{"id":304145,"date":"2007-01-01T00:00:05","date_gmt":"2006-12-31T23:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/"},"modified":"2021-06-04T18:49:02","modified_gmt":"2021-06-04T17:49:02","slug":"carl-friedmankoorddanser","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/","title":{"rendered":"Carl Friedman\r\n\r\nKoorddanser"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\"><div class=\"wp-block-column dbnl-links is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\r\n\r\n <interp type=\"primair\" value=\"frie004\"><\/interp><div class=\"pb\">[p. 35]<\/div>\r\n<br \/><br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif\" alt=\"illustratie\" id=\"img-1\"><br \/><br \/>\r\n<div class=\"pb\">[p. 36]<\/div>\r\n<a name=\"4\"><\/a>\r\n<h3>\r\n<i>Carl Friedman<\/i>\r\n\r\n<br>\r\nKoorddanser<\/h3>\r\n\r\n<p>Emma schrok wakker van haar eigen stem. Uit haar keel kwamen onsamenhangende klanken, orakeltaal uit de afgrond van de slaap, die bij het ontwaken zijn betekenis verloor. Buiten knetterde vuurwerk. Hoe laat was het? Voorbij twaalven. Blijkbaar was ze het nieuwe jaar niet lezend maar slapend binnengegaan. Ze keek door het raam. Aan de overkant van de besneeuwde straat vielen omwonenden elkaar om de hals. Her en der werden pijlen ontstoken, die fluitend opstegen en fonteinen van licht spuwden. Uit sommige waaierden roodgloeiende deeltjes die als kikkervisjes door de nachtelijke hemel zwommen. Uit andere spoot een duizelingwekkende hoeveelheid verblindend witte vonken, alsof de kosmos met nieuwe sterren werd bevrucht. En ik dan? dacht Emma. Haar ogen knipperden tegen het licht, maar haar geest bleef dof. Pas toen er werd aangebeld, schoot ze helemaal wakker. Wie kon dat zijn? Er werd een tweede maal gebeld. En een derde. Ze opende het raam en boog zich over de vensterbank. Beneden, in de kruitdamp, stond de kolonel. Hij zwaaide met een fles wodka en riep iets.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Heb je koeien?\u2019 verstond ze.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ze gebaarde dat ze hem door het vuurwerk niet kon horen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij zette zijn handen aan zijn mond en schreeuwde: \u2018Geppie noejer, geppie noejer!\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Happy new year,\u2019 riep ze terug.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ze wuifde vriendelijk en sloot het raam, maar nu werd er nog driftiger op de bel gedrukt, met stoten die klonken als de noodlottige begintonen van Beethovens vijfde symfonie. Opnieuw trok ze het raam open en leunde naar buiten.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ik ga slapen!\u2019 riep ze hem toe.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Slapen?\u2019 riep hij. \u2018U heeft nog een heel jaar om te slapen. Vannacht is het feest!\u2019 Hij sloeg zijn armen over elkaar, zakte door de knie\u00ebn en deed een hurkdans, waarbij hij zijn benen als een kozak ver van zich afgooide. Maar hij gleed uit en viel achterover.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Hebt u zich bezeerd?\u2019 riep Emma.<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 37]<\/div>\r\n<p>Er kwam geen antwoord.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Zeg toch wat,\u2019 riep ze.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ik blijf hier liggen,\u2019 riep hij, \u2018tot u naar beneden komt.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ze deed haar raam dicht. Die man is gek, dacht ze, zo meteen belt hij waarschijnlijk weer aan. Ze wachtte, maar er gebeurde niets. Minutenlang klonk alleen het geluid van vuurwerk. Kennelijk was hij vertrokken. Met een gevoel van teleurstelling ging ze thee zetten. Misschien had ze hem moeten binnenlaten. Van slapen kwam voorlopig niets. En haar hoofd stond niet naar lezen. Toen ze met een glas thee uit de keuken terugkeerde, kon ze het niet laten om het raam weer te openen en een blik omlaag te werpen. Op het besneeuwde trottoir lag nog steeds in gestrekte houding de kolonel, alsof hij aan de ondergrond was vastgevroren.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018U bent een volhouder,\u2019 riep ze.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018U kan er anders ook wat van,\u2019 riep hij.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Zo krijgt u longontsteking.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Wij Russen zijn koudebestendig.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Komt u boven?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Nee, komt u maar beneden.