{"id":303876,"date":"2003-01-01T00:00:57","date_gmt":"2002-12-31T23:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/"},"modified":"2021-06-04T18:39:24","modified_gmt":"2021-06-04T17:39:24","slug":"over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/","title":{"rendered":"Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie\r\nThomas Vaessens"},"content":{"rendered":"
\r\n
[p. 198]<\/div>\r\n <\/interp>

\"illustratie\"

\r\n
[p. 199]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie
Thomas Vaessens<\/i>\r\n<\/h3>\r\n\r\n
Waarom kunnen de mensen er maar niet toe besluiten dat ze helemaal niet van lyriek houden?
Paul van Ostaijen<\/i>\r\n<\/blockquote>\r\n\r\n

\u2018Nach Auschwitz ein Gedicht zu schreiben, ist Barbarisch\u2019, schreef Adorno in 1949. Het is een statement van het type dat je niet citeert zonder erbij te vermelden dat het meestal verkeerd begrepen wordt. Een niet onmiddellijk voor de hand liggende betekenis van het \u2018vermeintliche Lyrikverbot\u2019 die dan misschien w\u00e9l juist is, is dat de naoorlogse dichter zich ervan bewust is geworden dat de po\u00ebzie geen onschuldig medium is. Schoonheid heeft haar gezicht verbrand. Auschwitz betekent het einde van de po\u00ebzie zoals we haar kenden: met zelfgenoegzame gedichtjes en hun mierenzoete attributen kun je na de Holocaust niet meer komen aanzetten.<\/p>\r\n\r\n

Adorno heeft Lucebert er niet van weerhouden po\u00ebzie te schrijven, en toch handelde de Keizer der Vijftigers in de geest van zijn uitspraak. Geen Nederlands dichter heeft beter ingezien dat het schrijven van po\u00ebzie van het soort dat v\u00f3\u00f3r de oorlog goed gevonden werd na 1945 in haar probleemloze mooiheid een bevestiging zou inhouden van de failliete cultuur. Lucebert confronteerde deze cultuur dus met haar tegendeel: de barbarij. Opzettelijk barbaars is de po\u00ebzie van de man die in apocrief\/de analphabetische naam<\/i> de dichters van fluweel schuw en humanistisch liet doodgaan om \u2018de hete ijzeren keel der ontroerde beulen\u2019 te openen. Stelselmatig onttakelt hij alle conventies die voorheen als de wezenskenmerken van de po\u00ebzie werden gezien. Hij verwerpt resoluut alle oude vormen, strofen en rijm. Wanneer hij in zijn gedicht \u2018School der po\u00ebzie\u2019 als bij vergissing toch rijmt, roept hij zichzelf onmiddellijk tot de orde en hoont hij zijn nog veel te mooie gedicht:<\/p>\r\n\r\n

\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
nog ik, die in deze bundel woon<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
als een rat in de val, snak naar het riool<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
van revolutie en roep: rijmratten, hoon,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n
\r\n
\u00a0<\/div>\r\n
\r\n
hoon nog deze veel te schone po\u00ebzieschool<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n
[p. 200]<\/div>\r\n

Als een rat in de val van de po\u00ebzie. Naast de paradox van Adorno (gedichten schrijven kan eigenlijk niet meer, maar het gebeurt toch) is er dus ook de paradox van Lucebert: ik morrel aan de fundamenten van de po\u00ebzie, maar ik doe dat in po\u00ebzie<\/i>. Omdat ik nu eenmaal dichter ben. Lucebert is zich ervan bewust dat hij onvermijdelijk deel uitmaakt van de traditie die hij verwerpt. Dat bewustzijn verklaart niet alleen de (ook vijftigjaar later nog) knetterende spanning van zijn po\u00ebzie, het stelde hem omstreeks 1950 ook in staat de po\u00ebzie haar masker van onschuld af te trekken.<\/p>\r\n\r\n

