{"id":263820,"date":"2014-12-13T08:55:38","date_gmt":"2014-12-13T07:55:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tirade.nu\/?p=16395"},"modified":"2020-03-28T16:58:39","modified_gmt":"2020-03-28T15:58:39","slug":"ontmoeting-met-mijn-overgrootvader","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/","title":{"rendered":"De stem van mijn overgrootvader"},"content":{"rendered":"

Deze week worstel\u00a0ik me door een stapel brieven die mijn oma in de oorlog van haar vader uit Duitsland heeft ontvangen. Het zijn bij elkaar een kleine vijfhonderd kantjes. Brieven, tekeningen, ansichtkaarten, allen verrijkt met griezelige stempels met adelaars en hakenkruizen. Zo\u00a0leer ik dus nu, \u00a0een 75 jaar na dato, via zijn brieven, de formele, autoritaire stem van mijn overgrootvader Hans kennen. Ik weet niet of ik hem mag, deze man, al geniet ik van zijn prachtige, ellenlange, Duitse zinnen, en al hou ik natuurlijk sowieso van hem, alleen al omdat mijn oma met zoveel liefde over hem\u00a0sprak. De brieven die zij aan haar vader\u00a0schreef, zijn niet bewaard gebleven,\u00a0aangezien hij de oorlog niet heeft overleefd. Tijdens het lezen\u00a0probeer ik me dus een beeld te vormen van\u00a0wat mijn oma hem moet hebben geschreven. Het ene na het andere raadsel doemt op.<\/p>\n

Zo was ik in de veronderstelling dat mijn oma door haar vader naar Amsterdam werd gestuurd. Maar uit de brieven blijkt dat ene Helmut, waarmee mijn oma zich kennelijk verloofd had, haar heeft “meegelokt” naar Amsterdam, met als doel om door te reizen naar Amerika. Haar vader ziet geen heil in deze onderneming (Waarom zo ver? Wat moet je daar dan? Huisvrouw worden, dat is toch beneden je stand?). En haar vader heeft geen goed woord over voor haar verloofde\u00a0(nergens goed voor, “zo’n onbetrouwbaar joods type” – een eigenaardige typering\u00a0uit de mond van een jood). De reis naar Amerika heeft mijn oma\u00a0nooit gemaakt, en ook met deze Helmut is ze nooit getrouwd, dus hoe deze geschiedenis afloopt zal naar verwachting verderop in de Korrespondenz\u00a0blijken.<\/p>\n

Mijn oma’s\u00a0vader is eigenlijk onophoudelijk boos de eerste twee jaar van zijn brieven. Boos op mijn oma. Ze haalt hem het bloed onder de nagels vandaan, schrijft hij keer op keer. En dat terwijl hij\u00a0schrijft over geldzorgen, over\u00a0verveling. Hij was werkloos, als jood mocht hij zijn\u00a0beroep, arts, niet meer uitoefenen (al schrijft\u00a0hij eind 41 hoopvol over een kans op\u00a0een aanstelling als arts in het joodse ghetto van Keulen).\u00a0Hij zal daarnaast vreselijk bezorgd zijn geweest om zijn jongste dochter, die te vroeg het nest verliet, met een, naar zijn mening, foute man. De uiting van die zorgen is,\u00a0zacht gezegd, onprettig te noemen. Brief na brief noemt hij mijn oma\u00a0dom, naief, onzeker. Haar beslissingen vindt hij waardeloos, haar plannen Quatsch! De problemen, die ze hem soms toevertrouwt, zag hij van mijlenver aankomen. En op het moment dat ik er niet meer tegen kan, is ook mijn oma vermoed ik in opstand gekomen. Want opeens volgt een brief met een andere toon. Bijna tegen het vriendelijke aan. Maar met een enigszins zwartgallig\u00a0beeld van de wereld, zo vlak aan het begin van het uitbreken van een oorlog die,\u00a0van deze familie,\u00a0alleen mijn oma zou overleven.\u00a0Ik heb hem voor het gemak even omgezet (is dat een germanisme?) naar het Nederlands.<\/p>\n

Keulen, 11 oktober 1939<\/p>\n

\"IMG_4069\"<\/a>Lieve Helga, Engelchen,<\/p>\n

Jouw ontroerende analyse van mijn laatste brief (je schrijft dat hij om te huilen\u00a0is) is voor mij aanleiding om eens iets algemeens te zeggen over onze briefwisseling. Ook ik vond mijn laatste brief, nu ik hem weer eens doorlas, ontroerend slecht. Het simpele feit dat ik de opsteller was, en niet de ontvanger, maakte dat ik niet in de droevige stemming raakte, die jij\u00a0zo overtuigend\u00a0bij jezelf beschrijft. Ik denk dat ik een vergelijkbare\u00a0denkfout maakte als de lieve God, toen die zijn schepping bekeek en dacht dat die goed was. Ach, wat moet de man trots zijn geweest\u00a0(en ach, wat vergiste hij zich!). Net zo ben ik, stumper, tevreden geweest met een werkje dat me was gelukt.\u00a0Jouw kritiek is daarvan het bewijs.<\/p>\n