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Goed, maar dan moet u er wel bij gaan st\u00e1\u00e1n,\u2019 riep Emma.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ze trok laarzen aan, sloeg een sjaal om en daalde de trappen af.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Zodra ze buiten was, veerde de kolonel overeind. \u2018Mijn berschermengel!\u2019 zei hij geestdriftig. Hij nam haar hand en hief die naar zijn gezicht. Maar Emma begreep zijn bedoeling niet. Met de hand die hij optilde, schudde ze heftig de zijne.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Heeft u nooit een handkus gehad?\u2019 zei de kolonel.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Nee,\u2019 zei ze.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Het gaat zo,\u2019 zei hij. \u2018De heer neemt de rechterhand van de dame en brengt die naar zijn mond, maar zonder zijn lippen erop te drukken. Hij kust in de lucht. Het is een schijnbeweging.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Van schijnbewegingen heeft u natuurlijk meer verstand dan ik,\u2019 zei Emma.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Hoezo?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018U bent toch een militair?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Een militair?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ja, uw jas hangt vol medailles.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij begon te schateren. \u2018Die medailles heb ik van de markt! In de oorlog werden ze bij miljoenen tegelijk uitgereikt. Nu zijn ze overal in Rusland voor een paar centen te koop.\u2019<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 38]<\/div>\r\n<p>\u2018Ze zien er anders indrukwekkend uit,\u2019 zei Emma.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Wilt u er eentje hebben?\u2019 Hij boog zijn hoofd en maakte een decoratie los. \u2018Deze hier kleurt goed bij uw haar,\u2019 zei hij. Het was een rode ster met vijf punten. \u2018Wat is uw naam?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Emma,\u2019 zei ze.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Kameraad Emma,\u2019 sprak hij plechtig, \u2018namens het opperste gezag en het volk van het Sovjetland wordt u onderscheiden met de orde van de Rode Ster.\u2019 Hij speldde de medaille op haar trui, deed een stap achterwaarts en salueerde. \u2018Wilt u ook de orde van Lenin?\u2019 zei hij, wijzend naar de metaalwinkel op zijn borst. \u2018Of die van Koetoezov?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Nee,\u2019 zei Emma, \u2018we moeten het niet overdrijven.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018En nu,\u2019 zei hij vastberaden, \u2018neem ik u mee naar mijn vrienden. Om op het nieuwe jaar te drinken.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Dan moet ik eerst naar boven om een jas te halen,\u2019 zei ze. \u2018Het is veel te koud om zo over straat te gaan.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Neem de mijne maar,\u2019 zei hij. Hij trok zijn legerjas uit en hing die om haar tengere schouders. De zoom reikte bij haar zowat tot de grond. \u2018Die jas komt ook van de markt,\u2019 zei hij. \u2018Hij heeft waarschijnlijk de verovering van Berlijn meegemaakt, want ik vond Duitse lucifers in de binnenzak.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Emma voelde aan de ruwe stof. \u2018Misschien is de soldaat die hem heeft gedragen al lang dood,\u2019 zei ze met een lichte huivering.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ja, maar ik moet u waarschuwen,\u2019 grijnsde hij, \u2018het is best mogelijk dat zijn luizen springlevend zijn gebleven, en dat die straks opmarcheren langs de kraag. Of dat ze in een van de mouwen een partizanenlied gaan zingen.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij legde een arm om haar middel, want het trottoir was nog steeds glad. Onder een confetti van vuurwerk liet Emma zich door hem naar de Amstelkade voeren.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ik nam aan dat u een of andere hoge rant in het leger had,\u2019 zei ze, \u2018in gedachten noemde ik u de kolonel.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018U heeft dus aan mij gedacht,\u2019 stelde hij tevreden vast. \u2018Is het een teleurstelling dat ik geen kolonel ben?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Nee,\u2019 zei ze, \u2018ik val niet op uniformen.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Die jas is een grap,\u2019 zei hij. \u2018Ik heb hem aangedaan om een toespraak te houden voor mijn vrienden.\u2019 Hij trok zijn gezicht theatraal in de plooi en begon opgewonden Russisch te spreken.