{"id":303209,"date":"1998-01-01T00:00:57","date_gmt":"1997-12-31T23:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/"},"modified":"2021-06-04T18:26:41","modified_gmt":"2021-06-04T17:26:41","slug":"joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/","title":{"rendered":"Joost Pollmann\r\nHet nietje in de schimmelkaas\r\n(Over de krantenstrips van Ben Katchor)"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\"><div class=\"wp-block-column dbnl-links is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\r\n     <interp type=\"primair\" value=\"poll016\"><\/interp><div class=\"pb\">[p. 494]<\/div>\r\n<a name=\"52\"><\/a>\r\n<h3>\r\n<i>Joost Pollmann<\/i>\r\n<br>\r\nHet nietje in de schimmelkaas<br>\r\n(Over de krantenstrips van Ben Katchor)<\/h3>\r\n\r\n<p>Een vrouw die opgewonden raakt van tomaten en pepers op zuur. Je kijkt er van op in <i>Julius Knipl &#8211; Real Estate Photographer<\/i> van tekenaar Ben Katchor. Niet vanwege die voorliefde voor conserven, maar vanwege de vrouw. Katchors stripkroniek gaat in de eerste plaats over mannen, en in het bijzonder over mannen die de penopauze voorbij zijn. Joodse vrijgezellen of weduwnaars die ruiken naar bolknakken, okselzweet en goedkope scheercr\u00e8me. Ze heten Vantz, Sukkor, Kapish, Chabouk, Mammal, Zecharia, Ebomis, Borzhak of Knipl: namen waar de Zwarte Zee nog in meedeint, gepeperd met een snufje pogrom.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Titelheld Julius Knipl, een gezette vijftiger met een forse neus en een dun snorretje, is fotograaf van beroep. Hij vereeuwigt geen filmsterren, bruidsparen of vergezichten, maar maakt kiekjes van panden ten behoeve van de makelaardij. Anoniem en onartistiek. Niet dat we Julius ooit aan het werk zien, want in de strips van Katchor is hij in de eerste plaats ooggetuige. Hij is lijflijk aanwezig bij de rariteiten die Katchor ons voorschotelt: de radiator-musicus, de nagelbijt-salon, de blikvoer-proeverij, de vloeibare zeep-diefstal. Knipls camera zit in het lederen foedraal weggestopt en belichaamt, zou je kunnen zeggen, de discretie. Knipl is aanwezig, maar gluurt niet. Hij behoort eerder tot het meubilair van de verhalen: soms als een luie leunstoel, vaker als een bezige spiegel.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>\r\n<i>Julius Knipl<\/i> is een comic en dus komisch, maar zonder slapstick. Onderwerp is meestal een merkwaardige baan of gecultiveerde tic van de geportretteerde heren. Het verhaal \u2018The Ointment Expert\u2019 bijvoorbeeld gaat over een zalfjeskenner (autodidact) die voorbijgangers ongevraagd van paramedische adviezen voorziet. Als hij Knipl op straat over jeuk hoort praten, snelt hij toe: \u2018It&#8217;s a type of eczema brought on by night sweats in an air-conditioned bedroom. Get a tube of \u201cPomoline-X\u201d in any drugstore!\u2019 Later, op een terrasje in Parijs, dist hij sterke verhalen op: \u2018&#8230;And then there was a photographer with eczema on his buttock!\u2019\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 495]<\/div><p>\r\nLijdend voorwerp is Knipl ook in het verhaal \u2018The Smoking Monkey\u2019, over een vlek in het trappenhuis van Knipls appartementengebouw. In die vlek ziet hij duidelijk een rokend aapje. \u2018Kritische paranoia\u2019 noemde Dal\u00ed dat. Enthousiast vertelt Knipl over zijn vondst aan iedereen die het weten wil. Aan een welwillende vreemdeling in een koffieshop bijvoorbeeld, die hem later een kaartje geeft met de tekst: \u2018Dr. Sidney Boscage, psychometry and mental inventory\u2019. Hij vertelt het ook aan de buurman met een horrelvoet, die nooit de trap neemt maar wel de conci\u00ebrge inlicht. Als Knipl de volgende dag terugkomt van zijn werk, ruikt het hele trappenhuis naar verse verf. Je kunt maar beter je mond houden.