{"id":261737,"date":"2019-09-02T09:15:16","date_gmt":"2019-09-02T07:15:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tirade.nu\/?p=29718"},"modified":"2020-03-28T08:45:46","modified_gmt":"2020-03-28T07:45:46","slug":"literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/","title":{"rendered":"Literair huppelen (moveor et cogito ergo sum)"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n Dialogue Lucinda foto Anja Beutler\n

Maxim Februari zei<\/a> in Zomergasten (25 augustus 2019) dat de literatuur in Nederland heel \u2018plotgericht\u2019 is. Ik ging thee zetten en mompelde dat hij eraan zou kunnen toevoegen: en de kunst in het algemeen is in de eerste plaats emotiegericht.<\/p>\n

Toen de thee klaar was keek ik verder. \u201cTekst heeft het nadeel dat er ook altijd inhoud in zit die ontzettend afleidt van de vorm,\u201d zei Februari. \u201cDus als je die vorm zelfstandig iets wil laten doen, zijn er altijd lezers die denken \u2018Ja dat interesseert me helemaal niks die stijl, ik wil gewoon een verhaal en dan niet te ingewikkeld\u2019. Literatuur, als het kunst is, probeert niet gewoon die plot te vertellen maar sprongetjes te maken.\u201d<\/p>\n

Hier had hij eigenlijk een fragment van Dialogue with Lucinda<\/em> van choreograaf Nicole Beutler (uit 2010) moeten laten zien. Dat zijn nog eens huppeltjes! Juist omdat ze zowel vorm als inhoud zijn.<\/p>\n

Maar Februari huppelde zelf ook mooi. Zo zei hij te streven naar dansante gewichtloosheid in woorden. Zo\u2019n gedachte is dan alweer genoeg voor een hele avond. Ik zette de tv uit. (De rest van de fragmenten kijk ik later terug. Vaak lukt het me net niet om alle fragmenten op tijd te zien voor ze offline gaan, maar de podcast is ook fijn.)<\/p>\n

Ik dacht, literatuur en theater zijn inderdaad vaak \u2018plotgericht\u2019 en daardoor \u2018emotiegericht\u2019. Veel verhalen fungeren als etalage voor uitvergrote emoties. Via verhalen kopen we als het ware emoties, we herkennen onszelf en voelen ons bevestigd, als in een moderne variant op de uitspraak van Descartes: moveor ergo sum. Ik voel, dus ik besta.<\/p>\n

\u2018Movere\u2019 betekent letterlijk: \u2018bewegen\u2019. In het Latijn zijn emoties als vreugde of verdriet vertaalbaar, maar ‘voelen’ in het algemeen niet. In Vergilius’ Aeneis<\/em> (Boek IV) verwijt Dido Aeneas geen gevoel te hebben en stelt dat hij \u2018immotus\u2019 – onbewogen – is. Wellicht geldt volgens moderne begrippen dat wie ‘bewogen wordt’, gevoel heeft.<\/p>\n

Natuurlijk is er niks mis met plot en emoties. Ze vormen de belangrijkste ingredi\u00ebnten van drama. Complete genres bestaan uitsluitend uit plot en emotie. Maar zonder vorm worden die emoties als zeepbellen de wereld ingeblazen. Ze zweven los door de ruimte en spatten uit elkaar nadat je hun schoonheid (of lelijkheid) hebt bewonderd (of verafschuwd). Dan is het niet meer dan feelgood en zit er niks tussen ‘herkenbaar’ en ‘het doet me niks’.<\/p>\n

Liefst bestaan literatuur en theater uit emotie die dicht op de huid zit \u2013 en zicht biedt op de context waaruit deze gevoelstoestand voortkomt \u2013 maar bieden zij ook een vormexperiment. Als ik Februari goed begrijp is emotie in literatuur voor hem zowel fysiek als mentaal bewegen. Letterlijk \u2018moveor et cogito, ergo sum\u2019.<\/p>\n

 <\/p>\n

Berthe Spoelstra\u00a0(1969) is dramaturg van Frascati Theater. Recent kwam haar debuutroman Schemerland <\/em>uit (Van Oorschot 2019). Voor Tirade<\/em>\u00a0schrijft ze over theater en literatuur.<\/p>\n

\"\"<\/a>
foto Bas de Brouwer<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Maxim Februari zei in Zomergasten (25 augustus 2019) dat de literatuur in Nederland heel \u2018plotgericht\u2019 is. Ik ging thee zetten en mompelde dat hij eraan zou kunnen toevoegen: en de kunst in het algemeen is in de eerste plaats emotiegericht. Toen de thee klaar was keek ik verder. \u201cTekst heeft het nadeel dat er…
Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":38,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","tirade_blog_category":[],"trefwoord":[],"class_list":["post-261737","tirade_blog","type-tirade_blog","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nLiterair huppelen (moveor et cogito ergo sum) · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Literair huppelen (moveor et cogito ergo sum) · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"  Maxim Februari zei in Zomergasten (25 augustus 2019) dat de literatuur in Nederland heel \u2018plotgericht\u2019 is. Ik ging thee zetten en mompelde dat hij eraan zou kunnen toevoegen: en de kunst in het algemeen is in de eerste plaats emotiegericht. Toen de thee klaar was keek ik verder. \u201cTekst heeft het nadeel dat er...Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-28T07:45:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/2-Dialogue-Lucinda-foto-AnjaBeutler-3-1-1024x683.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/\",\"name\":\"Literair huppelen (moveor et cogito ergo sum) · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg\",\"datePublished\":\"2019-09-02T07:15:16+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-28T07:45:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirade blog berichten\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Literair huppelen (moveor et cogito ergo sum)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Literair huppelen (moveor et cogito ergo sum) · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Literair huppelen (moveor et cogito ergo sum) · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"  Maxim Februari zei in Zomergasten (25 augustus 2019) dat de literatuur in Nederland heel \u2018plotgericht\u2019 is. Ik ging thee zetten en mompelde dat hij eraan zou kunnen toevoegen: en de kunst in het algemeen is in de eerste plaats emotiegericht. Toen de thee klaar was keek ik verder. \u201cTekst heeft het nadeel dat er...Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2020-03-28T07:45:46+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/2-Dialogue-Lucinda-foto-AnjaBeutler-3-1-1024x683.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/","name":"Literair huppelen (moveor et cogito ergo sum) · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg","datePublished":"2019-09-02T07:15:16+00:00","dateModified":"2020-03-28T07:45:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Berthe-Spoelstra-foto-Bas-de-Brouwer-1-150x150.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-huppelen-moveor-et-cogito-ergo-sum\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirade blog berichten","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Literair huppelen (moveor et cogito ergo sum)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/261737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tirade_blog"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/38"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=261737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/261737\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=261737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tirade_blog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog_category?post=261737"},{"taxonomy":"trefwoord","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trefwoord?post=261737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}