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ik versta er niets van,\u2019 zei Emma.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Het is sovjetpropaganda,\u2019 zei hij. \u2018Dood aan kapitalisten en individualis-<\/p><div class=\"pb\">[p. 39]<\/div><p>ten! Ontmasker saboteurs en landverraders! Voer alle corrupte elementen af naar Siberi\u00eb! Weg met de worst, lang leve de aardappel!\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Intussen waren ze bij een portiek gekomen met meerdere deuren, waarvan er een wijdopen stond. Ze bestegen een verveloze, met reclamedrukwerk bezaaide trap en bereikten een smalle overloop. Hier werd de doorgang versperd door een paar mannen die zo ernstig beschonken waren dat ze elkaar moesten ondersteunen om niet te vallen. Nu eens wankelde de een, dan weer helde de ander kreunend voorover. Leunend tegen elkaar, als zijden van een gelijkbenige driehoek, slaagden ze erin de zwaartekracht te trotseren. De kolonel loodste Emma veilig om het tweetal heen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ook binnen heerste dronkenschap. De huiskamer was vol feestvierders. Zowel aan de wand als het plafond hingen slingers van sparretakken waarin ontelbare kerstlampjes knipperden. Emma volgde de kolonel naar een hoek waar een groepje mensen bijeen zat op tuinstoelen van wit plastic. Ze hadden zich geschaard om een tafel waarover een roodpapieren kleed was gespreid met een patroon van hulstbladeren. Zowel op de tafel als op de vloer stonden lege flessen en tot de rand gevulde asbakken. De kolonel richtte zich in het Russisch tot een zwaarlijvige man met hangwangen. Die kwam schommelend overeind om Emma te begroeten. Het kostte hem moeite om zijn evenwicht te vinden. Met stijf opeengeklemde lippen onderdrukte hij een oprisping. Toen hij daarna zijn mond opende, produceerde hij afwisselend suizende en pruttelende geluiden, alsof hij inwendig gistte. Emma meende zelfs enige belletjes uit zijn keel te zien opstijgen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ik ben de gastgeer,\u2019 wist hij ten slotte te zeggen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ze stak hem de hand toe, maar hij viel haar om de hals. \u2018S novim godom,\u2019 hikte hij.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Bij het horen daarvan hieven de anderen als op bevel hun glas en riepen eveneens: \u2018S novim godom!\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Onder zijn beklemmende omhelzing verlangde Emma dat ze thuis was gebleven. Wat had ze in dit laveloze gezelschap te zoeken? En hoe kwam ze hier ooit nog vandaan?<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Maar ze kreeg geen gelegenheid om daarover na te denken. De kolonel verloste haar van het gewicht van de gastheer en vervolgens van de zware jas om haar schouders, waarna hij haar leidde naar een bekrompen keukentje. Hier vulde hij uit de drankvoorraad op het aanrecht twee glazen met rode wijn.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ik heb me nog steeds niet aan je voorgesteld,\u2019 zei hij. \u2018Ik ben Joelian Ivanovitsj Stoekov. Vrienden noemen me Joeli.\u2019<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 40]<\/div>\r\n<p>Niet alleen hoorde Emma voor het eerst zijn naam, ze zag ook voor de eerste maal duidelijk zijn gezicht. Bij het heldere keukenlicht ontdekte ze dat hij grijze ogen had die glinsterenden als water. Zijn mond was scherp getekend als een accolade en krulde in de hoeken spottend omhoog. Hij had stug en nogal lang haar, waarvan steeds dezelfde streng over zijn voorhoofd viel, die hij vervolgens met zijn vingers naar achteren kamde. Zijn leeftijd vond ze moeilijk te schatten. Hij leek in elk geval niet oud, doordat hij tijdens het spreken druk gebaarde met zijn handen. Die beweeglijkheid gaf aan zijn verschijning iets jongensachtigs.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Woon je hier al lang?\u2019 vroeg ze.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Tien jaar in Nederland,\u2019 zei hij, terwijl hij een sigaret opstak. \u2018Daarvoor in Duitsland.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Waarom ben je naar het Westen gekomen?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Dat zal ik je vertellen. Op een dag komt er een Russisch hondje naar het Westen. De westerse hondjes willen weten hoe het leven in de Sovjetunie is. Het Russische hondje zegt: o, het leven bij ons is geweldig, we krijgen nooit slaag, we liggen de hele dag bij de kachel te slapen en we eten zo veel biefstuk als we willen. De westerse hondjes vragen verbaasd: maar waarom ben je dan niet d\u00e1\u00e1r gebleven? Zegt dat Russische hondje: nou, ik wou zo graag een keertje bl\u00e1ffen.