Laatst was Erdogan kwaad op Wilders. De PVV-leider deelde\nop 24 oktober via Twitter een spotprent waarop Erdogan te zien is met op zijn\nhoofd een bom met brandend lont. Er stond te lezen: \u2018terrorist\u2019. <\/p>\n\n\n\n
Deze prent, als zoveelste bewijs van de islamofobe houding\nvan de politicus, bleek voldoende om de toorn van Erdogan op wekken.<\/p>\n\n\n\n
Deze reactie bevestigde weer eens het beeld dat men in\nEuropa van Erdogan heeft: een politicus met islamitische wortels die zich graag\nwil profileren als de woordvoerder van de moslims in de wereld en aan zijn\nwoede onverholen uiting geeft.<\/p>\n\n\n\n
Dit beeld strookt mijns inziens niet helemaal met zijn\nwerkelijke motieven. <\/p>\n\n\n\n
Het incident met Macron kan daar wellicht licht op\nwerpen. Een poosje geleden zei Erdogan in een tv-toespraak dat Macron\n\u2018psychische hulp\u2019 nodig had. Die opmerking was een reactie op de maatregelen\ndie Macron had aangekondigd tegen moslimextremisme en radicale islamitische\nscholen en organisaties in zijn land. De aanleiding was de brute onthoofding\nvan de leraar Samuel Paty door een extremistische moslim naar aanleiding van de\nspotprent van Charlie Hebdo in de klas.<\/p>\n\n\n\n
Zijn boosheid kan men deels verklaren uit zijn\nislamitische aspiraties, want hij maakt niet altijd scherp genoeg onderscheid\ntussen de kritiek in Europa op de radicale islam en de algehele afwijzing van\nde islam zoals Wilders doet. Maar mijns inziens zit er meer achter.<\/p>\n\n\n\n
Soms ligt het antwoord op \u2018waarom\u2019 besloten in het\nantwoord op de vraag \u2018wat\u2019 of \u2019wie\u2019. Want Macron is een Europees<\/em> leider.\nZijn identiteit kan een rol spelen in de reactie van Erdogan.<\/p>\n\n\n\n Erdogan laat met zijn aanvaring, de zoveelste op rij met\nde Europese leiders, blijken dat de Europese Unie geen invloed meer op Turkije\nen op hemzelf heeft. Hij zegt denk ik: \u2018Ik was blij met het perspectief van het\nkandidaat-lidmaatschap van de Europese Unie. Tot 2010 had ik oren naar jullie\nwensen en prioriteiten. Ik ging, samen met de Cypriotische Turken, akkoord met\nhet Annan Plan van de Verenigde Naties dat voorzag in de vereniging van Cyprus.\nIk meed conflict met Griekenland. Ik heb gedurende de eerste acht jaar van mijn\nbewind serieus werk gemaakt om de criteria van Maastricht en Kopenhagen te\nrealiseren en heb vele wetswijzigingen gerealiseerd. Ik deed het in de\nveronderstelling dat de Europese Unie geen club van de Christenen was maar een\nuniversele organisatie, waar je lid kunt worden als je aan de\ntoelatingscriteria voldoet. Maar jullie, met name de Duitse Christen Democraten\nen de Franse presidenten, hebben duidelijk laten blijken dat er geen plek voor Turkije\nis ongeacht of wij hebben voldaan aan de vereiste criteria. Jullie hanteren een\ndubbele moraal en ik voel me daarom niet langer gebonden aan jullie oordeel.\u2019<\/p>\n\n\n\n Zou hij gelijk hebben? Voor een deel wel. Maar hij\nhandelt vanuit ressentiment over de houding van de Europese Unie, wat niet\ngezond is in internationale betrekkingen. Zo maakt hij geen vrienden.<\/p>\n\n\n\n De vraag is nu, zou hij zijn islamitische wortels en\naspiraties minder nadrukkelijk ventileren zonder dat ressentiment? Zeer\nwaarschijnlijk wel, want hij zou het perspectief van het lidmaatschap van de\nEuropese Unie, dat eens de toekomstdroom was van een overgrote meerderheid van\nde Turken, niet zo maar overboord gooien. Het zou hem aanzienlijk veel stemmen\nkosten, wat hij in geen geval zou willen. Daar is hij te zeer een\nmachtspoliticus voor.<\/p>\n\n\n\n Pakt hij het handig aan? Voor de buitenwereld en zijn\ncritici in Turkije niet, maar voor zijn eigen achterban wel. Daar is het hem\nkennelijk om te doen. Het is hem ook te doen om de aandacht van de binnenlandse\nproblemen af te leiden: de erbarmelijke toestand van de economie. Tegenwoordig\neen wijdverbreid fenomeen van Trump tot Macron, de politici die thuis met grote\nproblemen worstelen.<\/p>\n\n\n\n Zijn de Turken ook kwaad op Wilders? Zo ja, zijn ze dat\nom dezelfde redenen als Erdogan?<\/p>\n\n\n\n Ja, de Turken zijn ook kwaad op Wilders. Omdat hij geen onderscheid maakt tussen de islam en de radicale islam, het Wahabisme, de ideologische basis voor de terreur van Al-Qaida en Isis. Dat vindt een overgrote meerderheid van de Turken krenkend. Ze laten er zich van oudsher op voorstaan dat het Wahabisme in de traditie van de Turkse islam geen kans van slagen heeft gekregen.<\/p>\n\n\n\n De Turken ergeren zich ook aan Macron omdat zij hem, net\nals zijn voorgangers Sarkozy en Hollande, een anti-Turkse houding ten aanzien\nvan het lidmaatschap van Turkije toedichten. Voor Erdogan mag lidmaatschap van\nde EU een instrument tot aanzien en macht zijn, voor de Turken is het een\ntoekomstdroom die vervlogen is. Ze zijn teleurgesteld \u2013 en ook boos omdat zij\nnet als Erdogan denken dat de EU Turkije aan het lijntje heeft gehouden.<\/p>\n\n\n\n Is de Turkse boosheid op Macron en de andere Europese\npolitici terecht? Voor een deel wel. Tegelijk toont Turkije onvoldoende\nempathie voor de angst van de Europeanen voor de radicale islam. De Turken \u2013 en\nmoslims \u2013 moeten deze angst erkennen en duidelijk laten blijken dat zij het\nafkeuren. <\/p>\n\n\n\n Populisme wint aan kracht ook omdat een krachtige\nafwijzing van terreur in naam van de islam er niet komt: noch van Erdogan noch\nvan de burgers. Veroordeling door Erdogan van de afschuwelijke terreurdaad in\nNice geeft hoop, maar moet niet eenmalig zijn en moet tot wederzijdse empathie,\nbegrip en samenwerking leiden.<\/p>\n\n\n\n Hopelijk werken zakenlieden, opinieleiders, denktanks,\npressiegroepen, vrouwenorganisaties bij de EU en in Turkije achter de schermen\nom de conflictpunten tussen de betrokken landen uit zijn beladen sfeer en korte\ntermijn perspectief halen.<\/p>\n\n\n\n Voor herstel van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije zijn lange termijn perspectieven nodig, bijvoorbeeld de actualisering van de Douane Unie die voorlopig in de plaats kan komen van het perspectief op lidmaatschap van de Europese Unie. <\/p>\n\n\n\n