{"id":265497,"date":"2013-04-07T11:17:19","date_gmt":"2013-04-07T10:17:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.tirade.nu\/?p=9549"},"modified":"2020-03-31T13:32:53","modified_gmt":"2020-03-31T12:32:53","slug":"literair-misbruik","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/","title":{"rendered":"Literair misbruik"},"content":{"rendered":"

Er is een foto van mijn allereerste keer\u00a0De donkere kamer van Damokles<\/i>.\u00a0Ik ben een jaar of elf en lig op bed. De witte lakens\u00a0verraden dat mijn eerste keer in een hotelkamer plaatsvindt, een sober Priestersverblijf in hartje Rome. Mijn moeder, classicus, leidt ons door de stad. Het is lente \u2013 zomer voor ons \u2013 en op de bollende rand van de fonteinen op Piazza Navona zitten toeristen met ijsjes in de hand.<\/p>\n

Maar ik was net begonnen in mijn allereerste Hermans en was liever samen alleen met Osewoudt en Dorbeck.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ik deelde de hotelkamer met mijn beide zussen, een van hen moet de foto hebben\u00a0gemaakt.\u00a0Ze vonden\u00a0mij belachelijk saai en bovenal verwend: ben je voor het eerst in Rome, blijf je binnen op bed. Het verhaal dat ik las speelde zich nota bene grotendeels af in Leiden, de stad waar wij zijn opgegroeid. Nu schaam ik mij daar ook wel voor, die middagen dat ik mokkend meeging naar musea omdat ik liever alleen zat met een boek, maar toen voelde ik mij heel verheven: ik las niet alleen mijn eerste Hermans, het was vooral mijn eerste volwassen oorlogsboek. Na Oorlogswinter<\/em> en Oorlog zonder vrienden<\/em>\u00a0ging het hier duidelijk om echte dingen.\u00a0<\/p>\n

Toch waren de twee dingen die mij in De donkere kamer van Damokles<\/i> het meest aangrepen heel marginaal: Osewoudt die zijn haar zwart laat verven bij de kapster op de Leidse Breestraat en Osewoudt die over de Zoeterwoudesesingel loopt, langs het Plantsoen en zo de Fruinlaan passeert, op weg naar zijn donkere kamer op nummer 74.<\/p>\n

Het waren deze passages die mij uit de Romeinse zon hielden, achteraf bezien alleen om de banale reden dat ik in die tijd bijna wekelijks mijn haar kleurde (op de foto: donkerrood). Bij het lezen van de kapper-sc\u00e8ne voelde ik mijn hoofdhuid branden en prikte de scherpe peroxide in mijn neus (in werkelijkheid is het bij Osewoudt in een paar zinnen gebeurd, zonder pijnen of geuren).De straat die Hermans terloops noemde, de Fruinlaan, is de straat waar het Stedelijk Gymnasium staat, waar wij, tegenover mijn moeders werk, woonden. Alleen al het idee <\/i>dat Osewoudt daar had rond gelopen..
Terwijl ik op verheven toon tegen mijn zussen zei dat ik me ten minste bezighield met \u2018echte zaken, namelijk de oorlog enzo\u2019, werd mijn affiniteit met Osewoudt dus vooral opgeroepen door herkenbare kleinigheden; geen \u2018echte zaken\u2019, maar dingen die ik zelf had meegemaakt.<\/p>\n

Vanwaar deze bekentenis (die, ja, als een bekentenis voelt, want op de universiteit leerde ik algauw dat \u2018het persoonlijke\u2019 iets minderwaardigs was)?\u00a0Ik volg het voorbeeld van romanci\u00e8re Vonne van der Meer (Eilandgasten<\/i>, De vrouw met de sleutel<\/i> en \u2018koningin van het happy end\u2019) die afgelopen woensdag ook een bekentenis deed. In een door SLAA<\/a>\u00a0georganiseerde avond over De toekomst van de roman gaf ze te kennen dat ze het geloof in de literatuur mist. God, zei ze, was verdwenen. Hedendaagse literatuur lijdt volgens Van der Meer aan de \u2018terreur van echt gebeurd\u2019: het mystieke krijgt nauwelijks po\u00ebtische ruimte.<\/p>\n

Toch maakte ik pas een aantekening toen ze over haar eerste \u2018echte\u2019 roman begon: op 11-jarige leeftijd las ze De donkere kamer van Damokle<\/i>s en was diep onder de indruk. Hoewel haar idee\u00ebn tot dusver theoretische interesse wekte, werd Van der Meer voor mij plots Vonne.<\/p>\n

