De borrel-annex-buffet aan het eind van de dag was druk bezocht; ik schatte het gezelschap op zo\u2019n vijftig man. Het zaaltje lag op een van de hoogste etages van een wolkenkrabber. Door de ramen kon je het water zien dat Hongkong verdeelde in Hong Kong Island en Kowloon, dat op het vasteland lag en via de New Territories verbonden was met China. Ik wilde op mijn vrije dag naar Kowloon. Zou het daar erg verschillen van Hong Kong Island?<\/p>\n\n\n\n
Het was niet het beste moment voor een conferentie in Hongkong; buiten op straat liepen in het zwart geklede mensen met spandoeken: \u2018Free Hong Kong! Revolution Now!\u2019 Op de dag dat ik in de stad aankwam stapte ik moe de metro uit en ineens was er overal traangas. Rennende mensen. Oproerpolitie. Geschreeuw. Ik stond daar met mijn koffer. Van het Nederlandse nieuws wist ik dat er protesten waren, maar ik had er eigenlijk geen moment rekening mee gehouden dat ik er iets van zou merken. Maar ze waren er echt en ik stond er middenin. Iemand duwde me ruw opzij. Hij droeg een gele helm en een gasmasker. Ik verloor even mijn evenwicht, maar door te leunen op mijn koffer kon ik overeind blijven. <\/p>\n\n\n\n
\u2018Sorry,\u2019 mompelde ik.<\/p>\n\n\n\n
Meer mensen renden langs me heen. Ik probeerde me te herinneren waar de protesten om draaiden. Iets met een uitleveringswet? En iets met meer democratie? Ik liep een stukje terug het metrostation in, weg van het traangas en de rennende mensen.<\/p>\n\n\n\n
Op de vloer van het zaaltje lag rood tapijt. Er stonden ronde statafels en een paar lange lage tafels met stoelen eromheen. Tegen de muur tegenover de ingang stond een brede tafel met eten. Rijst met ei. Kip. Eend. Tofu met ui. Vis. En nog veel meer. Ik vroeg me af of het eten pittig was. Er lagen eetstokjes en plastic kommetjes naast. Voor de Westerse gasten die niet met eetstokjes konden omgaan, zoals ik, waren er ook borden, messen, vorken en lepels.<\/p>\n\n\n\n
De meeste mensen stonden te praten. Ik was moe en ging zitten. Naast me zat een jongetje van een jaar of tien, korte mouwen en korte broek, verdiept in een boek. Een vrouw kwam op hem toegelopen met een vestje. Ze legde het vest om de schouders van het kind. Zonder van het boek op te kijken stak hij zijn armen in de mouwen. Het was hier inderdaad vrij fris; je kon ook doorslaan in aircogebruik.<\/p>\n\n\n\n
\u2018My son,\u2019 zei ze vergoelijkend. \u2018School was out early, today.\u2019<\/p>\n\n\n\n
Ik knikte en glimlachte begrijpend.<\/p>\n\n\n\n
\u2018I really liked your talk,\u2019 vervolgde ze.<\/p>\n\n\n\n
\u2018Thank you very much.\u2019 Ik knikte dankbaar.<\/p>\n\n\n\n
\u2018Sara Leung.\u2019 Ze stak haar hand uit. \u2018Je ziet er moe uit.\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Ik ben ook moe.\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Jetlag ha? Eet wat, dan gaat het beter.\u2019<\/p>\n\n\n\n
Ik lachte. \u2018Zal ik doen.\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018En wat vindt u van Hongkong?\u2019 vroeg ze.<\/p>\n\n\n\n
\u2018Mooi, maar druk.\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Ja, dat heb je niet in Amsterdam.\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Nee, gelukkig niet,\u2019 zei ik, terwijl ik mijn ogen door de ruimte liet gaan. \u2018Is dat David Wong?\u2019 Ik knikte in de richting van een grote groep die zich om een oude man met een bril had verzameld.<\/p>\n\n\n\n
\u2018Ja,\u2019 zei ze. \u2018Je moet zeker even met hem gaan praten.\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Iedereen wil met hem praten.\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Natuurlijk, hij is beroemd \u00e9n hij heeft mooie verhalen. Wat wil je nog meer?\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Eten!\u2019 zei ik lachend.<\/p>\n\n\n\n
