{"id":311715,"date":"2022-02-10T08:25:53","date_gmt":"2022-02-10T07:25:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/?post_type=tirade_blog&p=311715"},"modified":"2022-02-10T08:25:53","modified_gmt":"2022-02-10T07:25:53","slug":"patient-hongarije","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/","title":{"rendered":"Pati\u00ebnt Hongarije"},"content":{"rendered":"\n

Ik betrap mezelf erop dat ik over Hongarije ben gaan praten alsof het een psychologische pati\u00ebnt is. \u2018Onverwerkt trauma\u2019, \u2018onderdrukte gevoelens\u2019, \u2018zwijgcultuur\u2019 en ja, misschien ook wel eens \u2018grootheidswaanzin\u2019. Zulke woorden gebruik ik als ik met mijn Nederlandse vrienden over de Hongaarse geschiedenis praat. De Hongaarse herinneringspolitiek is niet anders te begrijpen. Het Hongarije van nu heeft de historische trauma\u2019s van vorige generaties overge\u00ebrfd, omdat er decennialang niet over gepraat mocht worden.<\/p>\n\n\n\n

Zo werd ook het lot van de dichter Mikl\u00f3s Radn\u00f3ti (1909-1944) verzwegen. Als joodse Hongaar werd hij vanwege de Hongaarse rassenwetten naar een werkkamp gestuurd voor dwangarbeidsdienst, en vond hij uiteindelijk tijdens een dwangmars de dood. Al die tijd bleef hij dichten. Zijn indrukwekkende getuigenis is na zijn dood in een schriftje in de binnenzak van zijn jas in een massagraf teruggevonden. Zo werd Radn\u00f3ti\u2019s po\u00ebzie postuum beroemd. Maar wat er tijdens zijn laatste dagen is gebeurd, blijft onduidelijk.<\/p>\n\n\n\n

\u2018Allerlei tegenstrijdige verhalen deden de ronde in de jaren 50,\u2019 vertelde literatuurhistoricus en Radn\u00f3ti-expert Gy\u0151z\u0151 Ferencz mij. Aanvankelijk geloofden de Hongaarse communistische partij dat de nazi\u2019s, die Hongarije in 1944 waren binnengevallen, ook Radn\u00f3ti hadden vermoord. Fascisme en antisemitisme \u2013 dat waren misdaden die alleen nazi-Duitsland had begaan, zo luidde de aanname. Toen het massagraf met Radn\u00f3ti\u2019s schriftje was teruggevonden, werd daarom ook geen forensisch onderzoek naar de daders gestart. Het ministerie van Binnenlandse Zaken legde hoogstens een dossier aan, waarvoor ze omstanders, maar geen van de overlevenden van de dwangmars, lieten interviewen. \u2018Dit was allemaal onderdeel van dezelfde strategie,\u2019 legt Gy\u0151z\u0151 me uit: \u2018verhullen dat Hongaren schuld droegen. Het waren de Duitsers.\u2019<\/p>\n\n\n\n

Dit reflex is niet uniek aan Hongarije. Veel Europese landen die tijdens de Tweede Wereldoorlog een tijd door de nazi\u2019s bezet waren, konden (en kunnen) moeilijk onder ogen komen dat landgenoten in veel gevallen ook medeplichtig waren aan de Holocaust. Ook in Nederland. Terugkijkend bleek in deze periode het verschil tussen goed en kwaad niet zo zwart-wit als we hadden gewild. Pas in de jaren 60 begonnen we ook de joodse slachtoffers te herdenken op 4 mei. Daar ging een lange maatschappelijke discussie aan vooraf.<\/p>\n\n\n\n

Veel Europese landen hebben dus met die herinnering geworsteld. Het probleem van Hongarije is dat die noodzakelijke maatschappelijke discussie over dit complexe trauma jarenlang door de communisten is onderdrukt. \u2018Dat soort zelfreflectie, waar ruimte voor is in een democratie, heeft in Hongarije nooit plaatsgevonden,\u2019 legt historicus Kriszti\u00e1n Ungv\u00e1ry uit in deze boeiende internetdocumentaire<\/a>. \u2018Veel Hongaarse communisten waren namelijk lid van de fascistische partij geweest, die na de Duitse inval in 1944 de dienst had uitgemaakt. Het was eigenbelang om te zwijgen over hun misdaden.\u2019<\/p>\n\n\n\n

Pas nadat de communisten uit Hongarije vertrokken waren, kwam de waarheid boven water. Ook Radn\u00f3ti\u2019s zaak werd heropend. In de jaren 90 wees academisch onderzoek uit dat hij niet door nazi\u2019s, maar door vier Hongaarse soldaten was vermoord. Oftewel: de Hongaren hadden zelf hun dichter vermoord. Wat te doen met die realisatie?<\/p>\n\n\n\n

Ik moest aan Radn\u00f3ti denken toen het onderzoek naar de verrader van Anne Frank afgelopen weken in het nieuws was. Een internationaal onderzoeksteam zou de verrader hebben gevonden. Eindelijk zou een oude schuldvraag beantwoord kunnen worden. De hele wereld sprak erover.<\/p>\n\n\n\n

Met de schuldvraag veroordeel je niet simpelweg een schuldige \u2013 je verandert ook het hele perspectief op de geschiedenis. In het geval van Anne Frank, die volgens het onderzoeksteam door een ambtenaar uit de Joodse Raad zou zijn verraden, is er de implicatie dat joden elkaar verraden zouden hebben. Naast kritiek op de rommelige methode van het onderzoeksteam gaven historici daarom de kritiek dat de veroordeling van deze ambtenaar de aandacht afleidt van waar het herdenken van de Tweede Wereldoorlog eigenlijk om hoort te gaan: de systematische massamoord, veroorzaakt door de nazi\u2019s. Vanwege het systeem van de nazi\u2019s was er een Holocaust, een Joodse Raad en de onmogelijke positie waarin de ambtenaar zich bevond.<\/p>\n\n\n\n

