{"id":304413,"date":"2009-01-01T00:00:26","date_gmt":"2008-12-31T23:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/"},"modified":"2021-06-04T18:52:32","modified_gmt":"2021-06-04T17:52:32","slug":"onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden","status":"publish","type":"dbnl","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/","title":{"rendered":"Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns alignwide is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\"><div class=\"wp-block-column dbnl-links is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\r\n\r\n <interp type=\"primair\" value=\"schu249\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"hofs015\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"pol_001\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"merc004\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"lesm001\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"lang055\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"kars001\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"hokw001\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"buss034\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"beer009\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"veer053\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"bola002\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"leen062\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"dhan001\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"mysj001\"><\/interp><interp type=\"primair\" value=\"hart151\"><\/interp><div class=\"pb\">[p. 51]<\/div>\r\n<a name=\"24\"><\/a>\r\n<h3>Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden<\/h3>\r\n\r\n<p>Noem een onvertaalbare zin, luidde ons verzoek. De meeste vertalers vinden dat die zin niet bestaat.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>\r\n<i>Roel Schuyt:<\/i> \u2018Een echt onvertaalbare zin wil mij niet te binnen schieten. Er bleek altijd wel een oplossing mogelijk. Wel ben ik zinnen tegengekomen die op zichzelf volkomen duidelijk zijn, maar toch niet zinvol in de context lijken te passen. Zoals in het bij Van Gennep te verschijnen boek <i>De nieuwkomers<\/i> van de Sloveense auteur Lojze Kovac\u0306ic\u0306. Daarin is sprake van tramdraden die te laag hangen, waardoor soldaten zich aan een vlag vasthouden als aan een omheining. Dan zou je iemand moeten kunnen bellen of e-mailen. Maar Kovac\u0306ic\u0306 is helaas reeds overleden.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Rokus Hofstede<\/i>: \u2018\u201cOnvertaalbaar\u201d is, net als \u201conleesbaar\u201d, een normatieve, geen beschrijvende term. In hogere zin is alles vertaalbaar, of niets. Omdat een vertaling nooit een \u00e9\u00e9n-op-\u00e9\u00e9n-relatie heeft met een origineel, en omdat de grens tussen vertaling in engere zin en bewerking vlottend is, hoeven zelfs de weerbarstigste teksten, hoe aporetisch ook, een vertaler niet af te schrikken, al leiden ze dan tot de nodige metaforische hoofdbrekens.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het bekendste gedicht van Fran\u00e7ois Villon is ongetwijfeld zijn \u201c\u00c9pitaphe Villon\u201d (Grafschift voor Villon), soms ook \u201cBallade des Pendus\u201d (Ballade der Gehangenen) geheten, met als openingsregels:<\/p>\r\n\r\n<div class=\"poem\">\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Fr\u00e8res humains qui apr\u00e8s nous vivez<\/i>,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>N&#8217;ayez les cuers contre nous endurcis<\/i>,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Car, se piti\u00e9 de nous povres avez<\/i>,<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"\n\t\t\t\tline\n\t\t\t\t\">\r\n<div class=\"line-nr\">\u00a0<\/div>\r\n<div class=\"line-content-container\">\r\n<div class=\"line-content\">\r\n<i>Dieu en aura plus tost de vous mercis.