{"id":302167,"date":"1990-01-01T00:01:25","date_gmt":"1989-12-31T23:01:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/poeziekroniek-31\/"},"modified":"2021-06-04T15:39:35","modified_gmt":"2021-06-04T14:39:35","slug":"poeziekroniek-31","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/","title":{"rendered":"Po\u00ebziekroniek"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp><\/interp>
[p. 573]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

Po\u00ebziekroniek<\/h3>\r\n\r\n

Het lezen van de geschiedenissen van steden, provincies, graafschappen, landen is een aangename tijdspassering. Zeker wanneer de geschiedenis begint in een jaar niet ver verwijderd van het magische jaar 1000 en voortduurt tot nu, tot het iets minder magische jaar 2000. Geschiedenissen van mediterrane vorstendommen, republieken en stadstaten bijvoorbeeld. Veneti\u00eb, Florence, Milaan, Siena. Over die laatste stad zijn heel wat boeken geschreven en een grote hoeveelheid kleine merkwaardige feiten, ooit bijgehouden door ijverige schrijvers op het mooie carta reale of op het smoezelige ricciutta-papier, is ons bekend. Zo lees ik in een Poolse geschiedschrijving van ene Chledowski dat in het dertiende-eeuwse Siena het houden van varkens op straat een groot voorrecht was waarvoor speciale toestemming van de podesta was vereist. In 1296 werd te Siena bepaald dat een zeug met vier biggen de Campo na iedere markt zou reinigen. Groepen varkens liepen door de straten om de troep op te ruimen en ook ziekenhuizen hadden deze dieren in dienst. Andere merkwaardige details leveren de verslagen van de justitie en de rechtbanken op. Behalve onthoofden of beroven van voet, oog, neus, tong, kende men ook het opsluiten in een kooi ten aanschouwen van het volk. In Siena was een grote kooi bevestigd aan de voorgevel van het stadhuis en regelmatig werden daarin overtreders van de wet opgesloten, met name sodomieters en zondige geestelijken. In het jaar 1464 werd Giovanni da Vienna veroordeeld om van 5 november tot 6 januari in de kooi te hangen. Toen hij vrij kwam bleken zijn voeten afgevroren.<\/p>\r\n\r\n

Deze details schoten mij te binnen bij het lezen van de nieuwste bundel van H.H. ter Balkt In de kalkbranderij van het absolute.<\/i> Voor een deel omdat Ter Balkt bijna letterlijk over zulke toestanden en over de begintijd van de Renaissance dicht, maar ook omdat de sfeer van zijn gedichten soms zo overeenkomt met de sfeer die uit deze merkwaardige tijd overwaait.<\/p>\r\n\r\n

In de eerste afdeling van zijn nieuwste bundel – de naam van de afdeling luidt Wikke en onwikke<\/i> – staat het gedicht In de zwart-gouden<\/i> stad. Het behandelt in vogelvlucht de geschiedenis van Nijmegen en het luidt aldus:<\/p>\r\n

[p. 574]<\/div>\r\n
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Gaius Civilis spert zijn ogen: blauw opwaaiend<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
kleed van de tijd onthult de zwartgouden wijzerplaat<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Aan de kooi in het centrum (daar klapperde in weer<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en wind met zijn vleugels een adelaar) ontspringen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
twee gevederde wijzers draaiend langs de standbeelden<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
op het plein; van veldheren, keizers, kooplui<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
die de plaats innemen van de cijfers Twaalf tot en met<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
E\u00e9n. Over die rotonde vlugger dan windhonden<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
(donker viel de schaduw van de valkhof-burcht<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
op de boten van jan van goyen, op de golvende Waal)<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
jaagt de zwartgouden tijd: zwart omdat zij oud is, goud<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
omdat zij onder haar tong de glorie draagt<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van een koninklijke munt, weggerold over de tafels<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van alcuin en charlemagne, uit de herfstachtige<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
lente van het westen. In die munt de Vrede geslagen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van Nijmegen; 1678. Koetsen ratelden langs de waag<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en de kerk van de gestenigde heilige; gonzend als bijen-<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
vleugels de golfjes op de rivier. En de ooij<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
met zijn geel hooi als harten van lampen, verlichtte<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
je poorten en je standhoudende muren<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Toen holden regens je stenen uit, verraderlijk,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en daarna, 1944, braken vliegtuigen je station<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en je hart, adelaar zonder horst. Duldzaam, werd je<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de schaduw van de adelaar, nu verspreiden<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
bonte wagens je mare. En de Waal, een kwik-<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
stroom onder je leden, spoelt nog langs je kaden<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>
[p. 575]<\/div>
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
maar je gelooft nu in uithangborden en horoscopen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De munt van je glorie rolt tergend langzaam van ‘t talud<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\r\nKruis<\/i>, de vleugelslag, munt<\/i>: virussen van kapsones<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
klein als peppelbladratelende vierdaagsewandelaars<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

