Het tweede deel van de memoires van Theo Kars, verscheen recentelijk bij de prachtuitgeverij Athenaeum, Polak & Van Gennep\u2013 over welke uitgeverij dezer dagen God zijn beschermende hand moge uitstrekken.\u00a0 \u00a0Kars is op tweederde gevorderd met Memoires van een slecht mens<\/i> dat toch betrekkelijk zeldzaam is in de Nederlandse literatuur: \u00a0memoires namelijk van een schrijver. De aanleiding die Kars kan hebben gehad dit werkstuk aan te vangen is dat hij een goed deel van zijn leven ondergedompeld is geweest in de vertaling van memoires, die van Giacomo Casanova namelijk en dit heeft onwillekeurig invloed op hem gehad. De libertijn die Casanova was wordt in deze eeuw nagevolgd door de amorele optimalisator van zijn eigen geluk: Kars. Want dat is wat Kars beweert te doen: eerlijk en zonder morele overweging zijn geluk en genot optimaliseren. Maar hij staat zichzelf daarbij oogkleppen toe, een restje waarschijnlijk van zijn religieuze opvoeding die hem uiteindelijk niet ten diepste toestaat amoreel te zijn, hij blijft het voelen als immoreel<\/i>. Het zijn deze oogkleppen die de zwakte in het boek vormen.<\/p>\n
Amoraliteit is een opluchting in een \u2018normen en waarde\u2019 cultuur als de onze die ons tot zeer recent van bovenaf werd opgedrongen, slijmsijs Balkenende wenste er zelfs een nationaal debat aan te wijden.<\/p>\n
Bij egotisten weet men veel beter wie men voor zich heeft. Afgezien van het totale gebrek aan humor van het boek (want grappige egotisten zijn dan weer een zeldzaamheid) is het een baken van duidelijkheid. \u2018How I did it\u2019<\/i>. Maar literatuur en duidelijkheid hebben niet per se zoveel met elkaar te maken wanneer duidelijkheid vooral rechtlijnigheid is. Kars blijft toch teveel de boekhouder van zijn naar eigen oordelen geniale repliek op de eisen van de buitenwereld.<\/p>\n
Dan is de normatieve \u00a0kracht van Nicol\u00f2 Machiavelli van geheel andere orde: \u2018Hoe het te doen.\u2019 Kars en Machiavelli delen hun expliciete amoraliteit, en bij Machiavelli voelt dat echt<\/i> als een opluchting. In een klein boekje uit 1987 van wederom de prachtuitgeverij Athenaeum, Polak & Van Gennep schrijft vertaler en inleider Frans van Dooren (Martinus Nijhoffprijs 1990) over de amoraliteit \u00a0in De Heerser<\/i> die eeuwenlang voor immoraliteit<\/em> is aangezien. En dat verhinderde een goede lezing van het boek. Hoe amoreel ben ik dat ik met een zucht van verlichting kennisneem van dit machtspolitieke denken dat meer ronduit is dan ik ooit waarnam: \u2018Om het bezit te waarborgen, is het voldoende dat men het geslacht van de vroegere machthebbers uitroeit.\u2019 en \u2018Iemand die dit soort gebieden verovert en wil behouden , moet twee dingen terdege in de gaten houden, in de eerste plaats dat hij de familie van de vroegere heerser moet uitroeien en vervolgens dat hij noch in de wetten, noch in de belastingen veranderingen mag aanbrengen.\u2019<\/p>\n \u2018De tweede oplossing (voor het vestigen van een nieuwe heerschappij) , die nog beter is dan de eerste, is het stichten van kolonies op een of twee plaatsen, die als het ware de punten zijn die dat gebied vastkluisteren. Want het is noodzakelijk \u00f2f dit te doen, \u00f2f er troepen soldaten te legeren. Kolonies kosten niet veel geld, en de heerser kan ze stichten en in stand houden zonder dat hij er iets voor uitgeeft, of hooguit een klein bedrag. Hij benadeelt alleen maar degenen van wie hij landerijen en huizen afneemt om ze aan de nieuwe bewoners te geven.\u2019<\/p>\n Klare taal. En verderop: \u2018In verband hiermee moet opgemerkt worden dat men de mensen \u00f2f moet strelen \u00f2f moet uitroeien. Want iemand die licht wordt aangepakt wreekt zich terwijl iemand die zwaar geweld wordt aangedaan zich niet meer kan wreken.\u2019<\/p>\n De grote Italiaanse mediakrijgsheer Berlusconi heeft door een gebrek aan concentratie het boek maar tot en met hoofdstuk 18 gelezen (maar dan wel heel<\/i> goed).<\/p>\n In hoofdstuk 19 had hij kunnen lezen hoe je als heerser kunt vermijden \u00a0dat je veracht en gehaat wordt. Maar toen kwam de kapper om zijn toupetje te verven.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"