{"id":301691,"date":"1986-01-01T00:00:07","date_gmt":"1985-12-31T23:00:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/"},"modified":"2021-06-04T15:07:13","modified_gmt":"2021-06-04T14:07:13","slug":"glenn-goulddomenico-scarlatti","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/","title":{"rendered":"Glenn Gould\r\n\r\nDomenico Scarlatti"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp><\/interp>
[p. 61]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

\r\nGlenn Gould<\/i>\r\n\r\n
\r\nDomenico Scarlatti<\/h3>\r\n\r\n

De werken van Domenico Scarlatti werden oorspronkelijk natuurlijk niet voor piano geschreven; toch zijn er maar weinig componisten die met zo’n opmerkelijke flair voor piano hebben gecomponeerd – Liszt en Prokofiev zijn wellicht de enige serieuze mededingers van Scarlatti als het gaat om \u2018een maximum aan effect in ruil voor een minimum aan inspanning\u2019. En dankzij Scarlatti’s uitgekiende tastgevoel kunnen zijn ruim 600 sonates op eigentijdse instrumenten worden overgebracht zonder in het minst afbreuk te doen aan de aan de klavecimbel ontleende methodologie, en bovendien komen ze dan zeer tot hun recht terwijl de minst stijlbewuste pianistische trucs zijn toegepast.<\/p>\r\n\r\n

Toch geldt het hier niet een stil bewijs van een verborgen potentieel aan \u2018Augenmusik\u2019 – het soort \u2018schrijf het werkelijk goed en zelfs een tuba kwartet kan het niet verprutsen\u2019 aanpak die laten we zeggen voor Bach opgaat – maar veeleer een eerbewijs aan een buitengewoon vooruitziend gebruik van de mogelijkheden van het toetsinstrument.<\/p>\r\n\r\n

Dit is des te opmerkelijker omdat, ondanks de vele tegenmaatse kunstjes, Scarlatti’s sonates verre van clich\u00e9matig zijn. Het merendeel bestaat uit een op-volle-kracht-vooruit deel, neemt de onvermijdelijke tweedelige toonsoortwisseling in acht, en cultiveert die enigszins ademloze virtuositeit – op een paar uitzonderingen na – door een kabbelende tweestemmige structuur, waardoor Scarlatti in staat gesteld wordt ondanks verdubbelde octaven en opgevulde drieklanken het toetsenbord te bespelen met een handigheid en een manuele excentriciteit, onge\u00ebvenaard door zijn tijdgenoten.<\/p>\r\n\r\n

Scarlatti ontwikkelt geen idee\u00ebn op die uitgebreide, wijdlopige manier kenmerkend voor zijn generatie. Hij lijkt bijna in verlegenheid gebracht\r\n<\/p>

[p. 62]<\/div>

als hij betrapt wordt met een fugato onder handen of terwijl hij overhoop ligt met een stretto imitatie hoe kort ook. De contrapuntische technieken die de indrukwekkende verklaringen van Bach en H\u00e4ndel mogelijk maken zijn voor het merendeel enkel barokke impedimenten voor Scarlatti. Hij voelt zich het prettigst, en is op zijn best, wanneer hij vlotjes van de ene sprankelende sequens in de andere overgaat, van het ene octaaf in het andere, en wanneer hij de nu aanvaarde avant-garde truc toepast, waarbij marginale uitersten in een snelle opeenvolging worden gezet, en het resultaat van dit alles is dat zijn muziek een hogere quoti\u00ebnt aan eigenzinnigheid bezit dan bij welke vergelijkbare figuur dan ook.<\/p>\r\n\r\n

Er kleeft een voorspelbare onsamenhangendheid aan Scarlatti, en, ook al is zijn werk niet gedenkwaardig in conventionele zin, ook al dringt zijn fantastische melodie\u00ebnstroom zich niet op aan het geheugen van de luisteraar, de onbedwingbare levendigheid en welwillendheid van deze muziek staan er voor in dat onverschillig welk stuk van de 600 wordt gekozen, het een van die onverwoestbare muzikale verrukkingen zal blijken op te leveren.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Vertaling: Relinde Nefkens<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

bron: The Glenn Gould Reader,<\/i> edited and with an introduction by Tim Page, Alfred A. Knopf, publisher, New York, 1984. Copyright \u00a9C 1984 by the Estate of Glenn Gould and Glenn Gould Limited, Toronto, Canada.<\/p>\r\n<\/div>

\n

Over het gehele werk<\/h3>\n

over Domenico Scarlatti<\/a><\/p>\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Glenn Gould<\/a><\/p>\n

Relinde Nefkens<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 61] Glenn Gould Domenico Scarlatti De werken van Domenico Scarlatti werden oorspronkelijk natuurlijk niet voor piano geschreven; toch zijn er maar weinig componisten die met zo’n opmerkelijke flair voor piano hebben gecomponeerd – Liszt en Prokofiev zijn wellicht de enige serieuze mededingers van Scarlatti als het gaat om \u2018een maximum aan effect in ruil… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-301691","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nGlenn Gould Domenico Scarlatti · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Glenn Gould Domenico Scarlatti · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 61] Glenn Gould Domenico Scarlatti De werken van Domenico Scarlatti werden oorspronkelijk natuurlijk niet voor piano geschreven; toch zijn er maar weinig componisten die met zo’n opmerkelijke flair voor piano hebben gecomponeerd – Liszt en Prokofiev zijn wellicht de enige serieuze mededingers van Scarlatti als het gaat om \u2018een maximum aan effect in ruil... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T14:07:13+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/\",\"name\":\"Glenn Gould Domenico Scarlatti · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1985-12-31T23:00:07+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T14:07:13+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Glenn Gould Domenico Scarlatti\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Glenn Gould Domenico Scarlatti · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Glenn Gould Domenico Scarlatti · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 61] Glenn Gould Domenico Scarlatti De werken van Domenico Scarlatti werden oorspronkelijk natuurlijk niet voor piano geschreven; toch zijn er maar weinig componisten die met zo’n opmerkelijke flair voor piano hebben gecomponeerd – Liszt en Prokofiev zijn wellicht de enige serieuze mededingers van Scarlatti als het gaat om \u2018een maximum aan effect in ruil... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T14:07:13+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/","name":"Glenn Gould Domenico Scarlatti · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1985-12-31T23:00:07+00:00","dateModified":"2021-06-04T14:07:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/glenn-goulddomenico-scarlatti\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Glenn Gould Domenico Scarlatti"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/301691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=301691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=301691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}