Ik ervoer intimiteit. Precies de kwaliteit van literatuur die in de vorige aflevering (de eerste van een drieluik) van De toekomst van de roman door Oek de Jong zo werd geprezen. Of zoals de Nigeriaans-Newyorkse schrijver Teju Cole het zo prachtig verwoordde in een interview met NRC<\/i><\/a>:<\/p>\n

\u201eAls ik het leven van de Zweedse dichter en Nobelprijswinnaar Tomas Transtr\u00f6mer vergelijk met het mijne, dan zijn er eigenlijk geen overeenkomsten. Maar als ik zijn po\u00ebzie lees, raakt hij me in mijn ziel. Is dat omdat hij toegankelijk is? Nee. Dat is omdat hij erin geslaagd is om iets te raken dat buiten hemzelf ligt. En een deel van m\u00edj dat buiten mezelf ligt, kan daarmee in contact komen.\u201d<\/cite><\/p>\n

De verbondenheid die ik voel blijkt dus vooral een vorm van misbruik \u2013 toen met Hermans, nu met Van der Meer: we nemen alleen wat ons interesseert en goed doet.\u00a0Kijk ik in mijn kladblokje onder Toekomst v roman,<\/b> Vonne van der Meer 03-01-2013<\/b> dan staan er alleen: Las Donkere kamer op 11-jarige leeftijd, net als ik!!, precies zo!<\/i>.
Beschamend, die dubbele uitroeptekens achter \u2018ik\u2019.<\/p>\n

Gelukkig bleek Van der Meer ook schuldig. Ze had Milan Kundera geciteerd om haar argumenten te bekrachtigen, maar gaf aan het einde van haar lezing toe \u2013 ja, bekende \u2013 dat ze het athe\u00efstische deel van zijn citaat had weggelaten: \u2018Omdat het niet in mijn straatje te pas kwam.\u2019 Ook haar literaire trouw is subjectief selectief. Smiechten zijn wij, lezers en schrijvers. Maar gelukkig, zolang \u2018het persoonlijke\u2019 in ons leven aanwezig is, zijn we graag met \u2018echte zaken\u2019 bezig en zit het met de toekomst van de roman dus ook wel snor.<\/p>\n

(alle negatieve geluiden over de toekomst van de roman zijn in mijn verslag van de avond wegens persoonlijke voorkeur weggelaten \u2013 koningin van het Happy End.)<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Er is een foto van mijn allereerste keer\u00a0De donkere kamer van Damokles.\u00a0Ik ben een jaar of elf en lig op bed. De witte lakens\u00a0verraden dat mijn eerste keer in een hotelkamer plaatsvindt, een sober Priestersverblijf in hartje Rome. Mijn moeder, classicus, leidt ons door de stad. Het is lente \u2013 zomer voor ons \u2013 en…
Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":65,"featured_media":265498,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","tirade_blog_category":[],"trefwoord":[],"class_list":["post-265497","tirade_blog","type-tirade_blog","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nLiterair misbruik · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Literair misbruik · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Er is een foto van mijn allereerste keer\u00a0De donkere kamer van Damokles.\u00a0Ik ben een jaar of elf en lig op bed. De witte lakens\u00a0verraden dat mijn eerste keer in een hotelkamer plaatsvindt, een sober Priestersverblijf in hartje Rome. Mijn moeder, classicus, leidt ons door de stad. Het is lente \u2013 zomer voor ons \u2013 en...Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-31T12:32:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Simone-leest-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"480\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/\",\"name\":\"Literair misbruik · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Simone-leest-1.jpg\",\"datePublished\":\"2013-04-07T10:17:19+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-31T12:32:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Simone-leest-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Simone-leest-1.jpg\",\"width\":640,\"height\":480},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirade blog berichten\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Literair misbruik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Literair misbruik · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Literair misbruik · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"Er is een foto van mijn allereerste keer\u00a0De donkere kamer van Damokles.\u00a0Ik ben een jaar of elf en lig op bed. De witte lakens\u00a0verraden dat mijn eerste keer in een hotelkamer plaatsvindt, een sober Priestersverblijf in hartje Rome. Mijn moeder, classicus, leidt ons door de stad. Het is lente \u2013 zomer voor ons \u2013 en...Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2020-03-31T12:32:53+00:00","og_image":[{"width":640,"height":480,"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Simone-leest-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/","name":"Literair misbruik · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Simone-leest-1.jpg","datePublished":"2013-04-07T10:17:19+00:00","dateModified":"2020-03-31T12:32:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Simone-leest-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/Simone-leest-1.jpg","width":640,"height":480},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/literair-misbruik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirade blog berichten","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Literair misbruik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/265497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tirade_blog"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/65"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=265497"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/265497\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/265498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=265497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tirade_blog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog_category?post=265497"},{"taxonomy":"trefwoord","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trefwoord?post=265497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}