{"id":262062,"date":"2018-08-06T15:37:09","date_gmt":"2018-08-06T13:37:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tirade.nu\/?p=28041"},"modified":"2020-03-28T15:27:28","modified_gmt":"2020-03-28T14:27:28","slug":"coupesonnetten","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/","title":{"rendered":"Coup\u00e9sonnetten"},"content":{"rendered":"

Op het moment dat dit stukje verschijnt zit ik ergens in Siberi\u00eb in een treincoup\u00e9 aan een tiental jongeren wat te vertellen over de dichter Poesjkin en zijn verzenroman Jevgeni Onegin<\/em>. Mijn bijbaantje als Oost-Europees reisleider voor een klein jongerenreisbureautje hield tot nog toe niet veel in – misschien dat ik twee keer per jaar een paar dagen in het nabije oosten te vinden was -, tot mijn \u2018baas\u2019 eind vorig jaar met de Trans-Siberi\u00eb expres op de proppen kwam.<\/p>\n

Om het geheel zo informatief mogelijk te maken besloot hij om elke volledige treindag in te richten met een handvol coup\u00e9colleges over allerhande Russische onderwerpen, gehouden door de twee reisleiders \u2013 ons twee\u00ebn dus. Niet dat we per se genoeg kennis bezaten om die uren vol te kletsen over onder andere Stalin, Lenin, Russische literatuur en de geschiedenis van de spoorlijn (die we, ik beken, allebei nog nooit eerder gereden hebben). Ik heb me dan ook nogal moeten inlezen de afgelopen maanden en bovendien de dag voor vertrek nog een fors aantal Wikipedia-pagina\u2019s uitgeprint om aan boord te bestuderen.<\/p>\n

E\u00e9n Onegin-strofe zette ik vast van tevoren in het reisprogramma, misschien wel mijn favoriete uit de 389 speciale sonnetten die het boek kent:<\/p>\n

De passie voor geluid regeerde
\nons leven, maar zelfs het idee
\nontbrak hem; w\u00e1t wij ook probeerden
\nhij wist van jambe noch trochee.
\nHomerus? Plautus? Saaie heren!
\nHij kon ze m\u00e9\u00e9r dan compenseren
\nmet Adam Smith. Hij leerder daar
\nwaar naties rijk door worden, waar
\nzij van bestaan. Hij kon vertellen
\nals econoom die ermee leeft
\ndat, als een staat produkten heeft,
\nhij \u2019t zonder goudvoorraad kan stellen.
\nJevgeni\u2019s vader \u2013 onverstand! \u2013
\nverhypotheekte al zijn land<\/p>\n

Dit is ergens aan het begin van het eerste hoofdstuk. Ik vind het leuk dat Poesjkin, bijna helemaal aan de start van zijn roman, al direct inzet op pure economie (en een beetje het hedendaagse, grondstofgedreven Rusland lijkt te voorspellen): het toont de veelheid aan onderwerpen die hij in verzen in het boek behandelt. Zulke ontmoetingen tussen po\u00ebzie en andere vakgebieden kom je maar zelden tegen. Economische theorie\u00ebn herschreven in metrum – van mij mag het vaker.<\/p>\n

De charme van Onegin-sonnetten ligt voor mij verder bijna volledig in de laatste twee regels. Als een boek dat tot aan de laatste pagina niet altijd even boeiend is, maar dan toch gered wordt door een goede ontknoping, ontpoppen de gedichtjes zich keer op keer tot ironisch getinte mini-verhaaltjes met een rijmende kwinkslag die meestal raak is. Het schudt je letterlijk weer wakker: klaar om het volgende sonnet in te gaan.<\/p>\n

De versvorm lijkt nooit \u00e9cht te zijn gaan leven in het westen, in de zin dat wij bij sonnet volgens mij meestal aan iets anders denken. Bijkomend gevolg: wie in Poesjkin-metrum schrijft, refereert aan Poesjkin \u2013 daarvoor heeft er de afgelopen 260 jaar niet genoeg loskoppeling tussen auteur en versvorm plaatsgevonden. Ook in Rusland niet.<\/p>\n

Dat doet er niets aan af dat het leuk kan zijn om te zoeken naar de auteurs die met het genre aan de slag gingen. Nabokov schreef een duizend pagina\u2019s tellend commentaar over Jevgeni Onegin<\/em>, naast een beruchte letterlijke vertaling die al het metrum achterwege laat (perfect dus voor wie Russisch wil studeren!).<\/p>\n

Het commentaar is bijna een kunstwerk an sich; eigenlijk mijn favoriete werk van de \u00e9migr\u00e9-auteur. Het is in ieder geval een stuk leesbaarder dan zijn commentaarroman Bleek vuur<\/em>. Zoals Nabokov ook zijn roman De gave<\/em> laat eindigen met een Poesjkin-sonnet, vergezelde hij ook zijn vertaling zelf met een sonnet over het vertalen, wat hij dan weer niet in sonnetten deed.<\/p>\n

