Mijn vrouw en ik waren in Deurne. Waarom doet er niet toe. We waren er en ik dacht: Jan Hanlo. Dit was, zo zou blijken, een unieke gedachte.<\/p>\n\n\n\n
Buiten Deurne denk ik ook wel eens aan Hanlo. Verwantschap is een groot en ijdel woord in dit geval \u2013 laat ik het houden op herkenning. Onze common ground<\/em>: jeugd. Zoals hij jeugd als \u2018normgevende instantie\u2019 ziet, om te weten hoe te leven, zo wil ik dat ook graag zien. Hoewel dit beginsel in mijn werk voor de klas regelmatig onder druk komt te staan, houd ik me er toch aan vast. Het is een mooi beginsel, licht en hoopvol. Noodzakelijk.<\/p>\n\n\n\n Volwassenen doen er verstandig aan naar kinderen op te kijken. Doen we daarmee iets tegennatuurlijks? In de postuum uitgebrachte bundel Mijn benul <\/em>(1974) scherpt Hanlo zijn idee\u00ebn over de omkering aan. Blijkt dat hij niet zozeer het k\u00ednd de baas wil laten zijn \u2013 dat is hem al te gortig \u2013 maar de volwassene, \u2018die ernstig probeert zoveel mogelijk de opvattingen, de visie, de mogelijkheden, de ongeborneerdheid, de zuivere maar toch reeds duidelijke ethiek, van het jonge kind te kennen en te aanvaarden.\u2019<\/p>\n\n\n\n Zulke volwassenen zijn er maar weinig. Die er zijn, horen we amper. Ja, in Hanlo\u2019s tijd, vlak na de oorlog, waren er een paar luidruchtige omkeerders. Voor een groep kunstenaars was het toen duidelijk dat, om de beschaving weer op te bouwen, k\u00ednderen gids moesten zijn. Het was helaas een besef van korte duur. We hadden moeten inzien dat we jeugd blijvend nodig hebben: om ergens aan te beginnen, om op te krabbelen, om toekomst te willen, om \u2013 inderdaad \u2013 te leven.<\/p>\n\n\n\n Hanlo en de kindertijd \u2013 van alle psychologie die hem aan deze thematiek verbindt, is het geluk in zijn eigen jeugd de wortel. Hier is een schrijver die nou eens niet verhaal wilde halen op wat hem vroeger was aangedaan, hij kon juist putten uit een fijne jeugd. En die jeugd vond plaats in dit Peeldorp. Gevolg: op Deurner bodem ontkiemde een singuraliteit in de Nederlandse letteren. Maar welke turfsteker had oog voor de orchidee die daar bloeide en welke turfstekernazaat weet n\u00fa dat er ooit een orchidee op hun veengronden stond?<\/p>\n\n\n\n Mijn eerste gang was naar de plaatselijke boekhandel, die \u2013 joechei! \u2013 weer open was. Ze hadden een paar schappen Toon Kortooms, voor Hanlo moest ik maar naar boekwinkeltjes.nl. Mijn tweede gang: het vvv-kantoor \u2013 ook open! \u2013 maar helaas: nooit van Jan Hanlo gehoord. Toen naar Stationsstraat 51, een groot wit herenhuis, villa Rozenberg, waar Jan woonde, met zijn moeder, bij zijn grootouders, van zijn nulde tot zijn vijftiende, waar hij in de prachtige tuin Robinson Cruso\u00eb was. De tuin is nu een parkeerterrein, het herenhuis een tandartsenpraktijk. Op zoek naar een plaquette: \u2018voormalig woonhuis Jan Hanlo, dichter, schrijver (jaartallen)\u2019 \u2013 ik zocht vergeefs.<\/p>\n\n\n\n De zon scheen, de heropende terrassen aan De Markt zaten vol. Mijn vrouw en ik luisterden naar de gons die over het plein golfde. Het was een geluid dat we lang niet gehoord hadden, een aanzwelling van belofte, van zin, van leven. De mensen waren herboren, oud was weer jong, jong was eeuwig. Dit keer was het een kwaad virus dat ons terugbracht naar de kindertijd. Nu het weer kon, en mocht, dronken we bier als moedermelk. Massaal, helemaal volgens onze natuur. En nu we dit ontij te boven lijken te komen, dan graag ook de volgende stap, langdurig als het kan: \u2018De moraal uit onbe\u00efnvloede kinderhandelingen en -opvattingen af te lezen.\u2019 (Uit Moelmer<\/em>, 1967.) In de geest van ons toekomstwillende kroost draai ik daar deze punt aan: turfsteken (en aardgaswinnen en olieboren en coltan delven) doen we voortaan niet meer. Laat de orchidee\u00ebn bloeien. Leg Hanlo in je boekwinkel.<\/p>\n\n\n\n Beekman & Beekman heet het caf\u00e9 op de hoek \u2013 vooruit, met een beetje goede wil zijn zij ook representanten van ongeborneerdheid en zuivere ethiek. Maar het caf\u00e9 ernaast draagt de naam De Potdeksel. Dat kan heus anders. Ik suggereer: Drie Koninkies. Of, voor een wat ouder publiek: Stock Of The Varnished.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"