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Bij Katchor kan het triviaalste dingetje aanleiding zijn voor dichterlijke bespiegelingen. Afstomping is omgezet in fascinatie. Die veredeling komt tot stand door de curieuze verbeeldingskracht van de karakters. \u2018The Parked-Car Reader\u2019 bijvoorbeeld is een slapeloze helderziende die &#8216;s nachts over de trottoirs slentert en geparkeerde automobielen analyseert. Zo \u2018leest\u2019 hij: \u2018A &#8217;73 Mastaba upholstered in black, astrakhan wool with a dashboard statuette of Morris Hillquit&#8230; Belongs to a retired social worker who is fated to die in the embrace of a teenage girlfriend.\u2019 Van de donkere blikken dozen langs de stoeprand maakt hij evenzo vele <i>case histories<\/i>. De analyse duurt tot het laatste plaatje, waarin hij wordt \u2018verblind\u2019 door een auto die niets te raden overlaat: een argwanende politiewagen. Hij houdt zich van de domme. Hij heeft niets gezien.<\/p>\r\n\r\n<table><tr valign=\"top\">\n<td colspan=\"1\">\r\n<br><br><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif\" alt=\"illustratie\"><br><br>\n<\/td>\r\n<td colspan=\"1\">\r\n<br><br><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill74-150x200.gif\" alt=\"illustratie\"><br><br>\n<\/td>\r\n<\/tr><\/table><div class=\"pb\">[p. 496]<\/div>\r\n<p>Ben Katchor (1957) maakt deel uit van het gezelschap tekenaars dat in de jaren tachtig werd uitverkoren om te publiceren in <i>Raw<\/i>, het spraakmakende comix-tijdschrift van Art Spiegelman. Hiervoor maakte hij onder meer de verhalen \u2018The Smell on Exterior Street\u2019 en \u2018The Corner Location\u2019, die ook de typisch Katchoriaanse mix bevatten van proza\u00efsche mannen met po\u00ebtische neigingen. Daarnaast heeft hij de bundel <i>Cheap Novelties &#8211; The pleasures of Urban Decay<\/i> gepubliceerd, waarin elke anekdote begint met een tekening van een ramsj-artikel: een sleutelhanger, een miniatuurolifant, een nageltang, een wekker-in-een-dobbelsteen&#8230; Wat al deze voorwerpen uit <i>The Cheap Merchandise District<\/i> gemeen hebben, is dat je je naam erin kunt laten graveren of desnoods borduren (want er zit ook een herenonderbroek tussen). De naam Julius Knipl siert dan ook elk afgebeeld artikel. Woorden zijn zonder meer erg aanwezig in het straat- en wereldbeeld dat Katchor ons toont. In de relatief ruim bemeten balloons, in de neonreclames die straks nog aan bod komen, op etiketten, kranten, bordjes en vrachtwagens, overal wemelt het van taal. Het beeld staat ten dienste van het woord en dat heel letterlijk: de dingen die in de anekdotes gebeuren zijn soms nauwelijks te zien (zoals het nietje in de schimmelkaas). Alleen omdat ons verteld wordt dat ze er zijn, denken we ze waar te nemen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het kortere werk van Katchor verschijnt in diverse Amerikaanse kranten en kleurendruk is daarbij vaak niet mogelijk. Hij tekent zijn urbane sprookjes dan ook in krasserig zwart-wit, dat hij in losse penseelstreken tempert met sfeervolle grijzen. Vreemd genoeg blijft zijn stijl in de herinnering hangen als gedetailleerd en realistisch, terwijl die in feite uiterst karig en schetsmatig is. Hij noemt &#8216;t zelf een soort steno: \u2018a shorthand reference to how things look\u2019. Adequaat is zijn techniek beslist (anders zou erniet zo&#8217;n duidelijk beeld van een bepaald soort New York op het netvlies blijven kleven), maar het is de woordkeuze, de droge en afstandelijke verteltrant, die de verhalen hun werkelijkheidsgehalte geeft. Daarbij is er een merkwaardige afstand tussen de constaterende taal van de verteller en de gesproken tekst van de stripfiguren, alias de acteurs. Zolang alleen de commentaarstem klinkt, staan de beelden stil; lees je de dialoog, dan komt de strip tot leven. Het is alsof je beurtelings een roman leest en een toneelstuk opgevoerd ziet worden.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Katchor zet het alledaagse op een podium. Het verhaal \u2018The Impresario of Human Drudgery\u2019 is lyrisch over wat je het anonieme theater van het zweet des aanschijns zou kunnen noemen: \u2018People spend their lunch hour\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 497]<\/div>\r\n<br \/><br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill75-150x200.gif\" alt=\"illustratie\" id=\"img-1\"><br \/><br \/><div class=\"pb\">[p. 498]<\/div><p>\r\nwatching men unload a truck of slacks. There&#8217;s a vast untapped audience for this sort of spectacle.