{"id":302460,"date":"1993-01-01T00:00:41","date_gmt":"1992-12-31T23:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/"},"modified":"2021-06-04T15:43:49","modified_gmt":"2021-06-04T14:43:49","slug":"herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/","title":{"rendered":"Herlezen\r\n\r\nDe wilde eentonigheid van A. Roland Holst"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\"><div class=\"wp-block-column dbnl-links is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\r\n\r\n <interp type=\"primair\" value=\"anke001\"><\/interp><interp type=\"secundair\" value=\"rola001\"><\/interp><div class=\"pb\">[p. 182]<\/div>\r\n<a name=\"38\"><\/a>\r\n<h3>Herlezen\r\n<br>\r\nDe wilde eentonigheid van A. Roland Holst<\/h3>\r\n\r\n<p>Van mijn zestiende tot en met mijn negentiende &#8211; zoiets &#8211; was ik in A. Roland Holst. Tot over mijn oren. Dat is niet zo moeilijk om te begrijpen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">In het werk van Roland Holst zit veel zachtheid voor elkander, veel aansporingen &#8211; o laten wij&#8230; -, veel zwervers voorbij de wegen, mooie weemoedige eenzaamheid, raadselachtige ontmoetingen op het strand met een boodschapper?, een dubbelganger?, en erg veel veelbetekenende zee &#8211; allemaal geschikte ingredi\u00ebnten voor een puber met een zich verwijdend hart, die de eerste pogingen doet tot een wereldbeeld.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het wereldbeeld van Roland Holst zelf, dat wel bekend staat als \u2018de mythe\u2019, was bovendien van een aantrekkelijke coherentie. Het bezit een voortijd en een natijd, een Verborgene die oordelen velt over de schuldige ziel, die weer eens heeft verzaakt, omdat ze in de hinderlaag gelopen is, in de kuil van het lichaam, begeerte boven verlangen heeft gesteld; er is het eiland der gelukzaligen voorbij de dood \u2018waarheen onder zeilen hunner laatste dromen \/ slechts de stervende vervoerden overkomen\u2019, en waar de meeuwen en de wind weet van hebben, en vooral is er de dichter, de ploeger \u2018op de landen van een te worden schoonheid\u2019, de harpspeler die, gedoken in de droom die zijn leven is, van de wereld afgewend, van de stad waar de velen wonen, weet \u2018dat ik luistren moet opdat ik spele\u2019, om daarin te getuigen van zijn opdracht, zijn roeping, zijn hoge inzicht in het lot van deze late wereld, wat minstens het getuigenis inhoudt van \u2018ons hel heimwee, die h\u00f3ge koorts\u2019 naar een paradijselijke voortijd toen, raad ik nu maar even, de mens nog neerlag bij de dieren en de tweespalt tussen lichaam en ziel nog niet bestond.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het is allemaal intens christelijk maar dan zonder Christus. Misschien is dit wel de eerste post-christelijke manifestatie in de Nederlandse literatuur, in die zin dat met de afschaffing van het bijbelse Zingevende Verbond een geweldig heimwee naar zo&#8217;n verbond werd gewekt, een heimwee dat tot\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 183]<\/div><p>diep in de twintigste eeuw bleef bestaan (Beckett!), waarschijnlijk tot op het moment dat de tijden post-modern werden en ook het heimwee werd afgeschaft. Ik neem aan dat zo&#8217;n werelbeeld, dat in belangrijke mate een na-beeld is, aantrekkingskracht uitoefende op een adolescent als ik, die zelf net doende was een bezield verband te verlaten.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Of heimwee naar een verloren wereld oorzaak of gevolg is van avondlandelijke onheilsgevoelens, weet ik niet, maar het verband is er en het hoge Willink-gehalte van deze po\u00ebzie zal de jongeling hebben aangesproken. De ru\u00efnes van een hoge, verloren beschaving onder een hemel vol \u2018geheimer oordeel dreigend onweer\u2019 zijn de rechtstreekse verbeelding van talloze gedichten van Roland Holst. Er is ook een parallel met de premoderne, illusionistische schildertrant die het werk van Willink en andere magisch en sur-realisten zo omstreden heeft gemaakt dat een modern museum als het Stedelijk in Amsterdam niet of nauwelijks aandacht aan hun oeuvre heeft willen besteden. Bij Holst vinden we dit aspect terug in de grote, een classicistische greep op het materiaal (en de wereld) suggererende volzin, versus de modernistische woordstamelingen en -stapelingen van Gorter, Van Ostaijen en de jonge Marsman, die de versplintering van de moderne wereld tot uitdrukking brengen, hun vrolijke machteloosheid dienaangaande.