<\/i>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n<p>Kijken we naar een paar willekeurige Nederlandse vertalingen van die regels, dan zien we onmiddellijk dat de vertalers, onderhevig aan rijmdwang, terugvallen op gezochte of ongelukkige formuleringen: \u201cGedenkt ons zacht, gedenkt ons niet vilein\u201d (Ernst van Altena), \u201czal God u graag verge-<\/p><div class=\"pb\">[p. 52]<\/div><p>ven ook medeen\u201d (Bert Decorte), \u201cOmdat gij meelij had met ons verdriet\u201d (Wim de Cock). De gelegenheidsvertaling die ik (zie elders in dit nummer) van deze regels maakte, pretendeert allerminst zaligmakend te zijn. Maar omdat de bestaande vertalingen niet voldoen, heb ik gemeend mijn aporie apotropae\u00efsch te moeten benaderen, zoals vertaalwetenschappers zeggen &#8211; het noodlot van de onmogelijke ideale versie af te wenden door een nieuwe poging te ondernemen. Onvertaalbaarheid is een prikkel.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Barber van de Pol<\/i>: \u2018Een onvertaalbare zin bleek \u201cCall me Ismael\u201d, de beginzin uit <i>Moby Dick<\/i>; over gevleugeld gesproken! Het is geworden \u201cNoem mij Ismael\u201d. Dat is best, maar ik had op een wonder gehoopt. Er m\u00f3est iets zijn dat net zo lokkend klonk, dacht ik, maar ik heb het niet gevonden.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Kees Mercks<\/i>: \u2018Of die is er niet of alles is onvertaalbaar, m.a.w. elke zin wordt vertaald, maar de vraag is in hoeverre de vertaling ook adequaat is. De principi\u00eble onvertaalbaarheid schuilt in de verschillen tussen bron-en doeltaal, ofwel de klank-betekeniscorrelatie is uiteraard anders. S-t-r-o-p betekent in het Tsjechisch \u201cplafond\u201d. De meeste problemen leveren die gevallen op waarin met die klank-betekenis wordt gespeeld of gewerkt. Dat gebeurt het meest in po\u00ebzie, maar komt ook vaker dan men vermoedt in het proza voor. Met name daar waar het klankspel een functie vervult, levert dat meestal problemen op. Onoverbrengbaar wordt dat waar klankspel niet beperkt is tot een enkel, ge\u00efsoleerd geval, maar wanneer dat uitgebreider voorkomt en een betekenisverband suggereert tussen diverse woorden. In mijn vertaling van het begin van het beroemde romantische gedicht \u201cMei\u201d (1836) van Karei Hynek M\u00e1cha gaat natuurlijk een en ander verloren door toepassing van rijm en metrum, maar principieel ook woorden met een \u201ca\u201d die een onderling verband lijken te hebben tegenover woorden met een \u201ci\u201d. Bijvoorbeeld: twee a&#8217;s in het woord \u201cl\u00e1ska\u201d dat in het Nederlands \u201cliefde\u201d met een \u201ci\u201d en een \u201cschwa\u201d betekent, tegenover woorden als \u201cst\u00edn\u201d en \u201ckl\u00edn\u201d (schaduw\/schim resp. wig\/schoot). Tja, wat begin je dan?<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Het grappigste voorval in dit verband deed zich voor toen een Tsjechische een van mijn vertalingen van Hrabal hooglijk prees: ze beweerde dat ze nooit het idee had gehad dat ze de roman in het Nederlands las, zo dicht stond het taalgebruik bij het origineel. Dat klopte ook omdat later bleek dat ze deze roman niet in mijn (ongetwijfeld voortreffelijke) vertaling, maar in het Tsjechisch had gelezen&#8230;\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Karol Lesman<\/i>: \u2018Bestaat niet. Want als er \u00e9\u00e9n onvertaalbare zin bestaat, dan zijn alle andere zinnen ook onvertaalbaar. Zeker, soms heb je van die zinnen die onvertaalbaar \u201clijken\u201d, maar dan begint het te kriebelen en slaat de ambi-<\/p><div class=\"pb\">[p. 53]<\/div><p>tie toe om <i>alles<\/i> te vertalen en worden \u201convertaalbare\u201d zinnen als: <i>mieduwalszczycy skarmi na widok czarnego beata, buwaja piecyty<\/i> (uit: <i>Nienasycenie<\/i> [\u201cOnverzadigbaarheid\u201d] van Stanis\u0142aw Ignacy Witkiewicz) uiteindelijk vertaald met: \u201ctussenwuivers vroederen bij het zien van de zwarte beaat, grollend ovoor\u201d.