De rest is geschiedenis: nadat er aanvankelijk met grote verontwaardiging op Lucebert c.s. gereageerd werd (Aafjes zag zelfs de ss<\/span> de po\u00ebzie binnenmarcheren), volgde eigenlijk verrassend snel de acceptatie van de experimentele po\u00ebzie: binnen een paar jaar kon het complot der Vijftigers als geslaagd worden beschouwd. Het belang van de experimentelen en de legitimiteit van hun \u2018atonale\u2019, tot op zekere hoogte barbaarse en soms bewust niet-mooie po\u00ebzie heet sindsdien onomstreden te zijn. Je leest zelfs steeds weer dat de kenmerken van de experimentele po\u00ebzie langzamerhand de nieuwe po\u00ebtische norm zijn gaan uitmaken. Sinds de Vijftigers de literatuur in ijltempo naar hun hand hebben gezet, begint iedereen die nog \u2018traditionele\u2019 po\u00ebzie wil schrijven met een fikse achterstand.<\/p>\r\n\r\n

Maar dan, in 1974, spreekt Geert van Oorschot van de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie. Wat zou hij bedoelen? Er zijn twee mogelijkheden: hij constateert iets (er is<\/i> een terugkeer van strofen en rijm), of hij spreekt een wens uit (ik wil<\/i> een terugkeer van strofen en rijm). Misschien helpt het eens te kijken naar de stand van zaken waarop Van Oorschot met zijn uitspraak in 1974 reageert. Ik heb maar eens ge\u00efnventariseerd wat er in het jaar daarvoor bij de reguliere uitgeverijen aan nieuwe Nederlandstalige po\u00ebzie verscheen. Het bundelaanbod van 1973 blijkt een afspiegeling te zijn van het hele po\u00ebtische spectrum. Armando, Habakuk II de Balker, H.C. ten Berge, Ad den Besten, Albert Bontridder, Ben Bos, C. Buddingh’, J.B. Charles, Hugo Claus, Jules Deelder, Arie Gelderblom, Chr. J. van Geel, Guillaume van der Graft, Jacques Hamelink, Jacques Janssen, Tim Krabb\u00e9, Jan Kuijper, Sjoerd Kuyper, Leonard Nolens, Huub Oosterhuis, Willem Jan Otten, Kees Ouwens, Annie M.G. Schmidt, F.C. Terborgh, Hendrik van Teylingen, Willem van Toorn, Rien Vroegindewij: alles is vertegenwoordigd, van de gemoedelijkste anecdotiek tot de meest stugge hermetiek; van sonnetten tot vrije verzen – geen enkele richting overheerst.<\/p>\r\n\r\n

Kan Van Oorschot op grond van het po\u00ebzieaanbod van 1973 serieus gemeend hebben dat er zich een kentering manifesteert in de po\u00ebzie? Kan zijn\r\n<\/p>

[p. 201]<\/div>

\r\nuitspraak over de terugkeer van strofen en rijm als constatering bedoeld zijn en begint de meer traditioneel geori\u00ebnteerde po\u00ebzie inderdaad langzaam terrein te winnen op het barbaarse geweld van Vijftig? Nee, natuurlijk. \u00c1ls er al ooit sprake is geweest van dominante experimentele normen, dan was dat in 1973 al ruimschoots verleden tijd. Buddingh’, Deelder, Kuyper, Nolens, Schmidt, Vroegindewij – we hebben wel eens wildere dichters gelezen. En als de apostelen van Lucebert het op dat moment werkelijk voor het zeggen zouden hebben gehad, dan had de jonge debutant Jan Kuijper zijn bundel (toen nog) anekdotische Sonnetten<\/i> wel met wat meer polemische tamtam gepresenteerd. Sonnetten, nota bene. Dat Lucebert toch definitief met dat genre leek te hebben afgerekend (in een keurig schematisch abab, baba, aac, cca rangschikte hij slechts de woorden \u2018ik\u2019, \u2018mij\u2019 en \u2018mijn\u2019), weerhield de critici er niet van dit debuut gewoon te bespreken zonder op de vorm al te veel acht te slaan. Het sonnet lag kennelijk niet (meer) gevoelig.<\/p>\r\n\r\n

