{"id":304066,"date":"2006-01-01T00:00:07","date_gmt":"2005-12-31T23:00:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/"},"modified":"2021-06-04T18:41:31","modified_gmt":"2021-06-04T17:41:31","slug":"roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/","title":{"rendered":"Roland de Beer\r\n\r\nBroop, stoop, injalidoop"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n <\/interp>
[p. 27]<\/div>\r\n<\/a>\r\n

\r\nRoland de Beer<\/i>\r\n\r\n
\r\nBroop, stoop, injalidoop<\/h3>\r\n\r\n

Loodzware tromslagen en trage oerklappen op bekkens, gongs en een megatamtam brachten vrijdag in Maastricht een zinsbegoocheling teweeg waar musici van het ensemble Klang en toehoorders in het Centre C\u00e9ramique collectief deel aan leken te hebben. Van esthetische bedwelming viel moeilijk te spreken. Laat staan van extase. Maar dat was dan ook het laatste dat Reza Namavar, componist van het semi-theatrale ensemblestuk Bolderhey<\/i>, op het oog had.<\/p>\r\n\r\n

\u2018Kent iemand de kleur van de waanzin?\u2019 staat geschreven boven aan de partituur van deze (zogenoemde) \u2018spirituele handeling\u2019. Het is een motto waarmee de maker zelf al de pose aanneemt die bij een beginnende krankzinnigheid lijkt te horen.<\/p>\r\n\r\n

De klank van de waanzin. Die kennen we nu, dankzij Namavar. Zijn \u2018handeling\u2019, ondeend aan passages uit de roman De redding van Fr\u00e9 Bolderhey<\/i> van Simon Vestdijk, vertolkt razernij in slowmotion. Ontluikend aan een onschuldig mondharmonicamotief, en in de verdere uitwaaiering ook vluchtig verwijzend naar koraalkunst, serenadegetokkel en eenstemmig psalmengedreun (met fraai getroffen \u2018calvinistische zeurnoten\u2019 in rafelig unisono), strekt het klankspectrum zich uit van een knorrende trombone tot snerpende saxofoonduetten. Klang – de naam van de groep zei het al – excelleerde hier in de kunst van de akoestische expansie. Meer dan dat: het sextet zette niet alleen zijn vertrouwde instrumentarium in (piano, slagwerk, trombone, gitaar en twee saxofoons). Ook een mondharp en een slide whistle werden met ritmische overtuiging gehanteerd – tot een luid om begrip smekende megafoon zijn werk begon te doen.<\/p>\r\n\r\n

Zelfs een paraplu hoort in Bolderhey<\/i> tot de accessoires. Het is de paraplu die nu en dan vervaarlijk te voorschijn vliegt in de visioenen van Eddie Wesseling, hoofdpersoon van Vestdijks roman over een beginnende schizofrenie. Gedreven door een onzichtbare hand, is het gehavende regenscherm nu eens een \u2018steekwapen\u2019, dan een \u2018knots\u2019. De baleinen \u2018gonzen als snaren\u2019.<\/p>\r\n

[p. 28]<\/div>\r\n

De vraag is hoe het komt dat het werk van Vestdijk, die na zijn dood in 1971 alleen nog door letterkundige nostalgici schijnt te worden gelezen, is opgedoken in Haagse conservatoriumkring, met studenten die in ’71 nog moesten worden geboren. Het antwoord schijnt te liggen in een \u2018werkgroep woord en toon\u2019 waarin de Haagse compositiedocenten Padding en Van Bergeijk op een onbewaakt moment een stelling aanhaalden uit een van Vestdijks muziekessays: \u2018Wanneer muziek niets aanduidt, voorstelt of betekent, moet het ook onmogelijk worden geacht over muziek te schrijven (…) omdat de werkelijkheid muziek zich principieel onttrekt aan de functie van het woord.\u2019<\/p>\r\n\r\n

\u2018Ik verbaasde mij over deze opmerking van een auteur die zelf nota bene het ene muziekessay na het andere schreef,\u2019 meldt Namavar in een toelichting. \u2018Ik besloot het omgekeerde te toetsen: wanneer woorden geen inhoud hebben, is het dan ook \u00f3nmogelijk ze om te zetten in betekenisvolle klank? De uitdaging vond ik bij Vestdijk zelf, in een roman waarin een labiele hoofdpersoon notities aantreft van zijn geestelijk reeds onttakelde achterneef Fr\u00e9 Bolderhey, en tevergeefs de volzin \u201cBroop stoop, injalidoop\u201d probeert te doorgronden.\u2019<\/p>\r\n\r\n

