<\/i>: 2000 000 exemplaren. Soms wordt men verleid uit het oplagecijfer bepaalde conclusies te trekken ten aanzien van de waarde die de partij zelf aan deze of gene politieke beweging hecht: zo heeft een boek van ca. 300 blz. met de mondvolle titel <i>De communistische beweging in de Arabische Ori?nt in de strijd voor aaneensluiting van alle progressieve krachten tegen het imperialisme en de krachten van de plaatselijke reactie<\/i> slechts een oplage van &#8211; 1000 exemplaren. En tegelijk is ook dit boek bestemd voor ?een wijde lezerskring?, ditmaal vermoedelijk van Arabieren.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><div class=\"notes-container\" id=\"noot-079\">\r\n<div class=\"note\">\r\n<dl>\n<dt>\r\n<a href=\"#079T\" name=\"079\"><span class=\"notenr\">2.<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n<dd>Aleksandr Aleksandrovitsj Blok werd geboren op 16(28) november 1880 in Petersburg als zoon van een professor aan de universiteit van Warschau. Door afkomst en opvoeding hoorde hij tot de hoogste kringen van de adellijke ?intelligentsia?.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><div class=\"notes-container\" id=\"noot-080\">\r\n<div class=\"note\">\r\n<dl>\n<dt>\r\n<a href=\"#080T\" name=\"080\"><span class=\"notenr\">3.<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n<dd>Dit geldt uiteraard alleen zolang de betreffende in de gratie is. Anders vergaat het hem als Sacharov, eveneens een ?Academicus?.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><div class=\"notes-container\" id=\"noot-081\">\r\n<div class=\"note\">\r\n<dl>\n<dt>\r\n<a href=\"#081T\" name=\"081\"><span class=\"notenr\">4.<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n<dd>Andrej Roebljov (ca. 1360-1430), een van Ruslands grootste ikonenschilders.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><div class=\"notes-container\" id=\"noot-082\">\r\n<div class=\"note\">\r\n<dl>\n<dt>\r\n<a href=\"#082T\" name=\"082\"><span class=\"notenr\">5.<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n<dd>De zedelijke problemen van een Russisch vliegveld, vermoed ik.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><div class=\"notes-container\" id=\"noot-083\">\r\n<div class=\"note\">\r\n<dl>\n<dt>\r\n<a href=\"#083T\" name=\"083\"><span class=\"notenr\">6.<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n<dd>Joeri Trifonov (geb. 1925) is de auteur, hij is een der populairste en tevens beste hedendaagse Russische romanschrijvers. Vertalingen in het Nederlands: <i>Het huis aan de kade<\/i>, vert. Charles B. Timmer, De Arbeiderspers\/Meulenhoff, 1978 en <i>Het andere leven<\/i>, vert. Jan Robert Braat, De Arbeiderspers\/Meulenhoff, 1980.<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[p. 582] Charles B. Timmer Russische notities Russische boeken anno 1981 De Sovjetrussische organisatie \u2018Mezjdoenarodnaja Kniga\u2019 (Het Internationale Boek\u2019), een soort \u2018super-Kluwer\u2019-combinatie die het hele boekenbedrijf in de Sovjetunie beheerst, brengt een wekelijks bulletin uit, Novye knigi sssr (Nieuwe boeken van de ussr) met titels die in de komende maanden op allerlei gebied zullen verschijnen&#8230;. <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/\">Lees verder <span class=\"read-more-arrow\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-301135","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Charles B. Timmer Russische notities &#183; Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Charles B. Timmer Russische notities &#183; Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 582] Charles B. Timmer Russische notities Russische boeken anno 1981 De Sovjetrussische organisatie \u2018Mezjdoenarodnaja Kniga\u2019 (Het Internationale Boek\u2019), een soort \u2018super-Kluwer\u2019-combinatie die het hele boekenbedrijf in de Sovjetunie beheerst, brengt een wekelijks bulletin uit, Novye knigi sssr (Nieuwe boeken van de ussr) met titels die in de komende maanden op allerlei gebied zullen verschijnen.... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T13:22:42+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/\",\"name\":\"Charles B. Timmer Russische notities &#183; Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1979-12-31T23:01:13+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T13:22:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Charles B. Timmer Russische notities\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Charles B. Timmer Russische notities &#183; Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Charles B. Timmer Russische notities &#183; Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 582] Charles B. Timmer Russische notities Russische boeken anno 1981 De Sovjetrussische organisatie \u2018Mezjdoenarodnaja Kniga\u2019 (Het Internationale Boek\u2019), een soort \u2018super-Kluwer\u2019-combinatie die het hele boekenbedrijf in de Sovjetunie beheerst, brengt een wekelijks bulletin uit, Novye knigi sssr (Nieuwe boeken van de ussr) met titels die in de komende maanden op allerlei gebied zullen verschijnen.... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T13:22:42+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/","name":"Charles B. Timmer Russische notities &#183; Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1979-12-31T23:01:13+00:00","dateModified":"2021-06-04T13:22:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/charles-b-timmerrussische-notities-14\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Charles B. Timmer Russische notities"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/301135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=301135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=301135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}