{"id":303831,"date":"2003-01-01T00:00:25","date_gmt":"2002-12-31T23:00:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/"},"modified":"2021-07-08T13:57:20","modified_gmt":"2021-07-08T12:57:20","slug":"voor-de-gelegenheid-2","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/","title":{"rendered":"Voor de gelegenheid"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\"><div class=\"wp-block-column dbnl-links is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\r\n<div class=\"pb\">[p. 3]<\/div>\r\n     <interp type=\"primair\" value=\"menk002\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"heng006\"><\/interp><interp type=\"secundair\" value=\"oors001\"><\/interp><h2 class=\"top-small-margins\">[September 2003 &#8211; jaargang 47 &#8211; nummer 400]<\/h2>\r\n\r\n<a name=\"22\"><\/a>\r\n<h3>\r\n<i>Voor de gelegenheid<\/i>\r\n<\/h3>\r\n\r\n<p>We wilden er graag wat aan doen, aan dit vierhonderdste nummer.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">En toen stuitten we al gauw op de inleiding in <i>Tirade<\/i> 200 uit 1974, geschreven door de toenmalige solo-redacteur Geert van Oorschot.<a href=\"#001\" name=\"001T\"><span class=\"notenr\">*<\/span><\/a>\r\n<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Eigenlijk had hij het tijdschrift al eens willen opheffen, merkt hij op, maar hij had dat steeds weer uitgesteld vanwege zijn hoop dat er nog eens redacteuren zouden opstaan \u2018die van <i>Tirade<\/i> gaan maken wat het altijd had willen zijn, maar nooit helemaal geworden is\u2019: een blad met een eigen gezicht, dat voldoet aan zijn behoeften als <i>lezer<\/i>.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Die behoeften waren, zacht uitgedrukt, niet gering. Hij vreesde zelfs de mensen nooit te zullen vinden die \u2018in staat en bereid\u2019 zouden zijn het blad te maken dat hem voor ogen stond. \u2018Misschien zijn zij er w\u00e9l: maar als ze er zijn heb ik het nooit gemerkt en dan zijn ze er ook eigenlijk niet.\u2019 Desalniettemin roept hij, eveneens in zijn inleiding, nieuwe \u2018competente\u2019 redacteuren op om zich te melden.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Natuurlijk vroegen wij, de huidige redactie, ons af of wij redacteuren zijn zoals Geert van Oorschot ze in 1974 voor ogen had. Had <i>Tirade<\/i> altijd willen zijn wat het nu is? Vermoedelijk niet. We voldoen wellicht aan een aantal eisen die hij in zijn oproep stelt. Maar zijn programma is zeker niet zomaar het onze &#8211; zomin als het dat was voor de andere redacties in de periode van 1974 tot nu, die van Goedegebuure-Verhaar bijvoorbeeld, of Verhaar-Cohen, of Anker-Lieske-Otten, of Moerbeek-Moormann.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>In <i>Tirade<\/i> van dit moment, \u2018onze\u2019 <i>Tirade<\/i>, verschijnt veel po\u00ebzie, proza en literaire essayistiek. We nemen ook graag bijdragen op die zich in het grensgebied van volwassenen- en kinderliteratuur bevindt. Beschouwingen gaan meestal over literatuur, maar ook over muziek, beeldende kunst, fotografie, filosofie of historische onderwerpen. Regelmatig vragen we vertalers om een door hen bewonderde buitenlandse auteur die niet zo snel in het Nederlands zou verschijnen, met een persoonlijke inleiding en een selectie uit het werk te introduceren.<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 4]<\/div>\r\n<p>Het eigen gezicht van <i>Tirade<\/i> ontstaat, hopen wij, door <i>onze<\/i> keuze van de auteurs, of door <i>onze<\/i> keuze van de onderwerpen waarover wij mensen vragen te schrijven. Keuzes die betrekkelijk intu\u00eftief en vooral op grond van onze smaak tot stand komen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Lezers die <i>Tirade<\/i> de afgelopen jaargangen gevolgd hebben, zullen het gemerkt hebben: wij zijn niet eenkennig. Astrid Lampe of Kees Ouwens kunnen moeiteloos naast Hanny Michaelis of Hester Knibbe staan, Kees Verheul kan naast Wim Hofman, Nico Dros naast D. Hooijer, J. Goudsblom naast Guus Middag. Wat alle auteurs die wel eens in <i>Tirade<\/i> publiceren naar ons idee verbindt, is dat zij in hun werk een avontuurlijke, eigenzinnige oorspronkelijkheid in vorm en inhoud tonen. Dat hun werk van nieuwsgierigheid getuigt, en van een zekere \u2018lichtvoetige ernst\u2019.