{"id":301274,"date":"1982-01-01T00:00:32","date_gmt":"1981-12-31T23:00:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/"},"modified":"2021-06-04T15:04:57","modified_gmt":"2021-06-04T14:04:57","slug":"lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/","title":{"rendered":"Lieneke Frerichs\r\nNescio’s natuurdagboek 1951"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp>
[p. 312]<\/div>\r\n \r\n

<\/interp>\"illustratie\"
\r\nJ.H.F. Gr\u00f6nloh in 1948<\/i>\r\n<\/div>\r\n

\r\n
[p. 313]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

\r\nLieneke Frerichs<\/i>\r\n\r\n
Nescio’s natuurdagboek 1951<\/h3>\r\n\r\n

Tien jaar lang, van februari 1946 tot eind december 1955, heeft Gr\u00f6nloh aantekening gehouden van de tochten die hij maakte. Aanvankelijk gebeurt dat zakelijk en summier (routes, plaatsnamen), allengs worden de notities uitvoeriger en lyrischer. Het gehele \u2018tochtendagboek\u2019 of \u2018natuurdagboek\u2019 (Gr\u00f6nloh zelfheeft er geen naam aan gegeven) is geschreven op losse, gelinieerde blocnote-vellen, en beslaat in totaal 472 bladzijden. Het om zijn centrale plaats gekozen jaar 1951 hoort tot de productieve jaren 1950 t\/m 1953, met respectievelijk 50, 80, 72 en 82 bladzijden; daarna neemt de omvang af. In januari 1956 maakt een beroerte een abrupt einde aan de tochten.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Enkele bewaard gebleven notitieblaadjes maken het waarschijnlijk, dat Gr\u00f6nloh eerst met potlood klad-aantekeningen schreef op toevallig voorhanden papier (oude zakboekjes, gebruikte enveloppen). De oogst van enkele weken schreef hij dan met inkt op de blocnote-vellen bij, met aanvullingen uit het geheugen.<\/p>\r\n\r\n

Het is in de eerste plaats een \u2018journal intime\u2019, bedoeld om in telegramstijl het geziene vast te leggen. Maar hij putte er ook wel eens materiaal uit. Dat blijkt uit de stukjes \u2018Fee\u00ebn\u2019 en \u2018Zomer 1947\u2019, die door de tekstverzorgers aan de bundel Boven het dal<\/i> zijn toegevoegd. Beide stukjes zijn namelijk uitwerkingen van notities uit het \u2018Tochtendagboek\u2019 van 1947. Datzelfde geldt voor de nogal fragmentarische \u2018Brief\u2019 uit Heimwee<\/i> (ook uit 1947). En het is aardig om de brieven aan Anje Dik (Engelbewaarder kwartaalschrift \u2018Nescio\u2019, p. 29-34 en 37-40) te vergelijken met de zelfde passages in het \u2018tochtendagboek\u2019 van 1951. Toch had Gr\u00f6nloh waarschijnlijk niet de vooropgezette bedoeling, om materiaal te verzamelen voor dergelijke schetsjes. En als hij al zulke bedoelingen had, dan toch uitsluitend voor e\u00ecgen\r\n<\/p>

[p. 314]<\/div>

genoegen. Noch deze stukjes, noch het \u2018Tochtendagboek\u2019 zijn door Gr\u00f6nloh z\u00e8lf voor publikatie bestemd; ze kunnen dus niet beschouwd worden als volwaardig literair werk van Nescio.<\/p>\r\n\r\n