Dat gezegd hebbende wil ik even van de gelegenheid gebruik maken om ook jouw brieven eens grondig te bekritiseren. Ze zijn geweldig, lieve kind. Je laatste nog de beste van allen. Het is een kleine, maar door mij niet minder gewaardeerde, kunst goede brieven te schrijven. Bij jou heb ik daarin, sinds je vertrek uit Keulen, in toenemende mate een ontwikkeling mogen waarnemen. Zou ik daarop enige invloed hebben gehad, dan ben ik zeer vereerd. (\u2026) Wat ben ik trots je vader te zijn, wat mag Helmut trots zijn om zich straks jouw man te noemen. Wat heeft de natuur, en wellicht ook de invloed van ons, je goedbedoelende ouders, een wezen geschapen dat zo trouw is, en zo inlevend. Het bemoedigt mijn oude hart dat je schrijft dat je het jezelf<\/em> toewenst dat je mij op een dag zal kunnen helpen. En wat klinkt dat anders dan de (ik dacht: holle) frasen die je uitte bij je vertrek. Dit is wat we vast moeten houden in de wellicht barre tijden die voor ons liggen. We moeten de moed en de kracht opbrengen om vol te houden, wat er ook kome mag. Want ieder mens, ook jij, weet wat hem te doen staat. Ieder mens kan zijn lot wezenlijk be\u00efnvloeden door de beslissingen die hij neemt, en met de daden die hij stelt.<\/p>\n

Alsjeblieft, accepteer mijn hartelijke groet en idem kus,
\nJe liefhebbende Vati<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Deze week worstel\u00a0ik me door een stapel brieven die mijn oma in de oorlog van haar vader uit Duitsland heeft ontvangen. Het zijn bij elkaar een kleine vijfhonderd kantjes. Brieven, tekeningen, ansichtkaarten, allen verrijkt met griezelige stempels met adelaars en hakenkruizen. Zo\u00a0leer ik dus nu, \u00a0een 75 jaar na dato, via zijn brieven, de formele,…
Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":263821,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","tirade_blog_category":[],"trefwoord":[],"class_list":["post-263820","tirade_blog","type-tirade_blog","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nDe stem van mijn overgrootvader · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De stem van mijn overgrootvader · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Deze week worstel\u00a0ik me door een stapel brieven die mijn oma in de oorlog van haar vader uit Duitsland heeft ontvangen. Het zijn bij elkaar een kleine vijfhonderd kantjes. Brieven, tekeningen, ansichtkaarten, allen verrijkt met griezelige stempels met adelaars en hakenkruizen. Zo\u00a0leer ik dus nu, \u00a0een 75 jaar na dato, via zijn brieven, de formele,...Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-28T15:58:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/IMG_3252-1-1024x768.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/\",\"name\":\"De stem van mijn overgrootvader · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/IMG_3252-1.jpg\",\"datePublished\":\"2014-12-13T07:55:38+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-28T15:58:39+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/IMG_3252-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/IMG_3252-1.jpg\",\"width\":3264,\"height\":2448},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirade blog berichten\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"De stem van mijn overgrootvader\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"De stem van mijn overgrootvader · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"De stem van mijn overgrootvader · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"Deze week worstel\u00a0ik me door een stapel brieven die mijn oma in de oorlog van haar vader uit Duitsland heeft ontvangen. Het zijn bij elkaar een kleine vijfhonderd kantjes. Brieven, tekeningen, ansichtkaarten, allen verrijkt met griezelige stempels met adelaars en hakenkruizen. Zo\u00a0leer ik dus nu, \u00a0een 75 jaar na dato, via zijn brieven, de formele,...Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2020-03-28T15:58:39+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":768,"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/IMG_3252-1-1024x768.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/","name":"De stem van mijn overgrootvader · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/IMG_3252-1.jpg","datePublished":"2014-12-13T07:55:38+00:00","dateModified":"2020-03-28T15:58:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/IMG_3252-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/12\/IMG_3252-1.jpg","width":3264,"height":2448},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/ontmoeting-met-mijn-overgrootvader\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirade blog berichten","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"De stem van mijn overgrootvader"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/263820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tirade_blog"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=263820"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/263820\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/263821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=263820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tirade_blog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog_category?post=263820"},{"taxonomy":"trefwoord","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trefwoord?post=263820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}