\u2019 Hiervoor kan men kaartjes kopen bij <i>Gout&#8217;s Ticket Service<\/i>, en <i>gout<\/i> betekent jicht. Spijkerbroeken sjouwende arbeiders als acteurs in een lunchvoorstelling, dat is het ware werktejater.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Katchors kijk op het leven als <i>tableau vivant<\/i> wordt het sterkst benadrukt in het verhaal \u2018Excursionist Drama\u2019. Belangstellenden kunnen, met een bus die voorzien is van sterke schijnwerpers, nachtelijk New York verkennen. De bezienswaardigheden bestaan niet uit culturele hoogstandjes of criminele spektakels, maar uit doodgewone dingen: een inboedelopslag of een snackbar. \u2018We see a 24-hour salad bar where night workers go to lose themselves in the refrigerated miscellany of a canopied banquet table,\u2019 schrijft Katchor koket. Wat is verleidelijker dan een diepgevroren huzarensalade bij tl-licht? Tot ergernis van de producenten van dit \u2018excursietoneel\u2019 begint het publiek echter steeds meer de aandacht te verplaatsen van het decor naar de virtuositeit van de chauffeur, die weet wat zijn kunsten waard zijn: \u2018To go north of the Mildew Bridge, I want an extra twenty-five dollars.\u2019 Het eindigt ermee dat de draaiboekschrijver de opdracht krijgt om een U-bocht in te lassen ten behoeve van Baptiste Paschal, stuurmanskunstenaar. \u2018Excursionist Drama\u2019 bevat een toepasselijke zinsnede: \u2018The entire city is reduced to a series of scenic tableaux at the disposal of the author&#8217;s imagination.\u2019 Die opmerking geldt eigenlijk voor alle eenakters die Katchor schrijft en tekent: heel New York is zijn poppenkast.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Een adres dat meerdere malen in de bundel opduikt is Roman Boulevard and Rossel Avenue. Is het vergezocht om hierbij te denken aan Raymond Roussel, de Franse absurdist en inspirator van de surrealisten? Roussel dient in zijn roman <i>Locus Solus<\/i> (1914) enkele doden de stoffen vitalium en r\u00e9surrectine toe, waardoor zij in staat zijn het verleden opnieuw te beleven. Julius Knipl en de zijnen doen niet anders: in \u2018The Souvenir Program\u2019 wordt per telefoon een zilveren plaquette (125 dollar) aangeboden \u2018to memorialize a moment of burning envy felt during your adolescence\u2019. Herinneringen aan onbeantwoorde liefdes zijn goedkoper en kunnen in brons worden gegraveerd. De gouden gedenkplaten zijn bestemd om het soort plaatsvervangende schaamte vast te leggen dat ouders bij pubers oproepen. Hoe onstoffelijker de gebeurtenis, hoe zwaarder het monument. Herinneren is onontkoombaar! Al op de eerste bladzij van Julius Knipl vraagt iemand zich af: \u2018Why save a man from drowning, only to let him die of homesickness?\u2019 En als de naam Knipl op\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 499]<\/div><p>\r\nz&#8217;n Amerikaans wordt uitgesproken, klinkt hij als <i>nipple<\/i>: tepel. Of onze besnorde vijftiger inderdaad heimwee heeft naar de moederborst die hem in het verre Tbilisi zoogde, is niet te zeggen omdat hij er zelf niets over loslaat. Maar hij gedraagt zich als een typische balling: omringd door loten landgenoten, de blik strak gericht op het verleden, blijft hij blind voor het hier en nu. Katchors straatbeeld is doordrenkt van behoudzucht. Verscholen in eigennamen, neonreclames en logo&#8217;s spelen de klassieken &#8211; de ouden &#8211; een prominente maar dubieuze rol in zijn versie van het emigrantenbestaan. Het matrassenmerk \u2018Mortal Coil\u2019 duikt op, verwijzend naar Hamlets slapeloosheid. Victor Rubicon heeft een baan als <i>Brassiere Strap Adjuster<\/i>, maar roept ook Julius Caesar in herinnering. \u2018Doloroso\u2019 is een bioscoop, \u2018Priapus\u2019 een videotheek, \u2018Hasdrubal\u2019 een snackbar, \u2018Philomel\u2019 en \u2018Laco\u00f6n\u2019 zijn hotels. De Oude Wereld lekt door de kieren van de Nieuwe Wereld, religieuze riten zijn vervangen door dwangneuroses, en mythische figuren zijn \u2018onsterfelijk\u2019 omdat hun naam is verbonden aan kruidenierswaren. Ellis Island is ten slotte dichterbij dan de Bosporus.