{"id":302695,"date":"1995-01-01T00:00:56","date_gmt":"1994-12-31T23:00:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/ed-leeflang-3\/"},"modified":"2021-06-04T18:08:19","modified_gmt":"2021-06-04T17:08:19","slug":"ed-leeflang-3","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/","title":{"rendered":"Ed Leeflang"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp><\/interp>
[p. 343]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

Ed Leeflang<\/h3>\r\n\r\n

Onmogelijke jaren<\/h4>\r\n\r\n
\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De meest onmogelijke jaren<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
verstreken waar wij zelf niet waren.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Waar lang en hardop werd geschoten<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
woonden alleen de tijdgenoten.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Je hoofd in maanlicht – van opzij<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
een broos en teerbeschilderd ei –<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
is hoezoe hier en heel gebleven<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
in slaap en moe van overleven.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Buiten heerst tijd van gebiedende wijzen,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de zucht te genezen, de drang aan te prijzen:<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
vrij veilig, drink matig, niet lozen, behoud<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de grutto, gireer, red het regenwoud,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
laat van je horen, vermager en blijf<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van de verte, de stilte, de bomen, mijn lijf.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Gewaarschuwd, gesmeekt, bezworen, geboden<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
worden wij weggejaagd bij de doden,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de vaders en moeders aan zee, in het koren,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
de dagjesmensen bij wie wij toch horen.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Zoals wij daar liepen bij poelen en vennen<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
zo argeloos willen wij n\u00f2g zien en kennen.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
Wij willen hun vogels, hun blindheid, hun fruit,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
hun gras. Wij willen hun tijd niet uit.<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n
[p. 344]<\/div>\r\n

Over de actualiteit van Nijhoff<\/h4>\r\n\r\n

\u2018Wat is dat nou, de actualiteit van een dichter?\u2019, vraagt mijn gastvrouw. \u2018Dat interesseert een po\u00ebzielezer toch niet?\u2019 En met een gerust hart begin ik haar mijn A4-tje voor te lezen.<\/p>\r\n\r\n

Een gedicht als \u2018Het veer\u2019 is wat mij betreft even actueel als de brieflezende vrouw van Vermeer. Toen ik dat eenmaal vond, probeerde ik mezelf uit te leggen waarom. Het heeft met de helderheid van de voorstelling te maken, met Hollandse atmosfeer. De belangrijkste overeenkomst moet wel zijn dat gedicht en schilderij zoveel meer oproepen dan zichzelf, dat ze onbegrepen sensaties wekken, dat het minnende in je zich roert, elke keer als je leest of kijkt. Zo innig jegens het lichaamen het aardse was Nijhoff maar zelden.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

*<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nNieuwe Gedichten<\/i> en Voor dag en dauw<\/i> zijn mij het liefste. Die po\u00ebzie tekent tot in veelzeggende details een vooroorlogs Nederland. De veerpont is \u2018bepakt met passagiers, vee, wagens, fietsen en auto’s soms\u2019. Dat soms is het soms van mijn kindertijd. Net als het koperen naambord, door de werkvrouw smetteloos gepoetst, het wonder van richtingaanwijzers aan een autoped, een stille, lege<\/i> straat vol ongeleefd leven en onbestemd onheil. De bewoners van die straat zijn dood. Nieuwe kwellen zich met soortgelijk falen. En het is al beschreven.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

*<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Met de evangeliserende Nijhoff weet ik geen raad, met het hoge gedachtengoed van A. Roland Holst ook niet. Er bestaat misschien wel verkondigende po\u00ebzie die blijvend bevalt; er willen me geen voorbeelden te binnen schieten.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

*<\/p>\r\n

[p. 345]<\/div>\r\n

In die late gedichten vind je de fiets, de poetsmand, de zakdoek, de fluitketel, de peer van een lamp, de tekentafel, serpentines. Blijkbaar wilde iemand het weer eens hebben over huur betalende burgers in plaats van over zoekers, zwervers, verworpenen der aarde, gedoemde dichters. Die gewone attributen suggereren aandacht voor het alledaagse leven en het menselijk bedrijf. Die is er ook. Bij Nijhoff blijft dat bedrijf vooral ondoorgrondelijk. Op de klemmende vragen in het bestaan is geen antwoord. Dat is zijn moderniteit in een periode dat er nog volop grote en afdoende lijkende antwoorden voorhanden waren.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

*<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Bezie je Nieuwe Gedichten<\/i> als maaksel, dan raak je niet uitgekeken op technisch raffinement dat zich niet opdringt, op het spreektalige naturel, op de vitaliteit van gangbaar, ongewichtig en verstaanbaar Nederlands. Vergelijk je dat met de meeste po\u00ebzie van na de oorlog, dan is Nijhoff amper actueel. En nog steeds voorbeeldig.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

\r\nEd Leeflang<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n<\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Ed Leeflang<\/a><\/p>\n

over Martinus Nijhoff<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 343] Ed Leeflang Onmogelijke jaren \u00a0 De meest onmogelijke jaren \u00a0 verstreken waar wij zelf niet waren. \u00a0 \u00a0 \u00a0 Waar lang en hardop werd geschoten \u00a0 woonden alleen de tijdgenoten. \u00a0 \u00a0 \u00a0 Je hoofd in maanlicht – van opzij \u00a0 een broos en teerbeschilderd ei – \u00a0 \u00a0 \u00a0 is hoezoe hier… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-302695","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nEd Leeflang · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ed Leeflang · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 343] Ed Leeflang Onmogelijke jaren \u00a0 De meest onmogelijke jaren \u00a0 verstreken waar wij zelf niet waren. \u00a0 \u00a0 \u00a0 Waar lang en hardop werd geschoten \u00a0 woonden alleen de tijdgenoten. \u00a0 \u00a0 \u00a0 Je hoofd in maanlicht – van opzij \u00a0 een broos en teerbeschilderd ei – \u00a0 \u00a0 \u00a0 is hoezoe hier... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T17:08:19+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/\",\"name\":\"Ed Leeflang · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1994-12-31T23:00:56+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T17:08:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ed Leeflang\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ed Leeflang · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ed Leeflang · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 343] Ed Leeflang Onmogelijke jaren \u00a0 De meest onmogelijke jaren \u00a0 verstreken waar wij zelf niet waren. \u00a0 \u00a0 \u00a0 Waar lang en hardop werd geschoten \u00a0 woonden alleen de tijdgenoten. \u00a0 \u00a0 \u00a0 Je hoofd in maanlicht – van opzij \u00a0 een broos en teerbeschilderd ei – \u00a0 \u00a0 \u00a0 is hoezoe hier... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T17:08:19+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/","name":"Ed Leeflang · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1994-12-31T23:00:56+00:00","dateModified":"2021-06-04T17:08:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/ed-leeflang-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ed Leeflang"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/302695","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=302695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=302695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}