{"id":261645,"date":"2019-12-09T09:56:25","date_gmt":"2019-12-09T08:56:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tirade.nu\/?p=30337"},"modified":"2020-03-28T07:44:51","modified_gmt":"2020-03-28T06:44:51","slug":"tijd-winnen","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/","title":{"rendered":"Tijd winnen"},"content":{"rendered":"<p>Dus ik kwam een oude vrouw tegen, \u2019s avonds laat terwijl ik eigenlijk naar huis wilde. Ik noemde haar Jeanne. In werkelijkheid was hij een man. Hij heette Piet en had een ferme handdruk. Ik kwam hem tegen in de zomer van 2019 en we aten een ijsje. Het bejaardenhuis waar hij woonde wordt inmiddels afgebroken. Of grondig gerenoveerd, dat is me niet helemaal duidelijk. Piet is in elk geval verhuisd. Of misschien al overleden.<\/p>\n<p>Ik gebruikte hem als metafoor voor menselijk onvermogen (toe maar), net zoals ik-figuur Jeanne uit mijn debuutroman <em>Schemerland<\/em>. In werkelijkheid zat zij precies dertig jaar eerder eenzaam in haar Parijse appartement, aan haar leunstoel vastgebonden met een laken. In mijn fantasie zei Jeanne: \u2018Het leven is een pijp kaneel, ieder likt eraan en krijgt z\u2019n deel.\u2019 Vondel op z\u2019n Bargoens. Het origineel luidt: <em>De wereld is een speeltoneel, elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel.<\/em><\/p>\n<p>Joost van den Vondel schreef die regels in 1637 ter gelegenheid van de opening van de Amsterdamse Schouwburg aan de Keizersgracht. De dichtregels werden in de poort gebeiteld. De schouwburg brandde af, de poort bleef behouden. Vondel moet inspiratie hebben opgedaan bij Shakespeare, die omstreeks 1599 de melancholische Jacques in <em>As you like it<\/em> (Act II, scene 7) liet verzuchten:<\/p>\n<p><em>All the world\u2019s a stage, <\/em><\/p>\n<p><em>And all the men and women merely players; <\/em><\/p>\n<p><em>They have their exits and their entrances,<\/em><\/p>\n<p><em>And one man in his time plays many parts (\u2026)<\/em><\/p>\n<p>Leest iemand nu eigenlijk nog Vondel? Ooit was hij de meest besproken Nederlandse dichter, nu slechts naamgever van een restaurant, park of plantsoen. Hij schreef zijn beroemdste toneelstuk <em>Gijsbrecht van Amstel<\/em> in 1637 ter gelegenheid van de opening van diezelfde Amsterdamse schouwburg. De eerste opvoering was op 3 januari 1638. Vanaf 1641 werd het stuk als kerstspel opgevoerd, later weer verschoven naar 3 januari. Het was een traditie die standhield tot Aktie Tomaat er 50 jaar geleden een einde aan maakte.<\/p>\n<p>Vondel schreef ook gelegenheidsgedichten. Vele spotverzen, zegezangen en hekeldichten vloeiden uit zijn pen. Die woorden alleen al! Hij schreef veel, werd stokoud en overleefde al zijn kinderen en kleinkinderen (op 1 kleinzoon na). Zoveel levenservaring leidt tot gortdroge humor. Zijn laatste werk zou zijn eigen grafschrift zijn geweest:<\/p>\n<p><em>Hier leit Vondel zonder rouw<\/em><em><br \/>\nHy is gestorven van de kouw<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Dat is nergens een metafoor voor, vermoed ik. Hij had het in zijn laatste levensjaren gewoon altijd koud. Dan nu \u00e9\u00e9n van Vondels mooiste dichtregels, uit <em>Gijsbrecht van Amstel<\/em> (5<sup>e<\/sup> bedrijf, vers 1600):<\/p>\n<p><em>Een krijghsman wint genoegh, al wint hy niet dan tijd.<\/em><\/p>\n<p>Oftewel: tijd winnen is de wereld winnen. In een gevecht kan extra tijd het verschil uitmaken tussen leven en dood. Krijgt de tegenstander net een lekke band. Of breekt precies op tijd een onweer los. En wat is de hedendaagse gezondheidzorg anders dan kennis vergaren en daarmee tijd kopen? Tijd is goud, geen vanzelfsprekendheid. Dat is een prachtig motto, misschien ook voor Jeanne en Piet.<\/p>\n<p>Berthe Spoelstra\u00a0(1969) is dramaturg van Frascati Theater. Recent kwam haar debuutroman <a title=\"Schemerland\" href=\"http:\/\/www.vanoorschot.nl\/schrijvers\/berthe-spoelstra\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Schemerland <\/em><\/a>uit (Van Oorschot 2019). Voor <em>Tirade<\/em>\u00a0schrijft ze over theater en literatuur.<\/p>\n<figure id=\"attachment_29678\" aria-describedby=\"caption-attachment-29678\" style=\"width: 150px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-29678 size-thumbnail\" src=\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-29678\" class=\"wp-caption-text\">foto: Bas de Brouwer<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dus ik kwam een oude vrouw tegen, \u2019s avonds laat terwijl ik eigenlijk naar huis wilde. Ik noemde haar Jeanne. In werkelijkheid was hij een man. Hij heette Piet en had een ferme handdruk. Ik kwam hem tegen in de zomer van 2019 en we aten een ijsje. Het bejaardenhuis waar hij woonde wordt inmiddels&#8230;<br \/><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/\">Lees verder <span class=\"read-more-arrow\"><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":38,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","tirade_blog_category":[],"trefwoord":[],"class_list":["post-261645","tirade_blog","type-tirade_blog","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tijd winnen &#183; Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tijd winnen &#183; Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dus ik kwam een oude vrouw tegen, \u2019s avonds laat terwijl ik eigenlijk naar huis wilde. Ik noemde haar Jeanne. In werkelijkheid was hij een man. Hij heette Piet en had een ferme handdruk. Ik kwam hem tegen in de zomer van 2019 en we aten een ijsje. Het bejaardenhuis waar hij woonde wordt inmiddels...Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-28T06:44:51+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/\",\"name\":\"Tijd winnen &#183; Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg\",\"datePublished\":\"2019-12-09T08:56:25+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-28T06:44:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirade blog berichten\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Tijd winnen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tijd winnen &#183; Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Tijd winnen &#183; Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"Dus ik kwam een oude vrouw tegen, \u2019s avonds laat terwijl ik eigenlijk naar huis wilde. Ik noemde haar Jeanne. In werkelijkheid was hij een man. Hij heette Piet en had een ferme handdruk. Ik kwam hem tegen in de zomer van 2019 en we aten een ijsje. Het bejaardenhuis waar hij woonde wordt inmiddels...Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2020-03-28T06:44:51+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/","name":"Tijd winnen &#183; Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg","datePublished":"2019-12-09T08:56:25+00:00","dateModified":"2020-03-28T06:44:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/tijd-winnen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirade blog berichten","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Tijd winnen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/261645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tirade_blog"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/38"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=261645"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/261645\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=261645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tirade_blog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog_category?post=261645"},{"taxonomy":"trefwoord","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trefwoord?post=261645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}