{"id":266314,"date":"2010-02-04T00:27:54","date_gmt":"2010-02-03T22:27:54","guid":{"rendered":"http:\/\/http:\/\/www.tirade.nu\/?p=3660"},"modified":"2020-03-31T13:59:31","modified_gmt":"2020-03-31T12:59:31","slug":"vriendschap","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/","title":{"rendered":"Vriendschap"},"content":{"rendered":"

\u2018Wat is een vriend nog?\u2019 is de titel van een beschouwing over vriendschap van de Amerikaanse literatuurhistoricus William Deresiewicz. Zij verscheen afgelopen week in De Groene Amsterdammer<\/a><\/em>. Een mooi stuk dat tot nadenken stemt over iets wat van groot belang is in ieders leven, maar door de opkomst van internetsites als Facebook en Twitter onder druk lijkt te komen staan. Ook Beatrix maakt zich hierover nogal druk. We hebben meer vrienden dan ooit – we zenden ons via het internet uit aan vijfhonderd vrienden tegelijk -, maar niemand uit deze groep is nog extra bijzonder. Vrienden zijn geen individuen meer, maar maken deel uit van een uniforme massa, \u2018een vriendenwol\u2019. En voor de ideale vriendschap zoals Deresiewicz die beschrijft is geen plaats meer, want echte vriendschap kan volgens hem alleen voortkomen uit een unieke beschermde wereld die twee mensen met elkaar scheppen.<\/p>\n

Deresiewicz lijkt te verlangen naar de vriendschappen die zo\u2019n belangrijke rol speelden in klassieke en neoklassieke tijden en bestonden tot het einde van de negentiende eeuw. Hij geeft een paar bekende voorbeelden: Achilles en Patrokles, Goethe en Schiller en Lord Byron en Percy Bysshe Shelley.Vriendschap was voor hen een hogere roeping, een ideaal, waarbij zakelijke belangen op geen enkele wijze een rol speelden. Het ging erom elkaar op te roepen naar het Goede,\u00a0 moreel advies te geven en te corrigeren. Deze omgang met elkaar leverde ook nog eens mooie wereldliteratuur op.<\/p>\n

Aan deze vriendenstellen voeg ik graag twee Nederlanders toe: Albert Verwey en Willem Kloos. Deze dichters uit de Amsterdamse kring van de Tachtigers uit het einde van de negentiende eeuw hadden een intieme relatie waarin het elkaar oproepen naar het Goede en de Kunst een belangrijke rol speelde. Aan deze vriendschap kwam met de nodige dramatiek, vooral van de kant van Kloos, een einde toen Verwey trouwde met Kitty van Vloten en zich vestigde in Noordwijk aan Zee. Over de aard van deze relatie is door literatuurhistorici veel gespeculeerd. Was zij louter geestelijk van aard of was er ook sprake van een fysieke aantrekkingskracht en van lichamelijke liefde?<\/p>\n

Tot nu toe is dat onduidelijk gebleven. Interessant? Voor het werk van beide dichters misschien niet, maar wel voor diegenen die zijn ge\u00efnteresseerd in het fenomeen vriendschap aan het einde van de negentiende eeuw in Nederland. Gelukkig werkt Madelon de Keizer aan de biografie van Albert Verwey en zal Bart Slijper het leven van Willem Kloos beschrijven. Op de aard van deze vriendschap zullen beiden hun licht moeten doen schijnen. Op hun publicaties moeten we nog even wachten, maar hierbij als opwarmer het eerste sonnet uit Albert Verweys dichtbundel Van de liefde die vriendschap heet<\/em>, die hij schreef naar aanleiding van zijn vriendschap met Willem Kloos. \u00a0\u00a0<\/p>\n


<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 I<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0Licht mijner ziel! ik zag u steeds van ver,
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 En wist wel dat gij eindlijk komen zoudt; \u2013
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Woorden, die ik niemand heb betrouwd,
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gaan uit als bleke vlammen; \u2013 als een ster,<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Diep in \u2019t azuur, maar blanker, lieflijker,
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zie \u2019k in uw lokken liggen \u2019t licht gelaat;
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2019t Mysterie van veel leeds, maar nooit van haat,
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Droomt in uw oogen; \u2013 \u2019k zag het steeds van ver.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ik zal u zien, mijn Licht, zoo zie gij mij:
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 In \u00e9en zoet waas van gloed, waar ieder woord
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Doorheenvlamt van de lippen en saamglijdt<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Met andere tot \u00e9\u00e9n lichtende eenigheid \u2013
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 En elk van ons droomt in een glorie voort,
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 En andre glorie gaat ons stil voorbij.<\/p>\n

\u00a0\"willem_kloos_2\"\"Verwey\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2018Wat is een vriend nog?\u2019 is de titel van een beschouwing over vriendschap van de Amerikaanse literatuurhistoricus William Deresiewicz. Zij verscheen afgelopen week in De Groene Amsterdammer. Een mooi stuk dat tot nadenken stemt over iets wat van groot belang is in ieders leven, maar door de opkomst van internetsites als Facebook en Twitter onder…
Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","tirade_blog_category":[],"trefwoord":[],"class_list":["post-266314","tirade_blog","type-tirade_blog","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nVriendschap · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Vriendschap · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u2018Wat is een vriend nog?\u2019 is de titel van een beschouwing over vriendschap van de Amerikaanse literatuurhistoricus William Deresiewicz. Zij verscheen afgelopen week in De Groene Amsterdammer. Een mooi stuk dat tot nadenken stemt over iets wat van groot belang is in ieders leven, maar door de opkomst van internetsites als Facebook en Twitter onder...Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-31T12:59:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/willem_kloos_2-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"497\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/\",\"name\":\"Vriendschap · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/willem_kloos_2-150x150.jpg\",\"datePublished\":\"2010-02-03T22:27:54+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-31T12:59:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/willem_kloos_2-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/willem_kloos_2-150x150.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirade blog berichten\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Vriendschap\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Vriendschap · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Vriendschap · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"\u2018Wat is een vriend nog?\u2019 is de titel van een beschouwing over vriendschap van de Amerikaanse literatuurhistoricus William Deresiewicz. Zij verscheen afgelopen week in De Groene Amsterdammer. Een mooi stuk dat tot nadenken stemt over iets wat van groot belang is in ieders leven, maar door de opkomst van internetsites als Facebook en Twitter onder...Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2020-03-31T12:59:31+00:00","og_image":[{"width":350,"height":497,"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/willem_kloos_2-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/","name":"Vriendschap · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/willem_kloos_2-150x150.jpg","datePublished":"2010-02-03T22:27:54+00:00","dateModified":"2020-03-31T12:59:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#primaryimage","url":"http:\/\/http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/willem_kloos_2-150x150.jpg","contentUrl":"http:\/\/http:\/\/www.tirade.nu\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/willem_kloos_2-150x150.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/vriendschap\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirade blog berichten","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Vriendschap"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/266314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tirade_blog"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/44"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=266314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/266314\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=266314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tirade_blog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog_category?post=266314"},{"taxonomy":"trefwoord","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trefwoord?post=266314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}