{"id":302174,"date":"1991-01-01T00:00:06","date_gmt":"1990-12-31T23:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/benno-barnard\/"},"modified":"2021-06-04T15:39:38","modified_gmt":"2021-06-04T14:39:38","slug":"benno-barnard","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/","title":{"rendered":"Benno Barnard"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp>
[p. 14]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

\r\nBenno Barnard<\/i>\r\n<\/h3>\r\n\r\n

Vaders in november<\/h4>\r\n\r\n
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Vaders vragen waar de tijd blijft aan hun zoon.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De dag van gisteren was hun verwekker klerk,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
dus schrijvend en etend en ademend totdat<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
hij eindelijk niet ademde of schreef of at<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
(hoe doder iemand, hoe geduldiger hij werkt).<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Goed, maar het is laat in de jaren tachtig,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en wij beginnen te glimlachen als een alter ego.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Oude vaders vertrekken, hun asbak smeult na.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
We horen nog tot aan de eerste hoek hun auto.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Dan daalt de dove stilte neer van de retorica –<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en hun hele heimwee verrijst, een regenachtig<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
glinsterend Rotterdam. Dit is de hulpeloze stad<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van boekhouders en typistes, dit is het uur<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
dat zij de trams instromen, wezenloos als vis:<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
in natte jas, met negatieve ogen. Quo vadis?<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
vraagt een onbekende heer ons in vertaald Latijn.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De lucht ziet bijbelzwart, de maand november<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
neigt in ons naar biedermeier. U en ik konden<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
samen naar een plaats van openbare warmte gaan…<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Het woord rokertje<\/i> komt onder zijn hoed vandaan,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
vuur flakkert op (onze tram is halfduister),<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en genietend trekt hij aan een Hollandse sigaar<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
alsof de psychoanalyse nooit is uitgevonden.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Medereiziger, tijdgenoot, breng ons niet naar<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
dat verwoeste centrum van je herinneringen –<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
we zijn bang dat de schaduwen van dit Rotterdam<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
iets anders voorstellen dan die gematigde hel<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van onze buitenwijken. Ergo, kijk ons niet aan.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>
[p. 15]<\/div>
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Zo praten we in de nacht soms tegen onze vader,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
en dat er niemand is die naar ons luistert<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
weten we in het westen van ons bewustzijn wel.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De heer zwijgt. Maar wanneer asgrijs ochtendlicht<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de ramen vult, wordt onze heimelijke onrust groter:<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
iemand, iemand van ons allemaal, moet opstaan.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
En in de keuken, waar we het ontbijt klaarmaken,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
werpen we haastig een blik op het bleke gezicht<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van onze eigen stad, van onze empirische eeuw.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
En het aanrecht bestaat omdat we het aanraken.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n
[p. 16]<\/div>\r\n

Rimbaud. Yeats. Celan. Brodsky. Auden. Eliot. Ikzelf… Wat een wonderbaarlijke plejade die zich hier in mijn gedachten vormt! Zonder die zes grote namen zou mijn gedicht er vast en zeker anders hebben uitgezien, wanneer het \u00fcberhaupt bestaan had (daarmee zeg ik natuurlijk niets over de kwaliteit ervan). En men zou de regels die beginnen met \u2018Oude vaders\u2019 en eindigen met \u2018heimwee\u2019 zelfs kunnen opvatten als een beschrijving van de toestand waarin wij allemaal, na lezing van onze vermaledijde superieure voorgangers, een tijdlang verkeren. Die onwelriekende koude sigareas, die angstwekkende stilte zo kort na de woorden… naar onze schrijftafel gevlucht, proberen we hen uit te bannen, maar ze verschijnen des te onuitwisbaarder als vlekken, chim\u00e8res, weerkaatsingen op het papier.<\/p>\r\n\r\n

A propos hiervan: wie te veel po\u00ebzie leest loopt het gevaar van ontmoediging of eigenwaan, beide in de geest van \u2018Deep versed in books and shallow in himself\u2019. Dichters zijn namelijk beter dan wijzelf, wat slecht is voor ons ego, of slechter dan wijzelf, wat slecht is voor ons alter ego. (Men neigt trouwens tot onderschatting van de invloed die proza\u00efsten op dichters kunnen hebben. Wat mij betreft geldt dat vooral die duivelse Poolse kobold Bruno Schulz, die me telkens weer aansteekt met dat ziekelijke estheticisme van hem en me zo tot de morele artsenij van de Angelsaksische po\u00ebzie dwingt.)<\/p>\r\n\r\n

Wat kan een dichter nu van een bewonderde dichter leren? Techniek, dunkt me, en een bepaalde mentaliteit, misschien – meer zou epigonisme betekenen. Rimbauds toverformule \u2018Je est un autre\u2019, gekrabbeld op een prent die de zelfmoordenaar van Piet Paaltjens voorstelde, hing vroeger bij ons thuis boven de schoorsteenmantel. Van hem heb ik toen alvast opgestoken dat het dichtende ik een problematisch ik is, een verscheurde of verknipte ziel, letterlijk. Dat was de eerste les, die ik echter pas sinds mijn lectuur van het wonderkind begin te begrijpen. \u2018Tant pis pour le bois qui se trouve violon!\u2019 Zonder Rimbaud zou bovenstaand gedicht, geloof ik, niet in die wij-vorm zijn geschreven.<\/p>\r\n\r\n