Later stond ik met een kopje koffie bij het raam. David Wong werd nog steeds door mensen omringd. Ik keek uit over de stad. Het was donker buiten. Overal lichtjes, van straatlantaarns, stoplichten en auto\u2019s, zoals wanneer je tijdens een nachtvlucht het laatste stuk van de daling door het raampje de verlichte snelwegen, straten en huizen ziet, met af en toe een donker weiland. Ik dacht aan Wong Kar Wai en het jachtige nachtleven van Hongkong in zijn films Chungking Express<\/em> en Fallen Angels<\/em>. De stad was zo gigantisch en zo modern. Neonlichten als ik op straat liep. Er kwam iemand naast me staan. David Wong. Hij knikte naar me. In stilte keken we door het raam. <\/p>\n\n\n\n \u2018Mooi praatje,\u2019 zei hij.<\/p>\n\n\n\n \u2018Dank u wel.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Stuur me wat van uw werk. Ik heb daar ook wat idee\u00ebn over. Misschien kunnen we samen wat doen?\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Wat een eer. Heel graag!\u2019<\/p>\n\n\n\n David Wong glimlachte. Hij had dikke brillenglazen. Hij wees. \u2018Kijk, daar ben ik geboren, waar nu die grote toren staat. Ik was de derde van drie broers.\u2019 Hij keek me aan. \u2018Ooit stonden daar slechts kleine huisjes en ander laagbouw. Nauwelijks voor te stellen h\u00e8? Soms denk ik dat ik mijn jeugd gewoon gedroomd heb, dat het altijd was zoals het nu is.\u2019 Hij grinnikte. \u2018We zijn net als Amerikanen. Het New York van Edith Wharton zal je vergeefs zoeken. Ook daar zijn al die statige huizen met die prachtige balzalen allemaal afgebroken.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018De vooruitgang,\u2019 mompelde ik.<\/p>\n\n\n\n \u2018Inderdaad. Er was woonruimte nodig. Meer en meer mensen kwamen hier wonen. En veel andere ruimte is er niet.\u2019<\/p>\n\n\n\n Ik keek naar de toren. \u2018Wat deden uw ouders?\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Mijn vader werkte op de scheepswerven.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Zwaar werk.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Nou, hij was meer een van de co\u00f6rdinatoren die ervoor zorgde dat alles een beetje goed verliep bij het slopen, het bouwen en het repareren van schepen. Mijn oudste broer is daar ook gaan werken.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Hongkong was een belangrijke haven toch?\u2019<\/p>\n\n\n\n Hij knikte. \u2018Hongkong was de sweatshop van Europa, van de wereld. Veel speelgoed en textiel kwam hier vandaan. Hongkong was rijk en een toevluchtsoord voor mensen die niet meer in China wilden of konden leven tijdens de Culturele revolutie en daarna. Al die nieuwe huizen waren voor hen.\u2019 Hij wees weer. \u2018D\u00e1\u00e1r woonden er heel veel. Hun kinderen zijn nu eerste generatie Hongkongers. Er zijn niet veel families zoals de mijne die hier al meerdere generaties wonen.\u2019 Hij schudde zijn hoofd. \u2018Er waren zo ongelofelijk veel vluchtelingen. China was arm en er was van alles verboden. Dus men kwam hierheen.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Iedereen mocht gewoon binnenkomen?\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018In het begin wel, maar Hongkong raakte overspoeld. Dus na een tijdje werden ze tegengehouden. Je kreeg toestanden die je nu bij jullie ziet, aan de randen van Europa.\u2019 Hij keek me aan. \u2018Mensensmokkelaars en vluchtelingen die werden teruggestuurd.\u2019<\/p>\n\n\n\n Ik knikte. \u2018Vreselijk.\u2019<\/p>\n\n\n\n Hij wees weer. \u2018Vroeger ging ik altijd met mijn broers naar de waterkant, kijken hoe de schepen binnenvoeren. En soms gingen we naar mijn vader op de werf en dan was er altijd wel een hooggeplaatste Brit die ons wat snoep toestopte.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Oh ja, het was een Britse kolonie.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Jazeker, daarom spreekt men hier ook zo goed Engels.\u2019 Hij zweeg.<\/p>\n\n\n\n \u2018Wat vindt u van de protesten?\u2019 vroeg ik.<\/p>\n\n\n\n