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij lachte en Emma lachte met hem mee.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Toen de Sovjetunie openging,\u2019 zei hij, \u2018ben ik zo gauw mogelijk vertrokken. Ik kon niet meer tegen de lelijkheid en de armoede. Het is nu of nooit, dacht ik, morgen is het misschien te laat, dan wordt de boel weer dichtgespijkerd.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij leegde in \u00e9\u00e9n teug zijn glas. \u2018Vroeger moesten de mensen bij ons in de rij staan voor brood, tegenwoordig staan ze in de rij voor een paspoort. Iedereen wil weg. Alleen de lammen en blinden blijven. Rusland is al eeuwen ziek. Onze geschiedenis wemelt van de idioten. Ivan de Verschrikkelijke was krankzinnig. Tsaar Peter regeerde samen met zijn imbeciele broer. En Stalin leed aan paranoia.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Triomfantelijk riep hij: \u2018Wist je dat Stalin een heel klein mannetje is geweest? Hij liet zich de Grote Bergadelaar noemen, maar hij was een mus! Hij had een pokdalige kop en zijn ene arm was te kort.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij trok een grimas en strompelde als de bultenaar van de Notre Dame door het keukentje. \u2018Schilders mochten hem zo nooit afbeelden. Het volk moest hem vereren als een reus, de reus van de revolutie. Als hij een portret mislukt vond, was hij woedend. Hij heeft al zijn portretschilders laten doodschieten, op eentje na.\u2019<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 41]<\/div>\r\n<p>Met een zekere argwaan zei Emma: \u2018Als er zo veel Russen in de rij staan voor een paspoort, hoe is het jou dan gelukt om weg te komen?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Ik werkte bij een circus,\u2019 zei hij, \u2018en we gingen op tournee naar het buitenland.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Een circus?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij knikte.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Wat deed je daar?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Koorddansen.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Emma was verbluft. Ze had nooit eerder een koorddanser ontmoet. Ze had ook nooit nagedacht over koorddansers in het algemeen. Dat verzuim betreurde ze nu. Voor je het wist, zo bleek vannacht, kon je oog in oog komen te staan met een van hen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Bedoel je op een touw in de lucht?\u2019 vroeg ze. \u2018Daar krijg ik de rillingen van. Ik heb al hoogtevrees als ik eet uit een diep bord.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Het is niet zo moeilijk als het lijkt,\u2019 zei hij. \u2018Je moet zorgen dat je zwaartepunt precies boven de draad blijft. Leun je te veel naar \u00e9\u00e9n kant, dan val je omlaag. Dat zijn de wetten van Newton.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Dus terwijl je elk moment je nek kunt breken,\u2019 zei Emma, \u2018moet je je ook nog bezighouden met natuurkunde?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Nee,\u2019 zei hij, \u2018dat doe je vanzelf. Op het laatst kan je het met een blinddoek om. Dan loop je bijna net zo makkelijk over een draad als over straat. Wacht, ik laat het zien.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij schonk zich een nieuwe portie wodka in, wierp zijn hoofd in zijn nek en plantte het volle glas boven zijn neuswortel. Vervolgens bewoog hij in een rechte lijn, terwijl hij steeds \u00e9\u00e9n voet voor de andere zette.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Het gaat erom,\u2019 legde hij ondertussen uit, \u2018dat je je gewicht de hele tijd verplaatst. Je moet snel van been verwisselen, terwijl je je bovenlichaam zo stil mogelijk houdt. Als je dat eenmaal hebt geleerd, kun je op de draad de gekste dingen doen. Er is een koorddanser geweest die de Niagarawaterval is overgestoken. En in het midden maakte hij een omelet!\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Een omelet?\u2019 zei Emma. \u2018Maar hoe deed hij dat dan?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Gewoon, hij klutste eieren en die gooide hij in een pan.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Nee, ik bedoel, hoe b\u00e1kte hij die omelet?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Op een fornuis dat hij had meegenomen.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Joeli had de muur bereikt en begon achterwaarts aan de terugweg, nog steeds met het glas tussen de wenkbrauwen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Pas op!