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Arthur Langeveld<\/i>: \u2018Onvertaalbare zinnen bestaan niet. Of misschien beter gezegd: minstens de helft van alle zinnen is onvertaalbaar. Het is de kick van het vertalen om er dan toch een bevredigende oplossing voor te verzinnen.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Theo Kars<\/i>: \u2018Woordspelingen zijn de nachtmerrie van iedere gewetensvolle vertaler omdat ze vrijwel nooit letterlijk te vertalen zijn en als regel geparafraseerd moeten worden. In <i>El Critic\u00f3n<\/i> heeft Graci\u00e1n het over een \u201cempanada\u201d (\u201cpasteitje\u201d) dat naar \u201cde echo ervan\u201d smaakt (dat wil zeggen naar \u201cnada\u201d, en over \u201cpernil\u201d (\u201cham\u201d) waarvoor hetzelfde geldt (naar \u201cnil\u201d). Een onvertaalbaar zinnetje uit <i>El Critic\u00f3n<\/i>: \u201cschildwachten die gesyncopeerde Nero&#8217;s waren\u201d, d.w.z. \u201cno&#8217;s\u201d.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Hero Hokwerda<\/i>: \u2018In Ritsos&#8217; lange gedicht <i>Ismene<\/i> (1966-71) wordt ergens de maan vergeleken met een <i>taps\u00ed<\/i>: \u201cEn er was maan &#8211; een maan groot en rond als een <i>taps\u00ed.<\/i>\u201d Ieder die de ronde Griekse bakblikken van blinkend aluminium kent (zeker als ze nog gloednieuw zijn) zal dit beeld meteen begrijpen en ook kunnen waarderen; ook als woord klinkt <i>tapsi<\/i> lang niet slecht. Maar wat moeten we hier in godsnaam met ons woord <i>bakblik<\/i>?\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Gerd Busse<\/i>: \u2018Zou zo&#8217;n zin nou echt bestaan? Ik ben hem tot nu toe gelukkig nog niet tegengekomen.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Paul Beers<\/i>: \u2018Hoe moeilijk veel zinnen ook kunnen zijn, onvertaalbaar zijn vooral zinnen met woordspelingen, \u201cKalauer\u201d in het Duits. Menasse heeft daar een handje van, vooral in zijn laatste roman <i>Don Juan de la Mancha.<\/i> Hieruit deze: \u201cSo \u00e4hnlich wird es wohl gewesen sein. <i>Ungef\u00e4hrlich, ich meine ungef\u00e4hr.<\/i> Keine Ahnung, wie es wirklich war.\u201d Wie in mijn vertaling op pag. 53 deze passage opzoekt, vindt daar: \u201cZo ongeveer zal het wel geweest zijn. Geen idee hoe het werkelijk was.\u201d Het gecursiveerde zinnetje dat letterlijk vertaald luidt: \u201cOngevaarlijk, ik bedoel ongeveer\u201d heb ik begrijpelijkerwijs laten vallen. Omdat dit zinnetje makkelijk gemist kan worden, want niets toevoegt, heb ik ter compensatie \u201c\u00e4hnlich\u201d met \u201congeveer\u201d vertaald. (Ik vond deze \u201cKalauer\u201d trouwens nogal opzettelijk.)\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Rob van der Veer.<\/i> \u2018Onvertaalbare zinnen bestaan niet, geloof ik. Onvertaalbare woordjes misschien wel, maar onvertaalbare zinnen, nee. Om te beginnen is alles uit te drukken of weer te geven in iedere denkbare taal, zij het soms in de vorm van een omschrijving die uitvoeriger is dan in de brontaal. Als volledige zin kan het woordje \u201cgezellig\u201d problemen opleveren (\u201cIk\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 54]<\/div><p>kom morgen ook.\u201d \u201cGezellig!\u201d), maar de combinatie \u201ceen gezellig avondje horeca\u201d biedt al meer wat houvast voor de vertaler.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Misschien bestaan onvertaalbare zinnen ook niet omdat wij ze als vertaler niet mogen negeren. Weglaten is geen optie, elke poging is beter dan niets. Andr\u00e9 Brink gebruikt als motto voor zijn m\u00e9moires een smakelijk aforisme van de Amerikaanse honkbalspeler Yogi Berra, die eenzelfde hoeveelheid gevleugelde uitspraken op zijn naam heeft staan als in Nederland Johan Cruyff. Hij gaf kennissen de volgende routebeschrijving naar zijn huis: <i>When you come to a fork in the road, take it.