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het werk van Roland Holst is niet modernistisch maar wel modern, tegen de wereld maar wel van de tijd, een hybride op Romeins breukvlak van twee eeuwen, wat je vaker ziet bij breukvlakken: hybriden. De sensitivistische Gorter vs. de socialistische, de expressionistische Van Ostaijen vs. de dada\u00efstische, de jonge Marsman vs. die van <i>Tempel en kruis<\/i>, de volstrekt moderne Nijhoff vs. de traditionele vormen die hij bleef gebruiken.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Eigenlijk is het niet zo belangrijk ons af te vragen hoe modern Roland Holst wel is. De seigneurale volzin, het hoge spreken, de priesterlijk-profetische afzondering en ongetwijfeld ook de mythologische elementen die als santekraam werden ervaren, hebben \u2018de prins onzer dichters\u2019 buiten onze aandacht geplaatst. Welwillende verdedigers wijzen op de bundel <i>Voorlopig<\/i> die hij op zijn 88-ste, in het jaar waarin hij stierf, nog publiceerde en die zo eenvoudig en zo ontroerend zou zijn, maar dan spreek je, zoals Machado de Assis zegt, over een volstrekt andere editie van hetzelfde dichterschap. Wie Roland Holst omarmt of verwerpt doet dat op grond van de bundels <i>Voorbij de wegen<\/i> (1920), <i>De wilde kim<\/i> (1925) en <i>Een winter aan zee<\/i> (1937), dat heb ik altijd gevonden en dat vind ik opnieuw nu ik alles herlezen heb. En ik weet ook weer dat de door mij genoemde kenmerken van\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 184]<\/div><p>dit oeuvre die mijn zestienjarige editie in Holst hebben geleid, daarvoor van geringer belang zijn geweest dan de magistrale vervoerende toon van deze po\u00ebzie, die mij ook nu weer helemaal inspon en betoverde. Natuurlijk, de grote volzin heeft hij gemeen met tijdgenoten, J.C. Bloem bijvoorbeeld, maar ook, om eens een tweetal uitersten te noemen, met P.C. Hooft en Lucebert&#8230; De pyhtische vervoering echter, de taaldronkenheid, de oceanische golfslag van deze gedichten, vind je nergens anders.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Po\u00ebzie drukt po\u00ebzie uit, de taal is de inhoud &#8211; deze idee\u00ebn zijn bekend, maar bij literatuur is het nooit mogelijk de inhoud buiten beschouwing te laten. Wie van de po\u00ebzie van Roland Holst wil genieten moet willen aangaan wat hij aanging. Hij zal moeten accepteren dat in het klimaat van de generatie van 1910 de dichter zonder enig probleem als de \u2018geestelijk leidsman van zijn volk\u2019 werd beschouwd (P.N. van Eyck), en dat het Holst ernst was als hij stelde dat de moderne tijd, in haar massaliteit en materialisme, aan iets wezenlijks verzaakte, en dat het de taak van de kunstenaar was ons aan dat wezenlijke &#8211; schoonheid, geest, ziel &#8211; te herinneren. Dat kun je wereldvreemd vinden, maar misschien moet een later geslacht ooit de dan evenzeer als wereldvreemd ervaren revolutionaire houding van Lucebert leren aanvaarden, die goed beschouwd meer preekt en \u2018foei\u2019 zegt dan Roland Holst. Bij de laatste heeft schoonheid nog niet haar gezicht verbrand, maar kan nog de naam zijn voor dat wat alle dichters zoeken, de zielskern die alleen in de taal naar zich laat raden, en in die zin zijn alle dichters wereldvreemd. Hoe groot is eigenlijk het verschil tussen de opdracht die Roland Holst zich stelde en Hans Faverey, getuige diens laatst gepubliceerde gedicht, waarin hij zijn po\u00ebtisch leven nog eens samenvat:<\/p>\r\n\r\n<div class=\"poem\">\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">Zonder begeerte, zonder hoop<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">op beloning, ook niet uit angst voor straf,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">de roekeloze, de meedogenloze schoonheid<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">te fixeren waarin leegte zich meedeelt,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">zich uitspreekt in het bestaande.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">Laat de god die zich in mij verborgen houdt<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">mij willen aanhoren, mij laten uitspreken,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">voor hij mij met stomheid slaat en mij<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">doodt waar ik bij sta, waar jij bij staat.