<\/p>\r\n\r\n<br \/><br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill76-150x200.gif\" alt=\"illustratie\" id=\"img-2\"><br \/><br \/><p>Het is niet de bedoeling om Katchor in een literair massagraf te gooien, maar de associaties met schrijvers dringen zich nu eenmaal op als je met Julius Knipl door de Lower East Side wandelt. In een interview in het tijdschrift <i>Destroy All Comics<\/i> wees Katchor zelf een andere geheugenspecialist aan als belangrijke invloed, te weten Vladimir Nabokov. Een oudere Rus met een vlindernet en een passie voor donzige schouderbladen: als je je beperkt tot de excentriek &#8211; Nabokov als stripfiguur &#8211; past hij precies in Knipl&#8217;s universum. De <i>namedropping<\/i> gaat verder. Volgens de flaptekst van <i>Julius Knipl<\/i> heeft Katchor in stripvorm gedaan wat Proust deed in romanvorm. Oftewel: ze zouden allebei een monument hebben opgericht voor de nostalgie. Dat is een wat gemakzuchtige conclusie. Katchor doet veel meer denken aan een andere Fransman, die een bastaardversie\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 500]<\/div><p>\r\nschreef van de zoektocht naar de verloren tijd: Georges Perec, auteur van <i>Het leven een gebruiksaanwijzing<\/i> uit 1978.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Evenals Katchor beschrijft Perec een lange reeks mannen (Bartlebooth, Smautf, Rohrshasch, Val\u00e8ne, Marcia, Beaumont, Winckler, Cinoc, Appenzzeller, om er enkele te noemen) met bizarre hebbelijkheden of regelrechte obsessies. In <i>Julius Knipl<\/i> gaat het om de kleine man, die met zijn verbeeldingskracht ontstijgt aan een grauw bestaan; in de <i>Gebruiksaanwijzing<\/i> zijn het seniele monomanen, zoals Perec ze noemt, die vechten tegen de verveling. Escapisme of <i>ennui<\/i>: in beide gevallen is de scheppingsdrang van de beschreven personages gelijk aan hun overlevingsdrang. Het gaat om levenskunst, maar dan ook daadwerkelijk beoefend als kunst, met inbegrip van de zorg die wordt besteed aan <i>disegno<\/i> en <i>inventio<\/i>.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Wat straten zijn bij Katchor, zijn kamers bij Perec. Voor beide schrijvers is de wereld een <i>Wunderkammer<\/i>, een labyrint gevuld met geheugensteunen, waarin met graagte wordt rondgedwaald. De <i>quantit\u00e9 n\u00e9gligeable<\/i> is voor hen een fetisj. Met archeologische (en parodistische) precisie wordt het onbeduidende beschreven en gered van de ondergang, dat wil zeggen: van een anoniem verzinken in de toekomst. Bij Georges Perec leidt die liefde voor het detail tot (of is een gevolg van) een uitgesproken <i>horror vacui<\/i>. Zo ziet zijn hiernamaals eruit: \u2018Nu is er in de kleine salon alleen nog over wat er over is wanneer er niets meer over is: vliegen bij voorbeeld of folders die studenten onder alle deuren van het pand geschoven hebben en die een nieuwe tandpasta aanprijzen of een korting van vijfentwintig centimes aanbieden aan iedere koper van drie pakjes waspoeder, of oude nummers van <i>Het Franse Speelgoed<\/i>, een tijdschrift dat hij zijn hele leven ontving en waarvan het abonnement een paar maanden na zijn dood doorliep, of van die onbeduidende dingen die op parketvloeren of in hoeken van kasten slingeren en waarvan je niet weet hoe ze daar gekomen zijn en ook niet waarom ze daar gebleven zijn: drie verwelkte veldbloemen, slappe stengels aan het uiteinde waarvan vezels verkommeren die wel door het vuur verzengd lijken, een lege coca-colafles, een geopende gebaksdoos, nog met het touwtje van namaakraffia, waarop de woorden \u201cIn het lustoord van Lodewijk de Vijftiende, banketbakkers en snoep-verkopers sinds 1742\u201d in een fraai ovaal staan dat omlijst wordt door een guirlande met aan weerszijden vier bolwangige amortjes, of achter de portaaldeuren een soort smeedijzeren kapstok met een spiegel die in drie delen van ongelijkmatige oppervlakte is gebarsten die vaag de vorm van een y aanduiden en in de lijst waarvan nog een ansichtkaart is geschoven\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 501]<\/div><p>\r\ndie een duidelijke Japanse atlete voorstelt die met haar vooruitgestoken arm een brandende fakkel vasthoudt.