<\/i> Brink verwerkt deze uitspraak in zijn inleiding en stelt dat een genomen keuze niet de definitieve keuze hoeft te zijn, maar dat er andere keuzes blijven bestaan als mogelijkheid, nog lang nadat de oorspronkelijke keuze is gemaakt.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Berra zegt in feite: \u201cAls je bij een tweesprong komt, moet je die nemen.\u201d (Het woord \u201ctweesprong\u201d was inmiddels onontkoombaar geworden door de titel die Meulenhoff voor Brinks herinneringen had gekozen.) In het Amerikaans krijgen zijn woorden een extra hilarische lading, omdat je ze ook kunt opvatten als advies over eetgerei dat je onderweg ergens aantreft; tegelijkertijd krijgen ze er een schijn van normaalheid door. Ik weet eigenlijk niet wat ik met dat zinnetje aan moet. Letterlijk vertalen met \u201cAls je bij een tweesprong komt, moet je die nemen\u201d of iets toevoegen, omdat er met een letterlijke vertaling een element wegvalt: \u201cAls je bij een tweesprong komt, moet je een kant kiezen.\u201d Voor de laatste vertaling valt veel te zeggen, omdat uit Brinks m\u00e9moires blijkt dat hij inderdaad een kant heeft gekozen, en wel door stelling te nemen tegen de apartheid, maar het hilarische valt weg, zelfs al geeft de vertaling exact weer wat Berra bedoelt, want wat hij wilde zeggen is dat je over elk van beide wegen bij zijn huis uitkwam.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Ik moet hoe dan ook een keuze maken. Er zal zeker een oplossing komen te staan, misschien niet een die alles dekt, maar voldoende om de naam vertaling te dragen.<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">(Inmiddels heeft mijn partner me de juiste weg gewezen: \u201cAls je bij een tweesprong komt, moet je de ene kant kiezen.\u201d Onvertaalbaarheid heeft dus blijkbaar ook met partnerkeuze te maken.)\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Hans Boland<\/i>: \u2018Ofwel geen enkele zin is vertaalbaar, ofwel geen enkele zin is onvertaalbaar. Dat komt omdat een zin &#8211; in een literaire tekst &#8211; altijd in een context staat, en een zin die los van enige context misschien niet te vertalen is, wordt binnen zijn context opeens wel degelijk vertaalbaar. \u201cLeentje leerde Lotje lopen langs de lange Lindelaan\u201d is zonder context onvertaalbaar, maar zodra er een achtergrond\/context wordt gegeven kun je hem\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 55]<\/div><p>in elke willekeurige taal vertalen; ik kan me althans geen taal voorstellen waarin dit soort klankzinnen niet wordt geconstrueerd. Misschien moet je in het Chinees kiezen voor een zin waarvan elk woordt begint met een r, maar dat zijn details.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Mark Leenhouts<\/i>: \u2018In het geval van het Chinees zijn de meest onvertaalbare dingen, of laten we het houden op de \u201cmoeilijkst vertaalbare\u201d dingen, waarschijnlijk idiomatische uitdrukkingen, waarachter geheel andere culturele denkpatronen of gewoonten schuilgaan; de verschillen zijn immers groter dan bij bijvoorbeeld de Europese talen, die al eeuwenlang met elkaar in aanraking zijn. Het standaardvoorbeeld is dat \u201cal gegeten?\u201d in het Chinees een gewone begroeting is, die je goed zou kunnen vertalen met \u201choe gaatie?\u201d Lijkt een kleinigheid, maar daar zijn uiteraard veel ingewikkelder varianten op, waarbij je je telkens moet afvragen: is het Nederlandse equivalent te vervlakkend of de letterlijke vertaling te exotiserend? Dat geldt ook voor spreekwoorden, die vaak bol staan van (historische) verwijzingen: de directe omzettingen van Lulu Wang, bijvoorbeeld, werken vaak onbedoeld op de lachspieren.