{"id":263755,"date":"2015-01-15T10:03:21","date_gmt":"2015-01-15T09:03:21","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tirade.nu\/?p=16897"},"modified":"2020-03-28T16:57:04","modified_gmt":"2020-03-28T15:57:04","slug":"man-en-vrouw-met-camera","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/man-en-vrouw-met-camera\/","title":{"rendered":"Man en vrouw met camera"},"content":{"rendered":"

Het laatste deel van Susan Sontags On photography<\/em> is gewijd aan citaten over fotografie die zij belangrijk vond. Er is sinds 1971 natuurlijk nogal veel veranderd in het denken over fotografie. Er is ook ontstellend veel veranderd in de fotografie zelf \u2013 en het belang ervan voor ons. Susan Sontags heeft een schitterende denktrant, en een benijdenswaardige melange van eenvoud en diepzinnigheid, helderheid \u2013 ik blijf maar denken dat de grote fotografe Annie Leibovitz na het lezen van deze bundel verliefd op haar moet zijn geworden.<\/p>\n

Inmiddels kunnen\u00a0 Sontags eigen citaten moeiteloos tussen die van de grootheden in haar laatste hoofdstuk staan. Ik citeer uit het essay ‘In Plato\u2019s cave’. Geannoteerd voor 2015.<\/p>\n

\u2018To collect photographs is to collect the world.\u2019\u00a0\u2013 Pinterest, Flickr en bijvoorbeeld instagram komen tegemoet aan juist deze intentie, verzamelen van plaatjes met als verstrekkend doel bezit te nemen van de wereld om je heen. Je die wereld eigen te maken. Vakanties, straatleven, feestjes. Zijn van jou omdat<\/em> je ze gefotografeerd hebt.<\/p>\n

\u2018To photograph is to appropriate the thing photograped.\u2019 \u2013 Heel eenvoudig geformuleerd de essentie. Vanaf kadrering – buitensluiting\u00a0 – eigent de fotograaf zich het gefotografeerde toe, maakt het passend, interpreteert het dan ook. De beste toetsteen is Instagram, je kunt in de verzameling van willekeurig wie aan de foto\u2019s zien hoe zij zich tot de wereld verhouden. Iemands verzameling zien, is iemand kennen. En andersom, zoekend vanaf een ding, #icecream bijvoorbeeld, kun je de interessante makers eruit vissen, zij spreken tot je als het ware door hun foto’s heen.<\/p>\n

\u2018Like guns and cars camera\u2019s are phantasy machines whose use is addictive.\u2019 \u2013 Makers van camera\u2019s adverteren in de late 60\u2019er jaren op dezelfde wijze als fabrikanten van auto\u2019s en wapens: het zijn gestroomlijnde machines die alles zelf doen, en altijd resultaat leveren. Met de camera in je telefoon tegenwoordig is dit ook zo, je hebt hem altijd aan je holster, altijd geladen, altijd werkend. En de verslaving: ik zie op tegen kennis omtrent hoe exponentieel mijn cameragebruik gegroeid is de laatste jaren, dat zegt genoeg.<\/p>\n

Natuurlijk ben ik On photography<\/em> gaan lezen omdat ik me afvroeg wat fotografie voor me betekent, dus de vraag lag er al, maar juist door Sontags betrekkelijk eenvoudige redeneertrant is er een wereld van vragen geopend. De zekerheid dat mensen hun leven construeren door beelden van dat leven is vandaag nog veel pregnanter aanwezig dan toen het boek in 1971 verscheen. Ook facebook is voor een belangrijk deel een plaatjesboek waarin men zijn wereld verzameld. Ik ben me bewust geworden van mijn impuls te leven door foto’s.<\/p>\n

\u2018Room for thought\u2019 is een denkstap verder: deze app geeft 1 maal per dag op een moment dat door de app gekozen wordt aan, dat je binnen 10 seconden een foto maken moet. \u2018To collect photographs is to collect the world.\u2019 is hierdoor iets buiten de beslissingsbevoegdheid van de fotograaf gebracht. Om in ‘Plato\u2019s grot’ te blijven: \u2018Room for thought\u2019 verplicht je iets meer je echte wereld te verzamelen, meer dan je gedroomde of ideale wereld. \u2018To photograph is to appropriate the thing photographed\u2019 wordt lastiger en tegelijkertijd veelzeggender door ‘ Room for Thought.’ Op Instagram zet je niet snel de binnenkant van je wc-deur, maar als de app je verplicht te fotograferen als je op de wc zit heb je weinig keus. Dan moet je dus in heel korte tijd bedenken hoe je je die omgeving op zo’n manier eigen maakt dat het je persoonlijkheid representeert. Fotograferen als hordenloop.<\/p>\n

Het tweede essay, over Diane Arbus <\/a>is op alle mogelijke manieren een hoogtepunt in de twintigste-eeuwse fotografie-essayistiek. Haar voorbeelden zijn natuurlijk ook uitgelezen. Niet alleen Arbus overigens, Sontag grossiert in verwijzingen, ook in voor mij onbekende voorbeelden.\u00a0 Neem deze totale beeldliefhebbersporno The Man with the Movie camera<\/em> <\/a>van Dziga Vertov:
\n