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n<div class=\"pb\">[p. 185]<\/div>\r\n<p>Zoals het bijvoorbeeld voor een goed begrip van Faverey&#8217;s po\u00ebzie noodzakelijk is te weten welk spel hij speelt met het reflexivum <i>zich<\/i>, zo moet je bij Holst even weten wat het betekent als iemand \u2018van de zee en de wind\u2019 is. Etcetera. Als elke grote dichter ontwierp ook Roland Holst een eigen idioom, eigen beelden en symbolen, en die moet je willen aangaan. Dan is het pas goed mogelijk om te zien wat een precies en intelligent dichter hij was &#8211; niets zweverigs aan &#8211; en met welk een ongelofelijk technisch gemak hij zijn regels opstuwde en stil liet vallen, liet zingen en stamelen, achteloos enjambeerde of klinkend rijmde, door antimetrie\u00ebn en subtiele wijzigingen in de woordvolgorde de eindeloze aaneenschakelingen door het voegwoordje \u2018en\u2019 ontregelde tot een \u2018wilde eentonigheid\u2019, waarbij hij de meest gewaagde herhalingen niet uit de weg ging: \u2018Mijn hart heeft zich daar bezind \/ bij haar mond en binnen heur haar; \/ toen hoorde ik en wist dat de wind \/ tot mij sprak van achter heur haar -\u2019 Allemaal in dienst van de \u2018te worden schoonheid\u2019, die alleen kan openbloeien in deze met veel toeleg tot stand gebrachte, vervoerende regels. Die moeten het dan ook maar doen, voor dit \u2018po\u00ebtisch zwaargewicht\u2019, \u2018de grote pooier der muzen desnoods\u2019, \u2018tijdgekooid steigerend tegen de tijd \/ In de dichtgelakte amfoor van zijn eenzaamheid\u2019, zoals Lucebert hem noemde in zijn in memoriamgedicht <i>Pegasus.<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n<div class=\"poem\">\r\n\r\n<div class=\"poem-head\">Het onweer<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">Geheimer oordeel dreigend onweer duistert<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">uiterste kustgebieden, en de wegen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">zijn stil geworden rond het afgelegen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">hart, waar een eenzame nog schuilt en luistert.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">Lang, zonder woord, stond hij aan &#8216;t raam, en zonder<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">antwoord; toen nam zijn strakke wacht een ende,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">want de Verborgene sprak aarzelende<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">somber en peinzend in een verren donder&#8230;<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">En hij, die uitzag, huivert, en naar binnen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">keert hij zich waar zijn stille dode neerligt,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">en wacht den uitspraak en het openend weerlicht,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">en smacht dat de voltrekking moog&#8217; beginnen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div><div class=\"pb\">[p. 186]<\/div><div class=\"poem-small-margins\">\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">over zijn schuld: hij, die aan zijner dromen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">duistre vervoering haar aanhanklijk leven<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">omtredderd in vereenzaming gedreven<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">prijsgaf, hij roept, dat de vergelding kome&#8230;<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">En hoor, als uit een voortijd wordt den bangen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">omtrek bevlogen, en een groot vervolgen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">kondigt zijn aantocht aan, en de wind verbolgen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">vlaagt om de muren om, en een wild verlangen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">grijpt dezen mens, onder te gaan, te breken<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">door wat haar brak, reddeloos om te komen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">onder dit noodweer van der eigen dromen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">terugvlaag op hemzelven, en een smeken<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">breekt door hem uit, een somber alvergetend<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">aanroepen van den dood, en naar het westen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">strekt hij zijn handen nu van daar ten