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>M. d&#8217;Hane Scheltema<\/i>: \u2018Menigeen zal antwoorden dat je als vertaler vaak tekort schiet, een clich\u00e9. Ik word daar vaak een beetje kriegel van, want het gaat niet om zin per zin, maar om het geheel. Er zijn veel zinnen met dubbelzinnige betekenis of met woordspelingen of eigentijdse satirische details die onvertaalbaar zijn, zeker na 2000 jaar, en die laat je dan lopen. Maar dat haal je elders wel weer in. Zo bijv. regel 4 van Ovidius&#8217; <i>Metamorphosen<\/i>: \u201cad mea perpetuum deducite tempora carmen\u201d = \u201c(leidt) mijn (eeuwig) gedicht naar mijn tijd\u201d, maar waarbij de woorden tussen haakjes minstens twee andere bedoelingen hebben.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Jan Mysjkin<\/i>: \u2018Het paginalang doorlopende palindroom van Georges Perec uit 1969, toepasselijk <i>Le Grand Palindrome<\/i> geheten.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>\r\n<i><b>Wat is het mooiste woord uit de taal waaruit u vertaalt?<\/b><\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\u00a0<\/p>\r\n\r\n<p>\r\n<i>Barber van de Pol<\/i>: \u2018Het mooiste woord in het Spaans, de taal waaruit ik meestal vertaal, is <i>mujer<\/i> (vrouw). Het komt regelrecht van het Latijnse <i>mulier<\/i>, maar draagt de sporen van de eeuwenlange overheersing door de moren in de vorm van die heerlijke jota. Het laaiende van de flamenco klinkt er in door.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Rokus Hofstede<\/i>: \u2018Met permissie, een onzinnige vraag. Is \u201ccon\u201d het mooiste\r\n<\/p><div class=\"pb\">[p. 56]<\/div><p>Franse woord? Of \u201cconvive\u201d? Of \u201cconcupiscence\u201d? Of \u201camour\u201d, zoals de Franse scholieren in overgrote meerderheid menen? Voor een vertaler zijn de mooiste woorden misschien de moeilijkst te vertalen woorden, conform het principe <i>difficilia quae pulchra.<\/i> Mooi vind ik in het Frans uitdrukkingen als \u201cnuit blanche\u201d, \u201c\u00e0 voile et \u00e0 vapeur\u201d \u201centre la poire et le fromage\u201d: tussen peer en kaas vertelt je zeilende, stomende tafelgenoot over witte nachten vol concupiscentie.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Karol Lesman<\/i>: \u2018Een gemene en vermoedelijk niet geheel toevallig direct na de vorige gestelde vraag, waarop het antwoord in elk geval en vanzelf onvertaalbaar zal zijn. Dus deze vraag sla ik over.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Arthur Langeveld<\/i>: \u2018<i>Nadryv<\/i>, uiteraard een onvertaalbaar woord met als betekenis een heftige emotionele uitbarsting. Iets waar Russen heel sterk in zijn.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Hero Hokwerda<\/i>: \u2018De natuurlijke neiging bij het kiezen van mooiste woorden lijkt te zijn, dat het dan ook om een \u201cmooi\u201d begrip moet gaan; maar waarom zou er voor iets kwalijks niet een mooi woord kunnen zijn? Met andere woorden, wat betekent \u201cmooi\u201d in deze vraag? Is <i>Auschwitz<\/i> alleen door de grimmige klank al niet een \u201cprachtige\u201d aanduiding voor datgene wat er na 1945 mee wordt aangeduid (\u201cmooier\u201d dan de lieflijker klinkende Poolse naam voor die plaats, <i>O\u015bwi\u0229cim<\/i>)? Of leg ik hier te veel <i>hinein<\/i>? Wat is op dit punt de verhouding tussen inhoud en vorm (die geacht worden onscheidbaar te zijn)? Ons woord <i>kwal<\/i> lijkt door zijn klank de lading ook heel mooi te dekken, maar het Griekse <i>m\u00e9dhousa<\/i> klinkt mij minder onaangenaam in de oren (ook al is de Medusa uit de antieke mythologie ook geen lieverdje).<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">Maar vooruit, dan toch maar een mooiste Grieks woord (in overleg met Frans van Hasselt): <i>charmol\u00fdpi<\/i>, een woord voor een (niet alledaags, maar wel degelijk voorkomend) gevoel dat een combinatie van twee tegenstrijdige gevoelens is: de eerste helft duidt <i>vreugde<\/i> aan en de tweede helft <i>verdriet<\/i>, dus zo ongeveer als in ons \u201cblij-verdrietig\u201d, maar dan een stuk verhevener klinkend. En dan hebben we waarachtig ook nog het woord <i>klafs\u00edyelos<\/i>, voor zoiets als \u201chuillachen\u201d.