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het begint met niets en het eindigt met de eeuwige vlam. Daartussenin zit een massa puzzelstukjes die samen een werkelijkheid zouden kunnen opleveren, mits goed aaneengelegd. Elders bij Perec vinden we een man die vergeten woorden in een kaartenbak stopt (\u2018Ursuline: Trappetje met boven een plat vlak waarop kermislui hun gedresseerde geiten lieten klimmen\u2019). Bij Katchor lopen mannen rond die sigarettepeuken met afdrukken van lippestift verzamelen (\u2018A Lucky Star with Princess Scarlatina&#8217;s Summer Blush no. 3\u2019). Alles verdient het eeuwige leven, niks mag weg.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Maar er mag ook niks bij! Perec roept tot in de kleinste details een periode op die absoluut twintigste-eeuws maar niet gespecificeerd is. Er zijn evocaties van de jaren twintig, dertig, veertig, vijftig, zestig, zeventig zelfs, maar het wordt nooit \u2018modern\u2019. En als het dat wel wordt, is het lelijk. Zo is op bladzijde 187 opeens sprake van \u2018een hoogtezon van een agressieve lelijkheid\u2019 en op bladzijde 284 van \u2018een afzichtelijk science-fiction-decor\u2019, terwijl hij verder nooit een esthetisch oordeel velt, zelfs niet over de ergste kitsch. Ook Katchor houdt het tijdloos, afgezien van een zeer incidentele verwijzing, zoals de identiteitskaart van een taxichauffeur, gedateerd 1984. Maar er had net zo goed 1948 kunnen staan. Zaken als computers of hoogtezonnen komen in het blikveld van zijn vrijgezellen en weduwnaars gewoon niet voor. Op het projectiescherm dat de wereld is nemen zij alleen zichzelf waar, gefixeerd als ze zijn in hun conservatisme. Hun \u2018mental inventory\u2019 telt louter voorbije dingen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het langste en laatste verhaal van Katchors boek introduceert een krant getiteld \u2018The Evening Combinator\u2019, die wordt omschreven als \u2018the sole daily chronicle of the city&#8217;s dream-life\u2019. Een dagblad vol dromen. Kamerdebatten, koersdalingen en weerberichten zijn er niet in te vinden. Wel \u2018tweedehandsverslagen van de halfbakken natte dromen van de sexueel gefrustreerde middenklasse\u2019, opgeschreven door spionnen (\u2018dream boys\u2019) die middels een uitgekiende matrassenzwendel bij de slachtoffers binnen weten te komen. Victor Rubicon, een \u2018miskende\u2019 statisticus die op straat vrouwen met afzakkende bh-bandjes registreert ten einde zijn bevindingen aan de lingeriebranche te verkopen, droomt vaak van orgi\u00ebn. Deze orgi\u00ebn worden breeduit in \u2018The Evening Combinator\u2019 beschreven. Op zich al beschamend genoeg, maar een nare bijkomstigheid is dat de architect Selladore er ook geregeld in voorkomt. Dit onvrijwillige optreden in andermans natte dromen leidt ertoe dat het enige project van\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 502]<\/div><p>\r\nSelladore dat kans maakte uitgevoerd te worden &#8211; \u2018Car Fare City\u2019: een Orwelliaanse, infrastructurele nachtmerrie met als belangrijkste kenmerk dat de trams dwars door woon- en slaapkamers heen denderen &#8211; wordt geannuleerd. Men is gaan twijfelen aan &#8216;s mans morele zuiverheid.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">In dit verhaal spelen aanslagen op de priv\u00e9-sfeer de hoofdrol. Terwijl Selladore in Rubicons dromen de beest uithangt, worden in het \u2018Stay-Awake-Atorium\u2019 aandachtige toehoorders aangespoord niet als slaapwandelaar door het leven te gaan, maar vooral klaarwakker te blijven. De demagoog zelf, Ormond Bell, is al 258 uur op! Zijn handlangers trekken door de stad om links en rechts bommen te laten ontploffen die de stadbewoners moeten verhinderen in te dommelen. \u2018It is our modest goal to provide each man, woman and child in this city with one moment of complete wakefulness each day &#8211; a break in their habitual semi-slumber.