\u2019 zei Emma. Want de begoocheling was zo volkomen, dat ze hem al tientallen meters omlaag zag storten.<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 42]<\/div>\r\n<p>Haar opwinding amuseerde hem. Hij nam het glas van zijn voorhoofd en dronk het leeg. \u2018Je bent niet veel gewend,\u2019 zei hij. \u2018Ben je nooit naar het circus geweest?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Jawel,\u2019 zei ze, \u2018maar daar had je geen koorddansers. Er was wel een paard dat kon knielen. En eenden die een rijtuigje trokken.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Een paard en eenden?\u2019 zei hij. \u2018Dat is geen circus, dat is een boerderij!\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Emma sloeg hem in verwarring gade. Ze kon niet besluiten wat ze denken moest van deze wonderlijke verschijning, met zijn slavische tongval en zijn onstuimige gebaren, die plotseling in haar leven was verschenen. Ze wist zo goed als niets van hem, behalve dat hij met de sneeuw was komen aanwaaien, maar ze had er een onheilspellend vermoeden van dat hij geenszins met de dooi zou verdwijnen. Was hij werkelijk koorddanser? Of wilde hij haar daarmee imponeren? Ze voorvoelde dat hij, al dansend, haar bestaan zou kunnen verwoesten. Om dat te verhinderen, zo zei ze bij zichzelf, moest ze onmiddellijk afscheid van hem nemen en naar huis gaan. Maar ze maakte geen aanstalten om te vertrekken. Integendeel, terwijl ze naar hem stond te kijken, kreeg ze een aanvechting zijn overhemd los te knopen en haar gezicht tegen zijn borst te drukken, in de lichte glooiing onder het sleutelbeen, waar het vlees teer is. Niet om hem daar te kussen, maar om aan hem te ruiken. Ze verlangde ernaar de geur van zijn huid in te ademen, zo heftig, dat het haar duizelde.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Hij was onderwijl aan het praten, maar ze had niets gehoord van wat hij zei. Haar knie\u00ebn trilden. Ze wierp een onderzoekende blik op de keukenvloer, die van schuimrubber scheen te zijn gemaakt.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Wat is er?\u2019 vroeg hij.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Niets,\u2019 antwoordde ze. \u2018Ik heb een droge mond.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u2018Geen wonder,\u2019 zei hij, \u2018je glas is al een eeuwigheid leeg.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Terwijl hij haar wijn inschonk, probeerde ze het beven te bedwingen van de hand waarmee ze haar glas omklemde. Dat lukte nauwelijks. Haar hele lichaam verkeerde in beroering, alsof ze zich bevond aan boord van een slingerend schip.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Kennelijk merkte hij dat op, want hij zei: \u2018Zullen we gaan zitten?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Toen ze knikte, voerde hij haar naar de huiskamer. Dit vertrek werd grotendeels in beslag genomen door een menigte dansende Russen. Die sprongen, glinsterend van het zweet, tussen het sparregroen op en neer als hazen in een koolveld. Joeli nam plaats op een versleten sofa en trok Emma naast zich. Het meubel was in het midden doorgezakt, zodat zich dicht tegen hem aan gleed. Ze ondernam niets om van houding te veranderen.\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 43]<\/div><p>Het lawaai van de muziek verdoofde haar, ze werd verblind door de knipperende feestverlichting, en de dichte sigarettenrook sneed haar adem af. Maar ze was zich buitengewoon scherp bewust van de aanraking van Joeli&#8217;s lichaam, alsof door de uitschakeling van andere zintuigen haar gevoeligheid werd vermenigvuldigd.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Na enige tijd klonken uit de luidsprekers de begintonen van <i>Back in the USSR<\/i> van The Beatles. Bij het horen daarvan steeg er een dierlijk gebrul in de kamer op. De meute raakte door het dolle heen. Niet alleen werd er woest gesprongen, men zong in koor met de muziek mee, alsof zojuist het Russische volkslied was ingezet:<\/p>\r\n\r\n<div class=\"poem\">\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>I&#8217;m back in the <span class=\"small-caps\">ussr<\/span>,<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>You don&#8217;t know how lucky you are, boy.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n<p>Ook Joeli barstte in zingen uit. Hij trok Emma mee naar de dansvloer. Hangend aan zijn hand wervelde ze om hem heen. Ze zag zijn lachende gezicht afwisselend verdwijnen en verschijnen.