Voor het \u2018tochtendagboek\u2019 geldt, wat Nescio over zijn gehele oeuvre zegt: het \u2018vervalt in herhalingen\u2019. De formuleringen zijn nog al eens hetzelfde, en ook de tochtjes gaan dikwijls over dezelfde wegen, en naar hetzelfde doel: Muiden, Muiderberg, Kortenhoef, Loenersloot, de dochters in Groningen en Eindhoven. Van een intensieve bewerking en bekorting is echter welbewust afgezien. Juist de ongepolijste vorm, m\u00e8t z’n herhalingen, maakt voelbaar, waar het Gr\u00f6nloh\/Nescio om gaat, in zijn werk, en op zijn tochten. Ieder mag dat voor zichzelf formuleren; de sleutelwoorden zijn gegeven: stilte, rust, opstanding, \u2018la cr\u00e9ation du monde\u2019, verheffing, verwachting, vervulling. En ook: opeten, indrinken. En: romantisch, onaardsch, immaterieel, onvergankelijk, eeuwig, tijd-, plaats- en naamloos. Nescio: \u2018ik was weg\u2019 – \u2018geheel opgenomen in God\u2019 – \u2018Even viel alles van me af\u2019.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Een toelichting bij de topografische gegevens ontbreekt ook welbewust: dat wordt aan de zelfwerkzaamheid van de lezer overgelaten. Een kaart van vo\u00f2r 1950 is echter wel noodzakelijk, want er is veel veranderd. De lezer hoeft maar in Muiderberg en omgeving rond te kijken, om \u2018de verwoesting van Nederland door de verbetering der wegen\u2019 in zijn volle omvang te beseffen, nog vele malen erger dan Nescio in 1935 kon voorzien (Boven het dal<\/i>, p. 37). Het dagboek spreekt op elke bladzij de glorie uit van het Nederlandse landschap, met zijn vele torens als bakens op de horizon. Het is ook een pleidooi voor landschapsbescherming.<\/p>\r\n\r\n

[p. 315]<\/div>\r\n

Lijst van personen<\/h4>\r\n\r\n

\r\n\r\n<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Os(si)<\/td>\r\nechtgenote van Gr\u00f6nloh<\/td>\r\n<\/tr>\n
Nel(ly) en Jan (Tenger)<\/td>\r\ndochter en schoonzoon<\/td>\r\n<\/tr>\n
Bob (of Bop) en Jan Zeven<\/td>\r\nidem<\/td>\r\n<\/tr>\n
Miep en Louis Boas<\/td>\r\nidem<\/td>\r\n<\/tr>\n
de Miepen (of Miepjes)<\/td>\r\ndochter Miep en haar gezin<\/td>\r\n<\/tr>\n
Koosje, Marius(sie), Pip<\/td>\r\nkleinzoons<\/td>\r\n<\/tr>\n
Zus (of Bob) Tenger<\/td>\r\nkleindochter<\/td>\r\n<\/tr>\n
Nelletje<\/td>\r\nidem<\/td>\r\n<\/tr>\n
Titi, Boni (of Boon)<\/td>\r\nkleindochters<\/td>\r\n<\/tr>\n
Saar<\/td>\r\nzuster van Gr\u00f6nloh<\/td>\r\n<\/tr>\n
Albert<\/td>\r\nAlbert Rossi, vriend<\/td>\r\n<\/tr>\n
Kees en Willy<\/td>\r\nKees en Willy Zwolsman, bevriend echtpaar<\/td>\r\n<\/tr>\n
Diederik<\/td>\r\nvriend<\/td>\r\n<\/tr>\n
Anje<\/td>\r\nAnje Dik, bevriend schoolmeisje (na pleuritis kurend te Nunspeet)<\/td>\r\n<\/tr>\n<\/table>\n

In de augustusmaand van 1951 houden alle Gr\u00f6nloh’s en hun gezinnen vakantie in Groet, maar in aparte behuizingen. \u2018Ons plekje\u2019 was het huisje van Miep en haar gezin.<\/p>\r\n\r\n

[p. 316]<\/div>\r\n

Wijze van uitgave<\/h4>\r\n\r\n

Aangezien het hier een niet geautoriseerde, en niet in de eerste plaats literaire tekst betreft, heeft de leesbaarheid<\/i> als editie-principe voorop gestaan.<\/p>\r\n\r\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
–<\/td>\ninterpunctie is, zo spaarzaam mogelijk, stilzwijgend toegevoegd<\/td>\r\n<\/tr>\n
–<\/td>\ndoorhalingen zijn niet opgenomen; van correcties alleen de laatste versie<\/td>\r\n<\/tr>\n
–<\/td>\nlatere toevoegingen zijn direkt mee in de tekst opgenomen. Van toevoegingen zonder plaatsbepaling werd de plaats zo goed mogelijk bepaald<\/td>\r\n<\/tr>\n
–<\/td>\nsnelheidsafkortingen (\u2018v\/d\u2019, \u2018M’berg\u2019) zijn opgelost, met uitzondering van cs<\/span>, mp<\/span> etc.<\/td>\r\n<\/tr>\n
–<\/td>\ndatum- en dagaanduiding werden ge\u00fcniformeerd<\/td>\r\n<\/tr>\n
–<\/td>\ntwijfel over hoofdletter\/kleine letter, of over al- of niet-aaneengeschreven woorden werd niet verantwoord<\/td>\r\n<\/tr>\n
–<\/td>\nevidente verschrijvingen (\u2018koopje koffie gedronken\u2019) zijn stilzwijgend verbeterd<\/td>\r\n<\/tr>\n
–<\/td>\nwoordverdubbelingen (\u2018met met\u2019) werden gecorrigeerd<\/td>\r\n<\/tr>\n
–<\/td>\nvergeten letters en woorden zijn tussen vierkante haken toegevoegd als [+ ]<\/td>\r\n<\/tr>\n<\/table>\n