De \u00e1ndere uitleg van Van Oorschots uitspraak over strofen en rijm snijdt eigenlijk evenmin hout. Het zou enigszins belachelijk zijn in 1974 de wens uit te spreken dat er voor vormvaste, figuratieve po\u00ebzie weer wat meer ruimte zou ontstaan. Er \u00eds al heel veel po\u00ebzie met \u2018strofen en rijm\u2019. Bijvoorbeeld in Van Oorschots eigen fonds, dat in 1974 stond als een huis en een allerminst marginale positie in het veld verworven had. Toen hij zijn lijstje onderwerpen voor Tirade<\/i> samenstelde, had Van Oorschot net drie herdrukken van Hanny Michaelis uitgegeven (twee derde drukken en \u00e9\u00e9n vierde), een negende druk van M. Vasalis’ De vogel Phoenix<\/i> en een achtste van Hans Lodeizens Het innerlijk behang<\/i> (nee, Lodeizen is geen Vijftiger). Tezelfdertijd verschenen bovendien herdrukken van Jan Emmens en Van Geel en publiceerden in Tirade<\/i> dichters als Buddingh’ en Rutger Kopland. Al met al is het nauwelijks verbazingwekkend dat – juist in 1974 – in de geschiedschrijving van de literatuur het begrip Tirade<\/i>-po\u00ebzie werd ge\u00efntroduceerd (in een beschouwing van Redbad Fokkema die door literatuurgeschiedschrijvers nog steeds wordt geciteerd). Het soort niet- of zelfs anti-experimentele po\u00ebzie dat Van Oorschot voorstond was lang en breed een instituut geworden.<\/p>\r\n\r\n

Wanneer Van Oorschot inderdaad de wens tot emancipatie van de niet-experimentele po\u00ebzie uitspreekt, dan onderschat hij (de invloed en status van) zijn eigen fonds schromelijk. Toch denk ik dat hij het zo bedoelde. De enige nieuwe bundel die hij zelf in 1974 uitgeeft, is Rupturen<\/i> van Rudolf van Lier. De titel is misleidend: Rupturen<\/i> is een fletse bundel met volkomen gladgestreken po\u00ebzie (\u2018Violen vangt aan, maar niet te luid, \/ dan is de toon aan u, bescheiden fluit\u2019) die alle aanwijsbare noodzakelijkheid mist, tenzij<\/i> je\r\n<\/p>

[p. 202]<\/div>

\r\nde publicatie ervan als een statement ziet tegen de vermeende overheersing van Vijftiger-po\u00ebzie, waarvan Van Liers rijmelarij inderdaad het volmaakte negatief is. Zo’n statement, vond Van Oorschot, was nodig en dus gaf hij Van Liers verzen uit. Hij meende inderdaad op de bres te moeten springen voor wat in zijn ogen door de Vijftigers naar de marge was verdreven.<\/p>\r\n\r\n

Van Oorschots al met al wat koddige kruistocht tegen de experimentele dominantie is een prachtig voorbeeld van het calimero-complex van de liefhebbers van traditionele po\u00ebzie. Van Oorschot is slachtoffer van het treurigste misverstand over de twintigste-eeuwse po\u00ebzie.<\/p>\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n

Er is natuurlijk alle reden toe kritisch te zijn over avant-gardes. Roland Barthes heeft eens opgemerkt dat avant-gardistische teksten hun lezer weinig ruimte geven voor een afwijzend oordeel. \u2018Veel avantgardistische teksten zijn ongewis\u2019, schreef hij, omdat nog niet duidelijk is hoe ze gewaardeerd dienen te worden. \u2018Deze kwaliteit is tevens chantage (…): hou van me, neem me in bescherming, verdedig me, ik ben immers conform de theorie die u voorstaat; doe ik niet hetzelfde wat Artaud, Cage enzovoort gedaan hebben?\u2019 Dit is natuurlijk precies wat er in de po\u00ebzie van de Vijftigers gebeurt. Je zou kunnen zeggen dat Lucebert zijn lezers in een bijzonder moeilijke positie brengt. Dit werk zet je niet terzij de wanneer je cultureel correct voor de dag wil komen. En spreek maar eens tegen dat po\u00ebzie na Auschwitz niet op de oude voet door kan gaan… Reserves tegen de revolutie van Vijftig zijn dus gezond. Maar zodra het klagerige \u2018zij zijn groot en ik ben klein\u2019 klinkt, vergaat althans mij de zin ergens begrip voor op te brengen.<\/p>\r\n\r\n