De zwartgouden stad is Nijmegen en deze stad staat model voor veel wat er in de wereld gaande is. Als we het kleed van de tijd optillen zien we de wijzerplaat van de stad, dat wil zeggen: wat zich vroeger in de stad heeft afgespeeld. Eens hing er een kooi in het centrum waarin een adelaar: teken van macht en sterkte. Vanaf die allervroegste roemrijke periode begon de geschiedenis te draaien als een reusachtige klok waarvan de wijzers beurtelings de groten van het verleden aangeven. Het glorierijke verleden van de stad – zwartgouden tijd van een zwartgouden stad – ligt ver achter ons. Het zwart verbeeldt de ouderdom en het goud de glorie. Dan wordt het beeld van de gouden munt het gedicht ingebracht, een munt waarin een herinnering geslagen is aan een belangrijk wapenfeit: de vrede van Nijmegen van 1678, die een eind maakte aan de zogenaamde eerste coalitieoorlog tegen de Zonnekoning: de Hollandse republiek samen met Spanje, de Habsburgse keizer, Brandenburg en Denemarken tegen Frankrijk, allemaal omdat Lodewijk xiv<\/span> zijn gebied wilde uitbreiden en het liefst de hele kaasrepubliek van de aardbodem wilde vagen. Dan, snel: de waag en de St. Stevenskerk, de ontmanteling in 1874 en het bombardement op 22 februari 1944, tenslotte het carnaval van nu, de vervuiling van de rivier en de commerci\u00eble face-lift. Het gedicht eindigt met de traag rollende munt die zijn twee kanten toont: op de ene kant de glorie van vroeger, gesymboliseerd door de adelaar en op de andere kant de truttigheid van nu met als dieptepunt de Vierdaagse.<\/p>\r\n\r\n

Die tegenstelling, een sterke tijd in het verleden, vaak gesitueerd bij de dageraad van de Renaissance, tegenover het verziekte en levenloze heden, komt in de bundel steeds terug.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Iets verderop, maar nog steeds in de eerste afdeling staat een gedicht met de titel Aan Botticelli.<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
In de vergulde tijden<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
toen stilte nog rankte<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
schilderde men met goudverf<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>
[p. 576]<\/div>
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
botticelli liep door florence<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
zag een raaf op het fresco<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van de blauwwitte hemel<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
verliet fra filippo lippi<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
schilderde eerst nog venus<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
maakte gravures bij dante<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
somber werd zijn penseel<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
toen savonarola afdaalde<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en toornig sprak in florence<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
in het zonnige toscane;<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
goud en rood lekte het vuur<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
toen savonarola brandde<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
dat was 1498; sindsdien<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
(botticelli’s goud keerde niet)<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
daalden veel savonarola’s<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
neer op aarde; braken<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
het rood af; braken ‘t goud af,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
braken steden en dorpen af<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de bommenwerpers boven<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
plein 44 in n: savonarola’s<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de muur in berlijn: savonarola<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
kiefer schildert met lood<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
beuys schilderde met roet<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
(na de nieuwe savonarola’s)<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
goudverf nu uit den boze<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
kalkbranderijen maan en raam<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
– lawaai, lawaai stoelt<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>
[p. 577]<\/div>
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
kalkwitte tijd bezocht ons<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
gedenk ons, botticelli, al<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
het verguldsel ging eraan<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

31-1-1987<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

De vorm is strak, de stijl is kortaf, de bedoeling is duidelijk. De vergulde tijden zijn de tijden van Florence, van Botticelli, van het goud, van de mooie dingen. Aan dat alles kwam een eind met het fanatisme, het fundamentalisme van Savonarola. Vanaf 1498 zijn er veel kwalijke ontwikkelingen geweest, die hier worden gesymboliseerd door de naam Savonarola: afbrekers van goud, van steden en dorpen. Het zijn de bommenwerpers boven Nijmegen in 1944, het zijn de bouwers van de Berlijnse muur. In plaats van de vergulde tijd is nu een kalkwitte tijd gekomen; het verguldsel ging eraan en Botticelli wordt aangeroepen om ons te gedenken.<\/p>\r\n\r\n