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Gerd Busse<\/i>: \u2018Misschien is dat wel de \u201csnelbinder\u201d, want dat is in het af en toe wat grondigere Duits het \u201cGep\u00e4cktr\u00e4gerspannband\u201d.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Paul Beers<\/i>: \u2018De redactie is al te superlatief in haar vragen: \u201cuw grootste\u201d, \u201cuw mooiste\u201d, \u201chet mooiste woord\u201d. Een van de zeer mooie Duitse woorden is \u201cFingerspitzengef\u00fchl\u201d, bij het vertalen onontbeerlijk. En bij het toch al zo mooie Frans is het nog moeilijker kiezen. Ik sla het woordenboek open en prik: \u201cmerveilleusement\u201d.\u2019<\/p>\r\n<div class=\"pb\">[p. 57]<\/div>\r\n<p>\r\n<i>Rob van der Veer.<\/i> \u2018Ik heb ooit een Amerikaans meisje doen gruwen door haar mede te delen dat ik, louter afgaand op klank en cadans, het woord <i>dandruff<\/i> zo prachtig vond. Ik stelde me daar iets etherisch bij voor, een op ijle voetjes voorthuppelend wezentje, <i>dan-druff<\/i>, fee\u00ebriek van de ene wolk naar de andere zwevend. Maar zij keek me aan alsof ik gek was. Gelukkig is dat al heel lang geleden.\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Esselien &#8216;t Hart<\/i>: \u2018In navolging van de verkiezing van het mooiste woord van de wereld &#8211; het Turkse woord \u201cyakamoz\u201d dat \u201cweerspiegeling van de maan in het water\u201d betekent &#8211; is door een Pools internetforum in 2007 het mooiste woord in het Pools gekozen. De wedstrijd is gewonnen door het woord \u201cjutrzenka\u201d, dat \u201cmorgenster\u201d of \u201cmorgenrood\u201d betekent. Een Pools tongbrekertje, dat wel natuurlijk!\u2019<\/p>\r\n\r\n<p class=\"indent\">\r\n<i>Jan Mysjkin<\/i>: \u2018Hottentottententententoonstelling. Tja, ik vertaal ook uit het Nederlands. Mocht Nederlands niet meetellen, dan zeg ik \u201clalelele\u201d, wat geen y\u00e9y\u00e9-refreintje uit de jaren zestig is, maar in het Roemeens staat voor \u201cde tulpen\u201d. Het woord \u201clalele\u201d (tulpen) is zo zangerig dat het uiteraard een liedje is geworden. De liefhebber van het levenslied nodig ik uit te googlen op \u201cLalele, lalele, frumoasele mele lalele\u201d (Tulpen, tulpen, mijn mooie tulpen), liefst te beluisteren in de hartsmeltende oerversie van Luigi Ionescu. Tulpen zijn overigens een zeer begeerd Nederlands importproduct hier te lande, meer bepaald in Pite\u015fti, ook genoemd Ora\u015ful Lalelelor (De Tulpenstad).\u2019<\/p>\r\n<\/div><div class=\"wp-block-column dbnl-rechts is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\"><div id=\"noten-apparaat\"><div class=\"interp\">\n<h3>Over dit hoofdstuk\/artikel<\/h3>\n<p><label>auteurs<\/label><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=schu249\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Roel Schuyt<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=hofs015\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Rokus Hofstede<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=pol_001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Barber van de Pol<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=merc004\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Kees Mercks<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=lesm001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Karol Lesman<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=lang055\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Arthur Langeveld<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=kars001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Theo Kars<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=hokw001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Hero Hokwerda<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=buss034\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Gerd Busse<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=beer009\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Paul