Over Yeats en Celan kan ik kort zijn, twee beroemde citaten volstaan. Het door Yeats in \u2018Things fall apart; the centre cannot hold\u2019 uitgedrukte besef is bij mij verzinnebeeld in dat zadkiniaanse hart van Rotterdam. En van Celan weet ik dat de dood een \u2018meester uit Duitsland\u2019 is; die magistrale dood – de dood als perverse kunstenaar – waart rond in andere gedichten van de reeks waar Vaders in november<\/i> toe behoort. Deze citaten zijn uiteraard hun werk nog niet, maar ze typeren wel hun invloed op mij. Vorm speelt daarin geen rol.<\/p>\r\n\r\n

Brodsky ken ik enkel uit zijn essays, want ik ben ervan overtuigd dat de Russische po\u00ebzie (en dus ook die van hem) een ontoegankelijke toendra is\r\n<\/p>

[p. 17]<\/div>

voor wie, zoals ik helaas, geen woord Russisch kent. Mijn idee\u00ebn over verstechniek zijn mede door de zijne bepaald, en in het bijzonder die over het gebruik van rijm. Dat fenomeen heeft wat inkt doen vloeien in de loop van de geschiedenis! Een steile humanist als Milton noemde het, notabene, de \u2018Uitvinding van een barbaars Tijdperk\u2019. Maar ik voor mij houd van rijm. Mits intelligent gebruikt, versterkt het de indruk van onontkoombaarheid die een geslaagde formulering maakt; en in zekere zin is het de liefdesdaad van de woorden, hun verbale baltsgedrag. De rijmterminologie (omarmend, gepaard, etc.) wijst al in die richting.<\/p>\r\n\r\n

Van Auden heb ik bovenal een geestesgesteldheid geleerd: die van een zo groot mogelijke morele integriteit, waaraan in laatste instantie ons retorische snijwerk, al die behendig getrokken krullen en arabesken, ondergeschikt moet blijven. \u2018Een oneerlijk gedicht drukt, hoe goed ook, gevoelens of opvattingen uit die de maker ervan nooit gevoeld of gehuldigd heeft,\u2019 schrijft hij in de introductie tot zijn Collected Shorter Poems 1927-1957.<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n

Meer in het algemeen heb ik aan de Angelsaksische modernisten, Eliot voorop, de overtuiging te danken dat een dichter zijn eigen tijd tegenspraak verschuldigd is. Ik vind, tussen twee haakjes, The Waste Land<\/i> nog steeds een gigantisch gedicht, hoewel de maker ervan enigszins uit de mode schijnt te zijn. Via diezelfde merkwaardige Amerikaanse puritein heb ik het nodige over de mogelijkheden van ritme, metrum en antimetrum ontdekt; zonder hem zou de min of meer jambische stroom, die indirect uit de mond van mijn \u2018vaders\u2019 vloeit, misschien nooit zijn overgegaan in dat ongeduldige horten van dactylen, spondee\u00ebn en anapesten in regel 7 en 8. En tenslotte is een oogrijm \u00e2 la \u2018tram\/Rotterdam\u2019 ongetwijfeld uit de Engelstalige po\u00ebzie afkomstig, waarin immers ook de eigenaardigheden van de spelling de dichtkunst verrijken (bij het lezen van een oogrijm beleeft men de ongebruikelijke sensatie van twee om de voorrang twistende zintuigen).<\/p>\r\n\r\n

Om Auden te eren, en in gevecht met Descartes, heb ik hierboven zijn \u2018And the kitchen-table exists because I scrub it\u2019 geparafraseerd. Maar op dit laatste na was ik mij al deze dingen godzijdank niet bewust toen ik mijn gedicht schreef. Ze waren weggezonken naar die troebele onderwereld waarover de Weense fraudeur ons heeft ge\u00efnformeerd, – die ik overigens als schrijver van fictie nogal bewonder.<\/p>\r\n\r\n

Nu heb ik mijn eigen werk becommentarieerd, dat vind ik op zijn zachtst gezegd tamelijk potsierlijk! Ik wist alleen geen betere methode om de mij gestelde vragen te beantwoorden.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nBenno Barnard<\/i>\r\n<\/p>\r\n<\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Benno Barnard<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 14] Benno Barnard Vaders in november \u00a0 Vaders vragen waar de tijd blijft aan hun zoon. \u00a0 De dag van gisteren was hun verwekker klerk, \u00a0 dus schrijvend en etend en ademend totdat \u00a0 hij eindelijk niet ademde of schreef of at \u00a0 (hoe doder iemand, hoe geduldiger hij werkt). \u00a0 Goed, maar het… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-302174","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nBenno Barnard · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Benno Barnard · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 14] Benno Barnard Vaders in november \u00a0 Vaders vragen waar de tijd blijft aan hun zoon. \u00a0 De dag van gisteren was hun verwekker klerk, \u00a0 dus schrijvend en etend en ademend totdat \u00a0 hij eindelijk niet ademde of schreef of at \u00a0 (hoe doder iemand, hoe geduldiger hij werkt). \u00a0 Goed, maar het... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T14:39:38+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/\",\"name\":\"Benno Barnard · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1990-12-31T23:00:06+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T14:39:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Benno Barnard\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Benno Barnard · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Benno Barnard · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 14] Benno Barnard Vaders in november \u00a0 Vaders vragen waar de tijd blijft aan hun zoon. \u00a0 De dag van gisteren was hun verwekker klerk, \u00a0 dus schrijvend en etend en ademend totdat \u00a0 hij eindelijk niet ademde of schreef of at \u00a0 (hoe doder iemand, hoe geduldiger hij werkt). \u00a0 Goed, maar het... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T14:39:38+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/","name":"Benno Barnard · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1990-12-31T23:00:06+00:00","dateModified":"2021-06-04T14:39:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/benno-barnard\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Benno Barnard"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/302174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=302174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=302174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}