Meermalen, onder andere in een vrolijk, polemisch stuk in De Revisor<\/i> 1987\/1, heeft Ter Balkt zichzelf geafficheerd als een vechter tegen de saaie, academische stijl in de literatuur. Als een plotseling opgestane, verfrissende rukwind in het literaire landschap waar een zure, academische lucht hangt. En alles wijst erop dat hij het volste gelijk van de wereld heeft. Nou ja, wereld, de literaire wereld van Nederland, die kraakt van de vakkennis en bleek ziet door de overdosis intellectualiteit. Mij lijkt het soms of we een stem als die van Ter Balkt te zelden horen. Ter Balkt is natuurlijk geen anti-intellectueel. Zijn enorme hoeveelheid beelden is behalve uit het boerenleven en de natuur ook geput uit geschiedenis, kunst, stadsverordeningen en wetenschap. Alleen zijn toon en zijn manier van omgaan met het materiaal zijn totaal anders. Vrij, brutaal en zonder ontzag voor de leeftijd van gele folianten associeert hij alles dooreen. Hij is een \u2018sluwe Nils Holgersson\u2019 die in zijn vliegtuigje \u2018De geest van de Eendagsvlieg\u2019 even gemakkelijk rondcirkelt boven het vijftiende-eeuwse Florence als boven het Auvers van Vincent van Gogh of boven de radio-actieve oceaan bij Bikini. H.H. ter Balkt is een stoutmoedig piloot met de durf van de eerste pionierende vliegers. En mag het ritmisch geluid van zijn motor de argeloze lezer soms hortend en stotend, met af en toe metalige tikken en knallen, in de oren klinken, na dertien bundels staat wel vast dat zijn motor van ouderwetse taaie makelij is, bewonderenswaardig in zijn volharding. Moge het Ter Balkt beter vergaan dan Amelia Earhart die in haar Lockheed Electra 10E in 1937 het speldeknop-eiland Howland in de Stille Oceaan, miste en voor altijd en onvindbaar verdween.<\/p>\r\n

[p. 578]<\/div>\r\n

De tweede afdeling van de bundel draagt als titel Buiten bereik houden van kinderen.<\/i> Bij deze afdeling als motto een gedicht van Hans Magnus Enzensberger, een dichter met wie Ter Balkt zich wel verwant moet voelen: In het leesboek voor de hoogste klas \/\/ lees geen oden, mijn zoon, lees de dienstregelingen; \/ zij zijn exacter. rol de zeekaarten uit voor het te laat is, \/ wees waakzaam, zing niet. \/ de dag komt waarop ze weer lijsten op de deur \/ spijkeren<\/i> […]. De afdeling bestaat uit prozagedichten die alle over kinderen gaan. De titels worden, op enkele uitzonderingen na, gevormd door de eerste letter van de naam van het kind, gevolgd door de leeftijd: B., negen; K., dertien; U., elf.<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Ritmisch en met die voor Ter Balkt zo typische associatieve sprongen vertelt hij over kinderen van deze tijd. Een voorbeeld:<\/p>\r\n\r\n

\r\nB., twaalf<\/i>\r\n<\/h4>\r\n\r\n
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Aan de uitvinding van een Florentijn, plm zeven eeuwen geleden, dank jij je naam; geslepen plaatjes glas om het oog beter, scherper te laten zien. En scherp zag je omdat je gewond was. Huizen trokken aan je; sleepten je weg. Je was als de adelaar die in Nijmegen eeuwenlang op de markt in een kooi werd gehouden als symbool van de machtige stad. Je werd geslepen, maar je geslepenheid baatte je niet. Geslepenheid weegt niet op tegen roof. Je verzette je nog wel, maar zwak. Je had je er al mee verzoend dat je altijd in een kooi zou leven. En daar komt bij, je wist dat je mooi was; en als er om mooie mensen een kooi wordt gebouwd is het altijd een gouden. En altijd<\/i> was er in je blikken te lezen dat je een uitweg zocht. Maar zoveel mensen zoeken die.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Dat de bril in de middeleeuwen was uitgevonden wist ik; dat dat gebeurd was door een Florentijn wist ik niet. Ik veronderstel dat het in dit prozagedicht gaat om een meisje. De naam \u2018Beryl\u2019, van het Griekse \u2018b\u00e8rullos\u2019: een groene edelsteen, betekent in het Arabisch \u2018kristalhelder\u2019. Van deze naam is het Nederlandse \u2018bril\u2019 afgeleid, een apparaat dat aanvankelijk van kristal gemaakt was. Verder zeker in het Engels een vrij gebruikelijke, moderne voornaam. Zo, als dit geen intellectuele verklaring is.<\/p>\r\n\r\n