\u2019 <span class=\"small-caps\">boom<\/span> galmt het door de nacht.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Aan het eind van het verhaal maakt Selladore, gedupeerd maar niet rancuneus, kennis met Victor Rubicon. Zijn werkelijke naam, zo bekent hij, is Jerome Schadou. Het pseudoniem koos hij als liefdevol aandenken aan de nederige kelderluiken (<i>cellar doors<\/i>) waar de mensen zo achteloos overheen lopen. En waaronder hij, kunnen we eraan toevoegen, zich verbergt om meisjes te begluren.<\/p>\r\n\r\n<br \/><br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill77-150x200.gif\" alt=\"illustratie\" id=\"img-3\"><br \/><br \/><\/div><div class=\"wp-block-column dbnl-rechts is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div id=\"noten-apparaat\"><div class=\"interp\">\n<h3>Over het gehele werk<\/h3>\n<p><label>titels<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/titels\/titel.php?id=_tir001tira01\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Tirade<\/a><\/p>\n<br><h3>Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n<p><label>auteurs<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=poll016\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Joost Pollmann<\/a><\/p>\n<br>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[p. 494] Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) Een vrouw die opgewonden raakt van tomaten en pepers op zuur. Je kijkt er van op in Julius Knipl &#8211; Real Estate Photographer van tekenaar Ben Katchor. Niet vanwege die voorliefde voor conserven, maar vanwege de vrouw. Katchors stripkroniek gaat&#8230; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/\">Lees verder <span class=\"read-more-arrow\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-303209","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) &#183; Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) &#183; Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 494] Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) Een vrouw die opgewonden raakt van tomaten en pepers op zuur. Je kijkt er van op in Julius Knipl &#8211; Real Estate Photographer van tekenaar Ben Katchor. Niet vanwege die voorliefde voor conserven, maar vanwege de vrouw. Katchors stripkroniek gaat... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T17:26:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/\",\"name\":\"Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) &#183; Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif\",\"datePublished\":\"1997-12-31T23:00:57+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T17:26:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) &#183; Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) &#183; Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 494] Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) Een vrouw die opgewonden raakt van tomaten en pepers op zuur. Je kijkt er van op in Julius Knipl &#8211; Real Estate Photographer van tekenaar Ben Katchor. Niet vanwege die voorliefde voor conserven, maar vanwege de vrouw. Katchors stripkroniek gaat... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T17:26:41+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/","name":"Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor) &#183; Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif","datePublished":"1997-12-31T23:00:57+00:00","dateModified":"2021-06-04T17:26:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif","contentUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/1998\/01\/_tir001199801ill73-150x200.gif"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/joost-pollmannhet-nietje-in-de-schimmelkaasover-de-krantenstrips-van-ben-katchor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Joost Pollmann Het nietje in de schimmelkaas (Over de krantenstrips van Ben Katchor)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/303209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=303209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=303209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}