Stijlfouten en niet goed lopende zinnen werden niet gecorrigeerd.<\/p>\r\n\r\n

De alinea-indeling werd gehandhaafd.<\/p>\r\n\r\n

Op verzoek van de erven Gr\u00f6nloh werd tweemaal een naam door een initiaal vervangen, en \u00e9\u00e9nmaal een naam geschrapt. Dit werd met het teken […] aangegeven.<\/p><\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Lieneke Frerichs<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 312] J.H.F. Gr\u00f6nloh in 1948 [p. 313] Lieneke Frerichs Nescio’s natuurdagboek 1951 Tien jaar lang, van februari 1946 tot eind december 1955, heeft Gr\u00f6nloh aantekening gehouden van de tochten die hij maakte. Aanvankelijk gebeurt dat zakelijk en summier (routes, plaatsnamen), allengs worden de notities uitvoeriger en lyrischer. Het gehele \u2018tochtendagboek\u2019 of \u2018natuurdagboek\u2019 (Gr\u00f6nloh zelfheeft… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-301274","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nLieneke Frerichs Nescio's natuurdagboek 1951 · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lieneke Frerichs Nescio's natuurdagboek 1951 · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 312] J.H.F. Gr\u00f6nloh in 1948 [p. 313] Lieneke Frerichs Nescio’s natuurdagboek 1951 Tien jaar lang, van februari 1946 tot eind december 1955, heeft Gr\u00f6nloh aantekening gehouden van de tochten die hij maakte. Aanvankelijk gebeurt dat zakelijk en summier (routes, plaatsnamen), allengs worden de notities uitvoeriger en lyrischer. Het gehele \u2018tochtendagboek\u2019 of \u2018natuurdagboek\u2019 (Gr\u00f6nloh zelfheeft... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T14:04:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1982\/01\/_tir001198201ill07-150x200.gif\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/\",\"name\":\"Lieneke Frerichs Nescio's natuurdagboek 1951 · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1982\/01\/_tir001198201ill07-150x200.gif\",\"datePublished\":\"1981-12-31T23:00:32+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T14:04:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1982\/01\/_tir001198201ill07-150x200.gif\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1982\/01\/_tir001198201ill07-150x200.gif\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Lieneke Frerichs Nescio’s natuurdagboek 1951\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lieneke Frerichs Nescio's natuurdagboek 1951 · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Lieneke Frerichs Nescio's natuurdagboek 1951 · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 312] J.H.F. Gr\u00f6nloh in 1948 [p. 313] Lieneke Frerichs Nescio’s natuurdagboek 1951 Tien jaar lang, van februari 1946 tot eind december 1955, heeft Gr\u00f6nloh aantekening gehouden van de tochten die hij maakte. Aanvankelijk gebeurt dat zakelijk en summier (routes, plaatsnamen), allengs worden de notities uitvoeriger en lyrischer. Het gehele \u2018tochtendagboek\u2019 of \u2018natuurdagboek\u2019 (Gr\u00f6nloh zelfheeft... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T14:04:57+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1982\/01\/_tir001198201ill07-150x200.gif","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/","name":"Lieneke Frerichs Nescio's natuurdagboek 1951 · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1982\/01\/_tir001198201ill07-150x200.gif","datePublished":"1981-12-31T23:00:32+00:00","dateModified":"2021-06-04T14:04:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1982\/01\/_tir001198201ill07-150x200.gif","contentUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1982\/01\/_tir001198201ill07-150x200.gif"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/lieneke-frerichsnescios-natuurdagboek-1951\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Lieneke Frerichs Nescio’s natuurdagboek 1951"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/301274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=301274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=301274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}