Waar het hier om gaat is de geschiedenis van dit twaalfjarige meisje. Goed om je heenkijken en je ziet deze kinderen spelen, verstijfd lopen in iets te versierde jurkjes, met nylons en volwassen schoentjes. Hun is aangepraat dat ze mooi zijn, dat ze er goed aan doen op een bepaalde manier te leven, zich niet te verzetten tegen normen die al gesteld en geformuleerd\r\n<\/p>

[p. 579]<\/div>

zijn voordat zij eraan toe konden komen wat voor norm ook te onderzoeken. De adelaar die in de kooi wordt gehouden zonder dat hij de kans heeft gekregen vrij te zweven over het land waar hij zal jagen. De ouders, de buurt van het twaalfjarige meisje hebben een gouden kooi aangedragen en het kind erin gelokt; en zij menen er oprecht goed aan te doen. Wel is te lezen dat zij een uitweg zocht, maar die uitweg zoeken zovele. Dat zoeken vermindert snel naarmate de kinderen volwassen worden.<\/p>\r\n\r\n

De kracht van de po\u00ebzie van Ter Balkt schuilt onder andere hierin dat hij de overtuiging weet over te dragen dat het de taak van de po\u00ebzie is deze uitweg te tonen. Niet stil en futloos te verwijlen bij de constatering dat het een moeizame tijd is maar telkens opnieuw aan te tonen dat er een uitweg gezocht moet worden. Ik ben er van overtuigd dat Ter Balk gelijk heeft. Dat het de taak van de po\u00ebzie is de uitweg die kinderen zoeken, met een kapmes te hakken in het doornig struweel van de dagelijkse gewoontes. Dat het de taak van de po\u00ebzie is de ziel in woorden te vangen. Ziel: (ach waar praten we over) het gedeelte van ons bestaan dat overblijft na aftrek van alle dagelijkse, financi\u00eble en materi\u00eble beslommeringen. Ik voel me verleid tot uitspraken van dit soort: het is een verdienste van Ter Balkt.<\/p>\r\n\r\n

Op een enkele uitzondering na, bij wie het niet helemaal duidelijk is, handelt het in de tweede afdeling om kinderen die er slecht aan toe zijn. Die lijden aan hun ziel. Die slachtoffer zijn van deze kalkwitte tijd. \u2018Wat er misging staat geschreven in de grassen\u2019; \u2018hij eet voedsel met zes hechtingen\u2019; \u2018Geel geschilderd stof dat in een stofzak woont, dat zweeft nu al, nu R. nog maar elf jaar oud is, als een halo rondom zijn hoofd\u2019, enzovoorts, enzovoorts. Het is pathetisch, zeker, maar wat maakt dat uit wanneer het zo wordt vorm gegeven? Het is hartverscheurend, dat is de indruk die, bij mij althans, achterblijft.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Die geschiedenissen van die steden. De dichter van de varkens, Ter Balkt, staat van ouds al op gespannen voet met de stad. Tegelijk is het juist in de stad waar de vergulde tijd van Botticelli en anderen begonnen is. Deze spanning speelt mee. De steden, Florence, Wenen, Nijmegen, Praag en andere, schitterenden van goud en verguldsel, maar zij zijn nu verworden tot zwarte, oude staketsels, waar kinderen in kooien worden grootgebracht. De gekooide adelaar van toen stond voor de grote vrijheid die de kinderen van de stad genoten. Die verwording loopt als een verkoolde gouddraad door de bundel. Over Praag gaat het tiende gedicht uit de derde afdeling: In de kalkbranderij van het absolute, 10.<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n\r\n