Over de prettig-ongehoorzame Namavar, die het gevoel heeft als componist \u2018een verlaten ruimte in te vullen\u2019 en tijdens een openbaar conservatoriumdebat al eens opzien baarde door zijn docenten te betitelen als \u2018verslaafd aan gebruikte muziekjes en de Haagse klap\u2019, valt veel te zeggen. Onder andere: dat ook hij zo z’n voorbeelden uit het muzikale verleden te voorschijn tovert, en zelf de klap niet schuwt. De megafoon zagen we trouwens ook al eerder (bij Padding). Maar aan verbeeldingskracht ontbreekt het hem niet, en dat hij zich braaf op Vestdijks favoriete toondichters ori\u00ebnteert is wel het laatste waarvan Namavar kan worden beticht.<\/p>\r\n\r\n

Namavar’s Bolderhey<\/i> lijkt op een fragment van een opera die nog af moet. Waarom ook niet – als de inspirator (Vestdijk) zelf ooit een componist (Pijper) voorzag van een voldragen, zij het weinig succesvol operalibretto (Merlijn<\/i>).<\/p>\r\n\r\n

De Maastrichtse premi\u00e8re begon met een leeg podium waarop alleen percussie en een oude tingeltangel stonden opgesteld. Een trombonist kloste op klompen naar voren over het middenpad, met de trombone op de rug en een harmonica aan de mond. Voortstappend in een plompe tapdans, kon hij de belichaming zijn van een clowneske olifantenverzorger in Artis (waar Vestdijks roman zich voor een goed deel afspeelt). Collega-musici volgden. Het roerend simpele \u2018conversatiemateriaal\u2019 dat ze van de lispelen-<\/p>

[p. 29]<\/div>

de mondharmonica kregen aangereikt, leidde in de beantwoording door spreekstemmen en ongewone instrumentcombinaties (gitaar en marimba, tingeltangel en jankende gongs) tot een grimmig soort betovering.<\/p>\r\n\r\n

Namavar durft extreem te zijn, maar hij heeft er ook de muzikale middelen voor. Het is duidelijk dat zijn ritualisme een voorstadium heeft gehad in reli-sound naar Spakenburgse snit. Maar frappant is het holle, zuigende crescendo waarin zijn stuk is vervat, een \u2018handeling\u2019 die meer een toestand uitdrukt dan een sc\u00e8ne – totdat, na een verrassend moment van stilte, een paraplu openklapt met \u2018gonzende snaren\u2019 die hun galm vinden in fascinerende echo’s van het slagwerk.<\/p>\r\n\r\n

De muziek trok weg in een wonderlijke processie. Voorop opnieuw de trombonist, nu afmarcherend met de paraplu als tamboermajoorsstaf. Achteraan debiteerde de megafoon de volkomen logische conclusie: Broop stoop, injalidoop.<\/p>\r\n<\/div>

\n

Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n

Roland de Beer<\/a><\/p>\n
\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[p. 27] Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop Loodzware tromslagen en trage oerklappen op bekkens, gongs en een megatamtam brachten vrijdag in Maastricht een zinsbegoocheling teweeg waar musici van het ensemble Klang en toehoorders in het Centre C\u00e9ramique collectief deel aan leken te hebben. Van esthetische bedwelming viel moeilijk te spreken. Laat staan van extase…. Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-304066","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nRoland de Beer Broop, stoop, injalidoop · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 27] Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop Loodzware tromslagen en trage oerklappen op bekkens, gongs en een megatamtam brachten vrijdag in Maastricht een zinsbegoocheling teweeg waar musici van het ensemble Klang en toehoorders in het Centre C\u00e9ramique collectief deel aan leken te hebben. Van esthetische bedwelming viel moeilijk te spreken. Laat staan van extase.... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T17:41:31+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/\",\"name\":\"Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2005-12-31T23:00:07+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T17:41:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 27] Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop Loodzware tromslagen en trage oerklappen op bekkens, gongs en een megatamtam brachten vrijdag in Maastricht een zinsbegoocheling teweeg waar musici van het ensemble Klang en toehoorders in het Centre C\u00e9ramique collectief deel aan leken te hebben. Van esthetische bedwelming viel moeilijk te spreken. Laat staan van extase.... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T17:41:31+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/","name":"Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"2005-12-31T23:00:07+00:00","dateModified":"2021-06-04T17:41:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/roland-de-beerbroop-stoop-injalidoop\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Roland de Beer Broop, stoop, injalidoop"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/304066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=304066"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=304066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}