{"id":303317,"date":"1999-01-01T00:00:53","date_gmt":"1998-12-31T23:00:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/"},"modified":"2021-06-04T18:27:12","modified_gmt":"2021-06-04T17:27:12","slug":"anton-kortewegdraaikolken","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/","title":{"rendered":"Anton Korteweg\r\nDraaikolken"},"content":{"rendered":"
\r\n
[p. 369]<\/div>\r\n <\/interp><\/a>\r\n

\r\nAnton Korteweg<\/i>\r\n
\r\nDraaikolken<\/h3>\r\n\r\n

Toen ik eind oktober 1997 Tot het ons loslaat<\/i> voor de eerste keer las, noteerde ik bij bladzijde 33, \u2018De laatste bevindingen\u2019: \u2018’t Mooist. Prent Jules Verne. Dor\u00e9\u2019. Die verwijzing had betrekking op de strofe<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
De nacht viel in de ramen van ons instituut<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
maanlicht streek over de jonge borsten<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van onze vrouwelijke proefpersoon<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
(etc.)<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n

die mij heel negentiende-eeuws aandeed en sterk deed denken aan een prent van bijvoorbeeld Gustave Dor\u00e9. Die strofe riep een reusachtige bakstenen fabriek op, met hoge ramen waarvan de ruiten in ijzeren sponningen waren gezet. Op een snijtafel lag een half ontkleed meisje. Over haar bogen zich bebaarde, geleerde mannenkoppen. Uit haar hoofd liepen draden naar vreemde, koperen machines onder glazen stolpen. Naar binnen vallend maanlicht. Zoiets.<\/p>\r\n\r\n

Een bladzijde verder, bij 34 dus, \u2018Oneindig veel problemen\u2019, noteerde ik: \u2018Ook ‘t mooist. ‘t Lijkt Wittgenstein wel. De wereld is alles, wat het geval is. Daarmee basta.\u2019 En bij 35, \u2018Wat is geluk\u2019, het laatste gedicht uit de bundel: \u2018Wat een duizelingwekkend elkaar achternazitten van elkaar in de staart bijtende gedachten.\u2019 Mijn laatste aantekening luidt: \u2018Wat een rare gedichten op ‘t eind! Net Bomans’ Erik<\/i>, met al die pseudo-eeuwige waarheden in de trant van \u201cmen is het of men is het niet. Is men het, dan is men het ook. Is men het niet, dan is men het ook niet\u201d.\u2019<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Nu Tirade<\/i> me vraagt welk gedicht van de jarige bij uitstek m’n nieuwsgierigheid opwekt, kies ik voor de laatste vijf gedichten uit z’n laatste bundel en daaruit dan met name dus \u2018Oneindig veel problemen\u2019. Want daar gebeurt, als ik het goed zie, bij Kopland iets heel nieuws. Dat is, dat hij in een ambtelijke, tractaatachtige, dooddoenerige taal een paar draaikolken-<\/p>

[p. 370]<\/div>

de redeneergedichten schrijft, die de lezer het behaaglijke gevoel geven dat hij op een superieure manier verneukt wordt, en toch ook weer niet. Ik ga in elk geval in deze gedichten kopje onder, maar kom, hoewel draaierig, er opgewekt weer uit boven.<\/p>\r\n\r\n

Een gedicht als \u2018Oneindig veel problemen\u2019 is, ongewoon voor Kopland, helemaal niet beeldend, maar eerder een raar, zelfs een beetje lullig aandoend tractaat. Lullig vooral door die twee dooddoeners aan het eind: \u2018Zo zou ik kunnen doorgaan tot ik ophoud\u2019 en \u2018Daar is veel voor te zeggen, niets daarna\u2019. Die doen, behalve aan Erik<\/i>, een beetje denken aan clich\u00e9’s in de trant van \u2018er gaat niets boven het hoogste\u2019 en \u2018geen beter leven dan een goed leven\u2019. Hoewel, die slotzin is natuurlijk welbeschouwd vanwege de laatste twee woordjes \u2018niets daarna\u2019 te verrassend om een echt clich\u00e9 te zijn. Inmiddels is, merkwaardig genoeg, \u2018Oneindig veel problemen\u2019 wel een gedicht geworden waarin op een onnavolgbare, onvergetelijke manier de troostrijke willekeur waarmee de dingen in de wereld plegen te gebeuren, verwoord wordt. Hier is een soort Prediker aan het woord. De zon gaat op, de zon gaat onder. Duurzaam is de aarde alleen.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Verder vind ik dat er eens iemand een onderzoek zou moeten doen naar Koplands gebruik van de punt aan het eind van een gedicht. Waarom wel bij \u2018Oneindig veel problemen\u2019, maar niet bij \u2018De laatste bevindingen\u2019? Gerrit Krols komma is al bestudeerd, Koplands punt mag niet achterblijven. Nog harder nodig, maar een beetje moeilijker, is een onderzoek naar het cyclische, bij zichzelf terugkerende, ronde van zijn latere gedichten. En naar de vraag of \u2018De moeder het water\u2019 \u2018De moeder de vrouw\u2019 overtreft. Zo zou ik kunnen doorgaan tot ik ophoud.<\/p>\r\n<\/div>

\n

Over het gehele werk<\/h3>\n

Tirade<\/a><\/p>\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Anton Korteweg<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 369] Anton Korteweg Draaikolken Toen ik eind oktober 1997 Tot het ons loslaat voor de eerste keer las, noteerde ik bij bladzijde 33, \u2018De laatste bevindingen\u2019: \u2018’t Mooist. Prent Jules Verne. Dor\u00e9\u2019. Die verwijzing had betrekking op de strofe \u00a0 De nacht viel in de ramen van ons instituut \u00a0 maanlicht streek over de… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-303317","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nAnton Korteweg Draaikolken · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Anton Korteweg Draaikolken · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 369] Anton Korteweg Draaikolken Toen ik eind oktober 1997 Tot het ons loslaat voor de eerste keer las, noteerde ik bij bladzijde 33, \u2018De laatste bevindingen\u2019: \u2018’t Mooist. Prent Jules Verne. Dor\u00e9\u2019. Die verwijzing had betrekking op de strofe \u00a0 De nacht viel in de ramen van ons instituut \u00a0 maanlicht streek over de... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T17:27:12+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/\",\"name\":\"Anton Korteweg Draaikolken · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"1998-12-31T23:00:53+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T17:27:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Anton Korteweg Draaikolken\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Anton Korteweg Draaikolken · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Anton Korteweg Draaikolken · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 369] Anton Korteweg Draaikolken Toen ik eind oktober 1997 Tot het ons loslaat voor de eerste keer las, noteerde ik bij bladzijde 33, \u2018De laatste bevindingen\u2019: \u2018’t Mooist. Prent Jules Verne. Dor\u00e9\u2019. Die verwijzing had betrekking op de strofe \u00a0 De nacht viel in de ramen van ons instituut \u00a0 maanlicht streek over de... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T17:27:12+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/","name":"Anton Korteweg Draaikolken · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"1998-12-31T23:00:53+00:00","dateModified":"2021-06-04T17:27:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/anton-kortewegdraaikolken\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Anton Korteweg Draaikolken"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/303317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=303317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=303317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}