leste<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">de ziel de duistre voortijden ontketent<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">over het hart, over het hart, en buiten<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">roepen de zwarte bomen hun ellende<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">noodlottig op den wind dier naderende<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">weerwraak, en regen vlaagt tegen de ruiten&#8230;<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">Toen heeft een ogenblikklijk allerzijden<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">ontladen licht hem ten gericht ontboden:<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">dat raam, en hij daarachter, en de dode<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">stonden ontdekt tot in het eind der tijden.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t; 1tab\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<div class=\"tabs-1\">\r\n<i>Robert Anker<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n<\/div><div class=\"wp-block-column dbnl-rechts is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div id=\"noten-apparaat\"><div class=\"interp\">\n<h3>Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n<p><label>auteurs<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=anke001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Robert Anker<\/a><\/p>\n<p>over  <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=rola001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">A. Roland Holst<\/a><\/p>\n<br>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[p. 182] Herlezen De wilde eentonigheid van A. Roland Holst Van mijn zestiende tot en met mijn negentiende &#8211; zoiets &#8211; was ik in A. Roland Holst. Tot over mijn oren. Dat is niet zo moeilijk om te begrijpen. In het werk van Roland Holst zit veel zachtheid voor elkander, veel aansporingen &#8211; o laten&#8230; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/\">Lees verder <span class=\"read-more-arrow\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-302460","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Herlezen  De wilde eentonigheid van A. Roland Holst &#183; Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Herlezen  De wilde eentonigheid van A. Roland Holst &#183; Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 182] Herlezen De wilde eentonigheid van A. Roland Holst Van mijn zestiende tot en met mijn negentiende &#8211; zoiets &#8211; was ik in A. Roland Holst. Tot over mijn oren. Dat is niet zo moeilijk om te begrijpen. In het werk van Roland Holst zit veel zachtheid voor elkander, veel aansporingen &#8211; o laten... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T14:43:49+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/\",\"name\":\"Herlezen De wilde eentonigheid van A. Roland Holst &#183; Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1992-12-31T23:00:41+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T14:43:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Herlezen De wilde eentonigheid van A. Roland Holst\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Herlezen  De wilde eentonigheid van A. Roland Holst &#183; Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Herlezen  De wilde eentonigheid van A. Roland Holst &#183; Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 182] Herlezen De wilde eentonigheid van A. Roland Holst Van mijn zestiende tot en met mijn negentiende &#8211; zoiets &#8211; was ik in A. Roland Holst. Tot over mijn oren. Dat is niet zo moeilijk om te begrijpen. In het werk van Roland Holst zit veel zachtheid voor elkander, veel aansporingen &#8211; o laten... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T14:43:49+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/","name":"Herlezen De wilde eentonigheid van A. Roland Holst &#183; Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1992-12-31T23:00:41+00:00","dateModified":"2021-06-04T14:43:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/herlezende-wilde-eentonigheid-van-a-roland-holst\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Herlezen De wilde eentonigheid van A. Roland Holst"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/302460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=302460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=302460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}