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ook wat betreft de samenstelling van <i>Tirade<\/i> gaan wij in zekere zin intu\u00eftief te werk. Elk afzonderlijk nummer moet een avontuur zijn, niet alleen om te maken, maar vooral ook om te lezen. Niet een verzameling min of meer toevallige, losse bijdragen. Maar ook geen themanummers. De keuze van de te vragen auteurs, de selectie van het voorhanden materiaal en een zorgvuldige compositie van elk afzonderlijk nummer leveren een natuurlijke innerlijke samenhang op waaruit vaak een thema komt bovendrijven; een thema dat we niet expliciet vooraf bepalen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Geert van Oorschot zou ons als redacteuren zeker niet polemisch genoeg vinden, al zou hem niet ontgaan dat we regelmatig stukken plaatsen met een niet mis te verstane polemische inslag. Maar aan literaire theorievorming of beginselverklaringen doen wij niet: het oorspronkelijke werk staat voorop. Wat dat betreft zijn wij het nog steeds eens met wat de uitgever zelf naar aanleiding van het allereerste nummer in 1957 opmerkte: \u2018Als een program niet duidelijk wordt uit hetgeen men schrijft [i.c. opneemt], is elke discussie daarover zinloos.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">En verder geldt ook voor ons: we proberen <i>Tirade<\/i> zo te maken dat het voldoet aan onze behoeften als <i>lezer<\/i>.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>In zijn inleiding liet Van Oorschot het niet bij een beschrijving van zijn globale behoeften, hij stelde ook voor de vuist weg een lijst van drie\u00ebndertig onderwerpen op waarover naar zijn idee in <i>Tirade<\/i> geschreven zou moeten worden, wilde het een \u2018uitstekend\u2019 blad genoemd kunnen worden. Die lijst weerspiegelt in hoge mate Van Oorschots persoonlijke en eigengereide interesses en stokpaardjes, en is daarom op zichzelf al de moeite van het lezen waard.<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 5]<\/div>\r\n<p>Een deel van de onderwerpen lijkt nog steeds actueel, een ander deel is inmiddels volkomen achterhaald. Wat valt er bijvoorbeeld vandaag nog te zeggen over \u2018de veronachtzaming van Slauerhoff\u2019 of over \u2018het nut van de streekroman voor onze literatuur\u2019? Hoeveel ruimte voor eigen opvattingen blijft er over bij statements als \u2018over de nog altijd erbarmelijke wijze waarop op de meeste middelbare scholen de liefde tot de literatuur en het helder lezen wordt afgeleerd\u2019 of \u2018over de domme en geborneerde naschrijf-kritiek in dag- en weekbladen\u2019?<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het leek ons de moeite waard om dat eens te onderzoeken. En dus een mooi uitgangspunt voor <i>Tirade<\/i> 400, het eerste honderdnummer dat Geert van Oorschot zelf niet meer mee kan lezen. We vroegen drie\u00ebndertig auteurs ieder \u00e9\u00e9n van de onderwerpen voor hun rekening te nemen en dat te doen op een eigen en eigenzinnige manier: veeleer trouw aan zichzelf dan aan de enigszins opdringerige opvattingen van de uitgever. De onderwerpen van destijds in een jas van nu, stelden wij ons voor, ofwel: het ideale nummer van Geert van Oorschot, gemaakt op onze manier. Het resultaat treft u hierbij. Wij vinden het een mooi, gevarieerd en eigentijds nummer dat gerust \u2018uitstekend\u2019 genoemd mag worden. Maar oordeelt u zelf.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Marcel van Eeden, die als beeldend kunstenaar dagelijks een tekening maakt, bleek bereid een aantal van de onderwerpen in beeld uit te werken. Zijn tekeningen zijn verspreid door het nummer opgenomen, een toelichting vindt u achter in het nummer. Journalist Ad Fransen schreef een stuk dat een vermakelijk en gedetailleerd beeld geeft van de voorgeschiedenis en moeizame totstandkoming van de allereerste <i>Tirade<\/i> in 1957. Ook deze bijdrage vindt u achter in het nummer.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>Wat ons betreft is <i>Tirade<\/i> de weg naar het 500<sup>ste<\/sup> nummer ingeslagen. Wij houden ons van harte aanbevolen voor competente redacteuren. Ze moeten wel iets gelezen hebben en vooral: voortreffelijk kunnen schrijven en natuurlijk politiek onverdacht zijn, d.w.z. dat ze het met ons eens zijn dat schrijven alleen in volle vrijheid mogelijk is en dat de schrijver elke bemoeienis of dwang van staat, partij of ideologie als volstrekt onaanvaardbaar afwijst.