Ook bij Radn\u00f3ti is de schuldvraag zo groot en belangwekkend omdat hij het perspectief op de geschiedenis aanzienlijk verandert. Erkenning van het feit dat Radn\u00f3ti door vier Hongaarse soldaten is vermoord, is erkenning van de Hongaarse medeplichtigheid aan de Holocaust in Hongarije. Een onverwerkt trauma dat de Hongaarse regering liever voor zich uit schuift, generatie na generatie.<\/p>\n\n\n\n

Viktor Orb\u00e1n waagt zich er ook niet aan. Met zijn zelf-gecultiveerde imago als de man die Hongarije, de \u2018grote maar miskende natie\u2019, hun trots terug komt geven, is er geen ruimte voor de zwarte bladzijden van die natie. Hij heeft in zijn grondwetswijziging van 2012 laten opnemen dat Hongarije tijdens de Duitse inval een bezet land was, en geen enkele verantwoordelijkheid draagt voor wat er in die tijd gebeurd is. Deze herinneringspolitiek kreeg in 2014 gestalte door een monument in Boedapest. \u2018Ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Duitse bezetting,\u2019 heet het. In de timpaan van een Grieks zuilenwerk leunt een angstaanjagende bronzen Duitse adelaar op zijn ene klauw, terwijl hij de andere naar een engel uitstrekt. De engel heft zijn armen naar de hemel en slaat zijn ogen neer, zijn gespierde borst half ontbloot. Blakende onschuld. Hij heeft de Hongaarse Stefanskroon in zijn hand en moet zo Hongarije voorstellen.<\/p>\n\n\n\n

Misschien stelde de Hongaarse regering zich op als vanouds, maar de inwoners van Boedapest pikten het niet meer. \u2018Het is geschiedvervalsing,\u2019 reageerden zij in 2014 verontwaardigd op de plannen voor het monument. Een groep activisten verzamelde spullen en getuigenissen van Hongaarse  Holocaustslachtoffers tegenover het monument. Hoewel de regering hun gedenkplaats aanvankelijk probeerde te saboteren, organiseren de activisten tot op de dag van vandaag om de twee weken gesprekken bij deze gedenkplaats. Zij praten daar over de onverwerkte historische trauma\u2019s van Hongarije. Het is tijd, vinden zij.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ik betrap mezelf erop dat ik over Hongarije ben gaan praten alsof het een psychologische pati\u00ebnt is. \u2018Onverwerkt trauma\u2019, \u2018onderdrukte gevoelens\u2019, \u2018zwijgcultuur\u2019 en ja, misschien ook wel eens \u2018grootheidswaanzin\u2019. Zulke woorden gebruik ik als ik met mijn Nederlandse vrienden over de Hongaarse geschiedenis praat. De Hongaarse herinneringspolitiek is niet anders te begrijpen. Het Hongarije van…
Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":123,"featured_media":311716,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","tirade_blog_category":[],"trefwoord":[],"class_list":["post-311715","tirade_blog","type-tirade_blog","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nPati\u00ebnt Hongarije · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pati\u00ebnt Hongarije · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ik betrap mezelf erop dat ik over Hongarije ben gaan praten alsof het een psychologische pati\u00ebnt is. \u2018Onverwerkt trauma\u2019, \u2018onderdrukte gevoelens\u2019, \u2018zwijgcultuur\u2019 en ja, misschien ook wel eens \u2018grootheidswaanzin\u2019. Zulke woorden gebruik ik als ik met mijn Nederlandse vrienden over de Hongaarse geschiedenis praat. De Hongaarse herinneringspolitiek is niet anders te begrijpen. Het Hongarije van...Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Patient-Hongarije-staande-foto23084.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"652\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"870\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/\",\"name\":\"Pati\u00ebnt Hongarije · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Patient-Hongarije-staande-foto23084.jpg\",\"datePublished\":\"2022-02-10T07:25:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Patient-Hongarije-staande-foto23084.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Patient-Hongarije-staande-foto23084.jpg\",\"width\":652,\"height\":870},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirade blog berichten\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Pati\u00ebnt Hongarije\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pati\u00ebnt Hongarije · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Pati\u00ebnt Hongarije · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"Ik betrap mezelf erop dat ik over Hongarije ben gaan praten alsof het een psychologische pati\u00ebnt is. \u2018Onverwerkt trauma\u2019, \u2018onderdrukte gevoelens\u2019, \u2018zwijgcultuur\u2019 en ja, misschien ook wel eens \u2018grootheidswaanzin\u2019. Zulke woorden gebruik ik als ik met mijn Nederlandse vrienden over de Hongaarse geschiedenis praat. De Hongaarse herinneringspolitiek is niet anders te begrijpen. Het Hongarije van...Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","og_image":[{"width":652,"height":870,"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Patient-Hongarije-staande-foto23084.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/","name":"Pati\u00ebnt Hongarije · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Patient-Hongarije-staande-foto23084.jpg","datePublished":"2022-02-10T07:25:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Patient-Hongarije-staande-foto23084.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Patient-Hongarije-staande-foto23084.jpg","width":652,"height":870},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/patient-hongarije\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirade blog berichten","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Pati\u00ebnt Hongarije"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/311715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tirade_blog"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/123"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=311715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/311715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":311717,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/311715\/revisions\/311717"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/311716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=311715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tirade_blog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog_category?post=311715"},{"taxonomy":"trefwoord","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trefwoord?post=311715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}