Hans Warren, Gerrit Komrij, Elly de Waard – in de mainstream van de Nederlandse po\u00ebzie was en is met betrekking tot de renommee van Vijftig veel irre\u00eble verongelijktheid aan te treffen. \u2018Al te veel jaren overheerst, in stand gehouden door een eenzijdige po\u00ebziekritiek, het systeem van de abstracte, autonome of hermetische po\u00ebzie\u2019, zo mopperde De Waard in de inleiding van haar bloemlezing De nieuwe wilden<\/i> uit 1987. En de klacht die hieraan verbonden wordt, herhaalde ze sindsdien zodra iemand het ook maar horen wilde: het soort po\u00ebzie dat zij waardeert, wordt uit het licht gehouden door de Vijftigers. Nu kan men zich voorstellen dat de weinig geprezen dichter De Waard wat teleurgesteld is over de weerklank van haar werk, maar dat ligt bij Komrij natuurlijk anders. In zijn geval is het eigenlijk onvoorstelbaar dat hij al een half dichtersleven lang uitspraken doet die de indruk wekken dat hij zich door de alomtegenwoordige exprimentele po\u00ebzie in een hoek gedreven voelt. Zo zei hij eens in een interview dat het zijn\r\n<\/p>

[p. 203]<\/div>

\r\ngrootste wens is \u2018nog eens een nieuwe Nederlandse literatuurgeschiedenis van deze [twintigste] eeuw te schrijven. Dan worden er heel wat de tempel uitgeknuppeld. Neem nou de Vijftigers, ze hebben totaal geen invloed gehad op de po\u00ebzie zoals die zich nu heeft ontwikkeld\u2019. Kortom: de geschiedschrijvers van de literatuur overschatten de Vijftigers, maar wij gewone lezers, wij weten wel beter. En ik zal wel eens even voor gerechtigheid zorgen.<\/p>\r\n\r\n

Gerrit Komrij is een beetje de Mat Herben van de Nederlandse po\u00ebzie. Hoe herkenbaar is inmiddels de retorische strategie die hij hier en op andere plaatsen volgt. Na de onvoorstelbare verkiezingsoverwinning van de lpf<\/span> in mei 2002 ging Herben vrolijk voort met het aanwakkeren van de collectieve verongelijktheid door steeds maar te verwijzen naar \u2018de linkse elite\u2019 en haar vermeende macht. Vergeten was het \u2018wie betaalt bepaalt!\u2019 van mediatycoon en vastgoedmakelaar: de linkse elite moest de tempel uitgeknuppeld. Ook met zesentwintig zetels in de Tweede Kamer en vrachten prime time<\/i>-zendtijd wilde de lpf<\/span> ons doen geloven dat de stem van deze partij nauwelijks gehoord werd. Op precies dezelfde wijze manoeuvreert Calimero Komrij zich in de positie van de heldhaftige emancipator. Hij is de dappere eenling die het opneemt tegen de Macht. Een valse maskerade. Als er iemand is die in de Nederlandse po\u00ebzie \u2018macht\u2019 vertegenwoordigt, dan is het Komrij wel: P.C. Hooftprijs, eredoctoraat, alomtegenwoordig in NRC<\/i>, samensteller van de enige omvangrijke bloemlezing van de Nederlandse po\u00ebzie die op het moment verkrijgbaar is, Dichter des Vaderlands…<\/p>\r\n\r\n

Uitgerekend deze mandarijn wil’de gewone lezers’ nog steeds doen geloven dat omstreeks 1950 de ss<\/span> de Nederlandse po\u00ebzie is binnengemarcheerd. Waar de hermetici \u2018moeilijk\u2019 doen en hun lezers wegjagen met theorie en abstractie, daar heeft Komrij het gelijk van de gewone lezer aan zijn kant (vertel de mensen dat ze slachtoffer zijn, en ze zullen naar je luisteren). Sinds zijn benoeming als \u2018Dichter des Vaderlands\u2019 doet hij precies d\u00e1t wat een ambassadeur van de po\u00ebzie niet<\/i> zou moeten doen. Hij plaatst zichzelf nadrukkelijk tegenover de door \u2018kenners\u2019 gewaardeerde po\u00ebzie in de hoop dat \u2018wij\u2019 gewone lezers hem gaan zien als de man die eindelijk eens in opstand durft te komen tegen het vermeend zelfbesloten en door-en-door gesubsidieerde po\u00ebziewereldje. Als dat al werkt, dan werkt het alleen omdat zijn publiek po\u00ebzie eigenlijk stomvervelend vindt.<\/p>\r\n\r\n