Toch is dit alles nog bij lange na niet zo bizar als de onderneming van Vikram Seth (van oorsprong econoom!), die met The Golden Gate<\/em> \u00f3\u00f3k een hele roman (en inhoudsopgave) schreef in 590 Onegin-sonnetten \u2013 maar dan in het Engels, gesitueerd in het San Francisco van de jaren 80. Seth had Jevgeni Onegin<\/em> naar eigen zeggen in een boekwinkeltje zien liggen tijdens zijn eindeloze promotieonderzoek en was ge\u00efnspireerd geraakt. Beide boeken hebben wat thematische overeenkomsten, zoals een paar lusteloze hoofdpersonages en een flinterdun verhaal, maar voelen toch vooral extreem anders.<\/p>\n

Hoewel er ook wel kritiek op het boek is geweest vond ik het zelf een aangenaam desori\u00ebnterende leeservaring, die verder naar maar weinig talen is vertaald, ontdekte ik achteraf. Nederlands zit er w\u00e9l bij, door Paul van den Hout.<\/p>\n

Wat denk ik wel? Die vreemde strofen
\ndie versvorm met haar vrouwelijk rijm \u2013
\ndat zijn we toch allang te boven?
\nGeen lezer valt toch meer in zwijm
\nbij \u2019t weke metrum van Onegin
\nin deze stoere tijd van Reagan?
\nGezwijmel en gezwollen taal,
\ngerijmel en bombast, banaal!
\nMaar \u00edk denk niets, als ze eens wisten…
\nDaar evenwel zelfs geen geleerd,
\nkritisch traktaat de wormen weert,
\nstraks, laat ik mij zo gauw niet kisten.
\nLeuk als het lukt, zo niet, tant pis,
\ndan baat ook geen apologie.<\/p>\n

Ik benieuwd hoe de coup\u00e9 zal oordelen \u2013 maar ik zal wel een goed woordje doen, Vikram.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>Milo van Bokkum (Amsterdam, 1994) is freelance journalist. Momenteel is hij correspondent Noord-Nederland bij NRC Media en volgt o.a. de ontwikkelingen rond de gasproductie in de provincie Groningen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op het moment dat dit stukje verschijnt zit ik ergens in Siberi\u00eb in een treincoup\u00e9 aan een tiental jongeren wat te vertellen over de dichter Poesjkin en zijn verzenroman Jevgeni Onegin. Mijn bijbaantje als Oost-Europees reisleider voor een klein jongerenreisbureautje hield tot nog toe niet veel in – misschien dat ik twee keer per jaar…
Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":87,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","tirade_blog_category":[],"trefwoord":[],"class_list":["post-262062","tirade_blog","type-tirade_blog","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nCoup\u00e9sonnetten · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Coup\u00e9sonnetten · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Op het moment dat dit stukje verschijnt zit ik ergens in Siberi\u00eb in een treincoup\u00e9 aan een tiental jongeren wat te vertellen over de dichter Poesjkin en zijn verzenroman Jevgeni Onegin. Mijn bijbaantje als Oost-Europees reisleider voor een klein jongerenreisbureautje hield tot nog toe niet veel in – misschien dat ik twee keer per jaar...Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-28T14:27:28+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/\",\"name\":\"Coup\u00e9sonnetten · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/DSCF1367-150x150.jpg\",\"datePublished\":\"2018-08-06T13:37:09+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-28T14:27:28+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/DSCF1367-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/DSCF1367-150x150.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirade blog berichten\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Coup\u00e9sonnetten\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Coup\u00e9sonnetten · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Coup\u00e9sonnetten · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"Op het moment dat dit stukje verschijnt zit ik ergens in Siberi\u00eb in een treincoup\u00e9 aan een tiental jongeren wat te vertellen over de dichter Poesjkin en zijn verzenroman Jevgeni Onegin. Mijn bijbaantje als Oost-Europees reisleider voor een klein jongerenreisbureautje hield tot nog toe niet veel in – misschien dat ik twee keer per jaar...Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2020-03-28T14:27:28+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/","name":"Coup\u00e9sonnetten · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/DSCF1367-150x150.jpg","datePublished":"2018-08-06T13:37:09+00:00","dateModified":"2020-03-28T14:27:28+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/DSCF1367-150x150.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/DSCF1367-150x150.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/coupesonnetten\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirade blog berichten","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Coup\u00e9sonnetten"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/262062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tirade_blog"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/87"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=262062"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/262062\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=262062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tirade_blog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog_category?post=262062"},{"taxonomy":"trefwoord","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trefwoord?post=262062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}