[p. 580]<\/div>\r\n

\r\nPraag, 24 november 1989<\/i>\r\n<\/h4>\r\n\r\n
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Uiteindelijk dan, wit zandloperzand, geschiedenis<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
in Praag aangeland, langs die kronkelende<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
weg naar Aken, Keulen en Rome: oog in oog<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
met oud gereedschap, wan en weesboom, die neer-<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
wierpen hun jassen van list en vernedering<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Van Hrad\u010dany tot het zevende metrostation<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en van Mal\u00e1 Strana, van Kl\u00e1rov tot N\u00e1mesti Miru<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
klinkt uit \u00e9\u00e9n keel: Ons kalf werd gevorderd<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
om de put te dempen in een arm land, daar waar<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de weg begon. Huilende wind, stormvlaag stak<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
ons in ‘t hart. Nu hebben wij ons hart terug;<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
nu is de kwade wind verbannen naar zijn vaalten,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
daarginds, ver weg waar de droevige weg ont-<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
sprong. IJswind spookt niet meer op de pleinen;<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en de rode monsterlijke hakselmachine teruggejaagd<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
naar zijn hel. Waar de burcht staat en de snoek<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
zwemt (diep onderin de Moldau) dooft de cirkel-<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
zaag van de verwoesting en is het gras weer groen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en van bruinkoolaanslag bevrijd. Klein<\/i> kaatst \u00e9\u00e9n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
snipper met ‘t jaar 1975 in ‘t wegzwevend bijlblad<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
boven de menigte: Geen woede kaatst de bijl,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
gezang. Dans, zandloperzand, dans. Kaarsen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
licht de sloop bij van de kooi: raaf of adelaar,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
ontsnap. Eg, daal af van je muur. Kom, rij uit<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
gele, vrolijke en bonte wagens: tegen de nacht<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Daagt er opnieuw hoop? Rijden de gele, vrolijke en bonte wagens niet voor niets? Hebben de gedichten van Ter Balkt enige zin? Zijn po\u00ebzie trekt als een stoet carnavalswagens vol bijtende spot en verwijt ten strijde tegen de nacht en tegen het modderzwarte vliegwiel van de geschiedenis. Elders schrijft hij: \u2018Zo moet, geloof ik, de po\u00ebzie zijn: een gloed. Een helper. Een maretak.<\/i> Een andere natuur.\u2019<\/i>\r\n<\/p>\r\n

[p. 581]<\/div>\r\n

Het is een onechte wereld geworden waarin we leven. In het gedicht In de kalkbranderij van het absolute, 3:<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
[…]<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Zon en maan zijn doodstille constructies<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
En de mensen zijn ratelende machines<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De Sargassozee van duisternis en schrik<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
strekt zich uit in mijn handpalm; onrustig<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
in haar glazen kist slaapt de wereld en praat<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
in haar slaap, het is doornroosje de televisie<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
in een hoekje op de wereldbol; in de gieterij;<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
in de meterkast van de melkweg<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

In deze wereld hebben wij te leven. Wij, dat is bijvoorbeeld K., dertien.<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Zij zwemt de 100 meter rugslag in een fantastische<\/i> tijd. Haar broekje wordt uitgedaan op de hoek van de Planetenstraat. Kristalletje huilt. Haar buik en heupen vertonen liefdesrozetten. De Planetenstraat is een stenen magneet. Op schoot bij de knapste jongen van Roncalli steekt zij haar tong uit tegen alle lelijkerds, en sjort haar rose laarsjes op. In haar hoofd suist de minachting<\/i> als een vonkend ruisen en suizen. In haar zo prachtige mosgroene ogen smeulen straathoeken en bosschages. K. verft haar oogleden blauw. Zij slaat de kastiebal hoog<\/i> naar de bosrand, in een onnavolgbaar gebaar. Zij is een elfje dat van neonlicht houdt. Haar lach kirt h\u00f3og op als de roep van de tortelduif in de bosrand, wanneer zij ronddraait op de namaak-zilveren dansvloer van de discotheek oceanen.<\/span>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