Je zou Komrij kunnen vergelijken met de man die de regels van het kaat-seballen wil veranderen omdat het kaatseballen in de huidige vorm het publiek niet aanspreekt. Je zou ook kunnen zeggen dat Komrij erger is. Waar de kaatsebalvernieuwer in het luchtledige opereert (het spel dat hem zo na\r\n<\/p>

[p. 204]<\/div>

\r\naan het hart ligt, brengt bij mijn weten bij nagenoeg niemand enige emotie teweeg), daar roept Komrijs zorgenkind bij velen onmiddellijk heftige (en: weinig verheffende) gevoelens op. Komrij speelt in op een vage, maar diepgewortelde, afkeer van het onbekende; hij bespeelt feilloos het soort sentiment dat in po\u00ebzie bedreigende geheimtaal ziet. En hij mag met afstand de meest valse voorganger zijn in de strijd tegen de \u2018hermetici\u2019, de \u2018autonomisten\u2019, de \u2018taalgerichten\u2019 of hoe de pejoratieve termen ook allemaal mogen luiden, hij is beslist niet de enige die dit doeltreffende wapen hanteert.<\/p>\r\n\r\n

Van meet af aan is de Vijftigers-po\u00ebzie een ziektebeeld aangewreven. Toen Lucebert zijn eerste bundel apocrief\/de analphabetische naam<\/i> naar De Bezige Bij bracht, liet men het daar lange tijd in een la liggen omdat men vreesde dat het hier ging om het werk van een krankzinnige, die wel eerdaags ergens in een kliniek opgenomen zou worden. Ook in de kritiek op Luceberts vroege po\u00ebzie waren de speculaties over des dichters geestesgesteldheid niet van de lucht. Experimentele po\u00ebzie is po\u00ebzie van iemand die niet goed bij zijn hoofd is. Daartegenover staat het gesundenes Volksempfinden<\/i> dat uit naam van de burgerlijk-romantische idealen van eenvoud en \u2018natuurlijkheid\u2019 alles wat complex is tot aberratie verklaart. Natuurlijk tegenover complex. Gezond tegenover ziek. Het zijn schijntegenstellingen die steeds weer opduiken wanneer er ten overstaan van \u2018gewone lezers\u2019 over po\u00ebzie wordt gepraat. Toen Teleac\/not<\/span> enkele jaren geleden een cursus schrijven en dichten uitzond, wist het cursusboek Schrijven van gedichten en verhalen<\/i> (1998) het heel goed. Er zijn verschillende soorten po\u00ebzie, zo lezen we op pagina 21. Aan de ene kant is er de \u2018hermetische po\u00ebzie\u2019 waarop \u2018sommige Vijftigers en hun navolgers\u2019 zich hebben toegelegd. Deze po\u00ebzie wordt gekenmerkt door \u2018een taalgebruik dat weinig meer van doen heeft met de alledaagse taal\u2019. Aan de andere kant is er \u2018het exacte tegendeel van hermetische po\u00ebzie\u2019, en dat is de \u2018parlandopo\u00ebzie of spreektaalpo\u00ebzie\u2019. Zulke po\u00ebzie kenmerkt zich juist door \u2018een zo natuurlijk mogelijk taalgebruik\u2019.<\/p>\r\n\r\n

Deze terloopse en ongetwijfeld nauwelijks op zijn consequenties over- of doordachte categorisering van po\u00ebzie herbevestigt de eeuwige dichotomie\u00ebn van het publieke debat over po\u00ebzie. Steeds worden \u2018eenvoud\u2019, \u2018alledaagsheid\u2019 en \u2018natuurlijkheid\u2019 daarbij onbewust, nauwelijks merkbaar en vanzelfsprekend als transhistorische norm gestipuleerd. Wat daarvan afwijkt is onnatuurlijk en ongewenst.<\/p>\r\n\r\n