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">En zo bieden wij dan hier het 400<sup>ste<\/sup> nummer van <i>Tirade<\/i> aan, waarin wij een groot aantal van onze voorkeuren hebben bijeengegaard. Dank aan alle medewerkers. Zij kunnen zich erop voorbereiden dat wij vanaf heden regelmatig en dringend een beroep op hen tot medewerking zullen doen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">En misschien dat na het lezen van dit nummer zelfs Geert van Oorschot\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 6]<\/div><p>\r\ngezegd zou hebben: h\u00e8, <i>Tirade<\/i> heeft toch een eigen gezicht. En dat hij iedereen vervolgens opgeroepen zou hebben het te lezen, met de laatste woorden die hij ooit &#8211; postuum, in 1988 &#8211; in dit blad publiceerde: minzaam aanbevelend.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>Mirjam van Hengel<br>\r\nErik Menkveld<\/p>\r\n<\/div><div class=\"wp-block-column dbnl-rechts is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div id=\"noten-apparaat\"><div class=\"interp\">\n<h3>Over het gehele werk<\/h3>\n<p><label>titels<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/titels\/titel.php?id=_tir001tira01\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tirade<\/a><\/p>\n<br><h3>Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n<p><label>auteurs<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=menk002\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Erik Menkveld<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=heng006\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Mirjam van Hengel<\/a><\/p>\n<p>over  <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=oors001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">G.A. van Oorschot<\/a><\/p>\n<br>\n<\/div><div class=\"notes-container\" id=\"noot-001\">\r\n<div class=\"note\">\r\n<dl>\n<dt>\r\n<a href=\"#001T\" name=\"001\"><span class=\"notenr\">*<\/span><\/a>\r\n<\/dt>\r\n<dd>Zie Bijlage <span class=\"small-caps\">iii<\/span> achter in dit nummer<\/dd>\r\n<\/dl>\n<\/div>\r\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[p. 3] [September 2003 &#8211; jaargang 47 &#8211; nummer 400] Voor de gelegenheid We wilden er graag wat aan doen, aan dit vierhonderdste nummer. En toen stuitten we al gauw op de inleiding in Tirade 200 uit 1974, geschreven door de toenmalige solo-redacteur Geert van Oorschot.* Eigenlijk had hij het tijdschrift al eens willen opheffen,&#8230; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/\">Lees verder <span class=\"read-more-arrow\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-303831","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Voor de gelegenheid &#183; Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Voor de gelegenheid &#183; Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 3] [September 2003 &#8211; jaargang 47 &#8211; nummer 400] Voor de gelegenheid We wilden er graag wat aan doen, aan dit vierhonderdste nummer. En toen stuitten we al gauw op de inleiding in Tirade 200 uit 1974, geschreven door de toenmalige solo-redacteur Geert van Oorschot.* Eigenlijk had hij het tijdschrift al eens willen opheffen,... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-08T12:57:20+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/\",\"name\":\"Voor de gelegenheid &#183; Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2002-12-31T23:00:25+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-08T12:57:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Voor de gelegenheid\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Voor de gelegenheid &#183; Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Voor de gelegenheid &#183; Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 3] [September 2003 &#8211; jaargang 47 &#8211; nummer 400] Voor de gelegenheid We wilden er graag wat aan doen, aan dit vierhonderdste nummer. En toen stuitten we al gauw op de inleiding in Tirade 200 uit 1974, geschreven door de toenmalige solo-redacteur Geert van Oorschot.* Eigenlijk had hij het tijdschrift al eens willen opheffen,... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-07-08T12:57:20+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/","name":"Voor de gelegenheid &#183; Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"2002-12-31T23:00:25+00:00","dateModified":"2021-07-08T12:57:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/voor-de-gelegenheid-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Voor de gelegenheid"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/303831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=303831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=303831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}