Beers<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=veer053\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Rob van der Veer<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=bola002\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Hans Boland<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=leen062\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Mark Leenhouts<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=dhan001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">M. D&#8217;Hane-Scheltema<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=mysj001\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Jan H. Mysjkin<\/a><\/p>\n<p> <a href=\"https:\/\/www.dbnl.org\/auteurs\/auteur.php?id=hart151\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Esselien &#8216;t Hart<\/a><\/p>\n<br>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[p. 51] Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden Noem een onvertaalbare zin, luidde ons verzoek. De meeste vertalers vinden dat die zin niet bestaat. \u00a0 Roel Schuyt: \u2018Een echt onvertaalbare zin wil mij niet te binnen schieten. Er bleek altijd wel een oplossing mogelijk. Wel ben ik zinnen tegengekomen die op zichzelf volkomen duidelijk zijn, maar&#8230; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/\">Lees verder <span class=\"read-more-arrow\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","class_list":["post-304413","dbnl","type-dbnl","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden &#183; Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden &#183; Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[p. 51] Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden Noem een onvertaalbare zin, luidde ons verzoek. De meeste vertalers vinden dat die zin niet bestaat. \u00a0 Roel Schuyt: \u2018Een echt onvertaalbare zin wil mij niet te binnen schieten. Er bleek altijd wel een oplossing mogelijk. Wel ben ik zinnen tegengekomen die op zichzelf volkomen duidelijk zijn, maar... Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-04T17:52:32+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/\",\"name\":\"Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden &#183; Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"datePublished\":\"2008-12-31T23:00:26+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-04T17:52:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"DBNL\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden &#183; Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden &#183; Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"[p. 51] Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden Noem een onvertaalbare zin, luidde ons verzoek. De meeste vertalers vinden dat die zin niet bestaat. \u00a0 Roel Schuyt: \u2018Een echt onvertaalbare zin wil mij niet te binnen schieten. Er bleek altijd wel een oplossing mogelijk. Wel ben ik zinnen tegengekomen die op zichzelf volkomen duidelijk zijn, maar... Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2021-06-04T17:52:32+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/","name":"Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden &#183; Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"datePublished":"2008-12-31T23:00:26+00:00","dateModified":"2021-06-04T17:52:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/onvertaalbare-zinnen-en-mooiste-woorden\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBNL","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/dbnl\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Onvertaalbare zinnen en mooiste woorden"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl\/304413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/dbnl"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/dbnl"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=304413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=304413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}