Wat moeten gedichten in zo’n onechte wereld uitrichten? Het is Ter Balkt die zich met verbluffend gemak en met grootheid van hart opwerpt als dichter van ballades, oud genre dat verstomd leek. Die met krachtige slagen een andere wereld tracht te smeden: een samensmelting van liefde, van veel troosteloosheid en van oude en nieuwe po\u00ebzie. En dat kan alleen maar, wil alles niet belachelijk van pathos en grootspraak worden met de verbluffende beelden die hij aanwendt, zoals in dit gedicht al vanaf de titel.<\/p>\r\n\r\n\r\n

[p. 582]<\/div>\r\n

\r\nBallade van het licht aan deze kant van de tuinen<\/i>\r\n<\/h4>\r\n\r\n
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Ik dacht dat liefde onbestaanbaarheid was<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Maar liefde is onbestaanbaarheid<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en Ze is ook het enige<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Ze zijn nog wakker achter de tuinen,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
lichten van onbekenden rakelen boven<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de stuurse wingerd en de mispelbloem<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Je hebt je haar kort geknipt, Je zit<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
nog lang onder de Lamp en kijkt televisie,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en regen schuifelt door de takken<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De lichten branden van de niet gekende<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
buren, de sigaretten roken boven de<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
niet gekende asbakken zoals, ja!,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Stil staan al mijn strijdwagentjes van leem,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
spitsmuisstil; geschrokken<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van het piepen van hun wielen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De radio zingt stilte, Het houttapijt<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
zwijgt, alleen Dikkie de kleine kat<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
roept hartstochtelijk omdat zij meewil naar<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Bed, En de tuinen zwijgen, En<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de grote dichters in hun sarcofagen, Pessoa<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
naast zijn niet bestaande Taag, Catullus<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
O het licht aan deze kant van de tuinen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
bestaat, Enkele niet bestaande buren, De<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
mispelboom ontrukt aan zijn hakhoutwal<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Ik was koudvuur, Een strijdwagentje uit<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
2600 v C uit Ur, Als een sperwer breid<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
ik mijn armen uit op de verdieping,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>
[p. 583]<\/div>
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De nagemaakte heuvel. Ballade van de<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
liefde, ballade van het licht aan deze kant<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van de tuinen, hoe moest ik bestaan<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

\r\nTomas Lieske<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

H.H. ter Balkt. In de kalkbranderij van het absolute.<\/i> Uitgeverij De Bezige Bij Amsterdam 1990.<\/p>\r\n\r\n<\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Tomas Lieske<\/a><\/p>\n

over H.H. ter Balkt<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 573] Po\u00ebziekroniek Het lezen van de geschiedenissen van steden, provincies, graafschappen, landen is een aangename tijdspassering. Zeker wanneer de geschiedenis begint in een jaar niet ver verwijderd van het magische jaar 1000 en voortduurt tot nu, tot het iets minder magische jaar 2000. Geschiedenissen van mediterrane vorstendommen, republieken en stadstaten bijvoorbeeld. Veneti\u00eb, Florence, Milaan,… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-302167","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nPo\u00ebziekroniek · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Po\u00ebziekroniek · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 573] Po\u00ebziekroniek Het lezen van de geschiedenissen van steden, provincies, graafschappen, landen is een aangename tijdspassering. Zeker wanneer de geschiedenis begint in een jaar niet ver verwijderd van het magische jaar 1000 en voortduurt tot nu, tot het iets minder magische jaar 2000. Geschiedenissen van mediterrane vorstendommen, republieken en stadstaten bijvoorbeeld. Veneti\u00eb, Florence, Milaan,... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T14:39:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"16 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/\",\"name\":\"Po\u00ebziekroniek · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1989-12-31T23:01:25+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T14:39:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Po\u00ebziekroniek\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Po\u00ebziekroniek · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Po\u00ebziekroniek · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 573] Po\u00ebziekroniek Het lezen van de geschiedenissen van steden, provincies, graafschappen, landen is een aangename tijdspassering. Zeker wanneer de geschiedenis begint in een jaar niet ver verwijderd van het magische jaar 1000 en voortduurt tot nu, tot het iets minder magische jaar 2000. Geschiedenissen van mediterrane vorstendommen, republieken en stadstaten bijvoorbeeld. Veneti\u00eb, Florence, Milaan,... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T14:39:35+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"16 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/","name":"Po\u00ebziekroniek · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1989-12-31T23:01:25+00:00","dateModified":"2021-06-04T14:39:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/poeziekroniek-31\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Po\u00ebziekroniek"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/302167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=302167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=302167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}