<\/p>\r\n\r\n<div class=\"poem\">\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Show me round your snow-peaked mountains way down south<\/i>,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Take me to your daddy&#8217;s farm<\/i>,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Let me hear your balalaika&#8217;s ringing loud<\/i>,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Come and keep your comrade warm.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n<p>Bij die laatste woorden haalde hij Emma naar zich toe en zocht met zijn lippen de hare. Zijn kus smaakte naar een mengsel van tabak, alcohol en olijven, hoewel ze zich niet kon herinneren hem olijven te hebben zien eten. Toen het lied ten einde was, begon het van voren af aan, en daarna nog eens. De geestdrift van het gezelschap duurde onverminderd voort. Maar Emma werd het teveel. Ze vreesde dat het nummer zou worden herhaald tot het gloren van de ochtend.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Joeli scheen er inmiddels ook genoeg van te hebben. \u2018Zal ik je naar huis brengen?\u2019 vroeg hij, in de korte stilte voordat het lied ten vierde male klonk. Ze knikte.<\/p>\r\n\r\n<blockquote>Deze tekst maakt deel uit van de nieuwe roman waar Carl Friedman aan werkt.<\/blockquote>\r\n\r\n<\/div><div class=\"wp-block-column dbnl-rechts is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div id=\"noten-apparaat\"><div class=\"interp\">\n<h3>Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n<p><label>auteurs<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=frie004\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Carl Friedman<\/a><\/p>\n<br>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[p. 35] [p. 36] Carl Friedman Koorddanser Emma schrok wakker van haar eigen stem. Uit haar keel kwamen onsamenhangende klanken, orakeltaal uit de afgrond van de slaap, die bij het ontwaken zijn betekenis verloor. Buiten knetterde vuurwerk. Hoe laat was het? Voorbij twaalven. Blijkbaar was ze het nieuwe jaar niet lezend maar slapend binnengegaan. Ze&#8230; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/\">Lees verder <span class=\"read-more-arrow\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-304145","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Carl Friedman  Koorddanser &#183; Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Carl Friedman  Koorddanser &#183; Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 35] [p. 36] Carl Friedman Koorddanser Emma schrok wakker van haar eigen stem. Uit haar keel kwamen onsamenhangende klanken, orakeltaal uit de afgrond van de slaap, die bij het ontwaken zijn betekenis verloor. Buiten knetterde vuurwerk. Hoe laat was het? Voorbij twaalven. Blijkbaar was ze het nieuwe jaar niet lezend maar slapend binnengegaan. Ze... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T17:49:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/\",\"name\":\"Carl Friedman Koorddanser &#183; Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif\",\"datePublished\":\"2006-12-31T23:00:05+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T17:49:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Carl Friedman Koorddanser\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Carl Friedman  Koorddanser &#183; Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Carl Friedman  Koorddanser &#183; Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 35] [p. 36] Carl Friedman Koorddanser Emma schrok wakker van haar eigen stem. Uit haar keel kwamen onsamenhangende klanken, orakeltaal uit de afgrond van de slaap, die bij het ontwaken zijn betekenis verloor. Buiten knetterde vuurwerk. Hoe laat was het? Voorbij twaalven. Blijkbaar was ze het nieuwe jaar niet lezend maar slapend binnengegaan. Ze... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T17:49:02+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/","name":"Carl Friedman Koorddanser &#183; Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif","datePublished":"2006-12-31T23:00:05+00:00","dateModified":"2021-06-04T17:49:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif","contentUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2007\/01\/_tir001200701ill0043-150x200.gif"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/carl-friedmankoorddanser\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Carl Friedman Koorddanser"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/304145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=304145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=304145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}