Ook Van Oorschot was slachtoffer van dit misverstand. Gert Jan de Vries, die met Ik heb geen verstand van po\u00ebzie<\/i> (1995) een aardig boek schreef over Van Oorschot als uitgever van po\u00ebzie, citeert een brief waarin de uitgever\r\n<\/p>

[p. 205]<\/div>

\r\neen beginnend dichter looft omdat hij \u2018tot de weinigen behoort die zich niet aanstelt en geen theorie\u00ebn, gewichtigheden of opzettelijke vormflauwekul nodig heeft om een voor mij doodgewoon mooi gedicht te schrijven\u2019 – een prachtig staaltje doxaal taalgebruik: tegenover de als volstrekt vanzelfsprekend gepresenteerde norm (\u2018doodgewoon<\/i> mooi\u2019) staan de afwijkingen van theorie, gewichtigheid en vormflauwekul.<\/p>\r\n\r\n

Het mogen oprechte idealen van cultuurspreiding zijn geweest die Van Oorschot ertoe brachten zich uit naam van de doodgewone lezer te verzetten tegen \u2018theorie\u00ebn, gewichtigheden of opzettelijke vormflauwekul\u2019, maar als het volk dan toch zo nodig aan de po\u00ebzie moet, dan lees ik toch liever Tonnus Oosterhoff: \u2018Brul admiratie \/ Lucebert gans de natie\u2019.<\/p>\r\n\r\n<\/div>

\n

Over het gehele werk<\/h3>\n

Tirade<\/a><\/p>\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Thomas Vaessens<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 198] [p. 199] Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzieThomas Vaessens Waarom kunnen de mensen er maar niet toe besluiten dat ze helemaal niet van lyriek houden?Paul van Ostaijen \u2018Nach Auschwitz ein Gedicht zu schreiben, ist Barbarisch\u2019, schreef Adorno in 1949. Het is een statement van het type… Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-303876","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nOver de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie Thomas Vaessens · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie Thomas Vaessens · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 198] [p. 199] Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzieThomas Vaessens Waarom kunnen de mensen er maar niet toe besluiten dat ze helemaal niet van lyriek houden?Paul van Ostaijen \u2018Nach Auschwitz ein Gedicht zu schreiben, ist Barbarisch\u2019, schreef Adorno in 1949. Het is een statement van het type... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T17:39:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2003\/01\/_tir001200301ill30-150x200.gif\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/\",\"name\":\"Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie Thomas Vaessens · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2003\/01\/_tir001200301ill30-150x200.gif\",\"datePublished\":\"2002-12-31T23:00:57+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T17:39:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2003\/01\/_tir001200301ill30-150x200.gif\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2003\/01\/_tir001200301ill30-150x200.gif\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie Thomas Vaessens\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie Thomas Vaessens · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie Thomas Vaessens · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 198] [p. 199] Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzieThomas Vaessens Waarom kunnen de mensen er maar niet toe besluiten dat ze helemaal niet van lyriek houden?Paul van Ostaijen \u2018Nach Auschwitz ein Gedicht zu schreiben, ist Barbarisch\u2019, schreef Adorno in 1949. Het is een statement van het type... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T17:39:24+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2003\/01\/_tir001200301ill30-150x200.gif","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/","name":"Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie Thomas Vaessens · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2003\/01\/_tir001200301ill30-150x200.gif","datePublished":"2002-12-31T23:00:57+00:00","dateModified":"2021-06-04T17:39:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2003\/01\/_tir001200301ill30-150x200.gif","contentUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2003\/01\/_tir001200301ill30-150x200.gif"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/over-de-vijftigers-en-de-terugkeer-van-strofen-en-rijm-in-de-poeziethomas-vaessens\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Over de Vijftigers en de terugkeer van strofen en rijm in de po\u00ebzie Thomas Vaessens"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/303876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=303876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=303876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}