{"id":377255,"date":"2026-01-08T12:08:07","date_gmt":"2026-01-08T11:08:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/?post_type=tirade_blog&p=377255"},"modified":"2026-03-19T14:56:24","modified_gmt":"2026-03-19T13:56:24","slug":"psychologie-over-kleur-in-het-leven","status":"publish","type":"tirade_blog","link":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/","title":{"rendered":"Psychologie \u2013 over kleur in het leven"},"content":{"rendered":"\n

De encyclopedie van het geluk<\/a><\/a> <\/a>23<\/a><\/p>\n\n\n\n

Hoe het licht door het raam valt bepaalt bij glas-in-lood hoe kleurig de afbeelding wordt. In de nacht is er geen kleur. Generaties kerkgangers moeten op sombere en op zonnige dagen tijdens lange kerkdiensten afdwalend de vergelijking hebben getrokken tussen stemming en kleur. Lang voor de psychologie gemeengoed werd. De kerkvloer is steengrijs, \u00f3f spat van de kleuren. Somberte is alomtegenwoordig \u00f3f het leven lacht je toe.<\/p>\n\n\n\n

In Paustovski\u2019s Tijd van de grote verwachtingen <\/em>beschrijft hij een reporter-collega Arenberg in Odessa die altijd staat te dansen van geluk als er iets gebeurt: \u2018Het leven zelf als perpetuum mobile met al zijn details en verwikkelingen, intrigeerde hem, los van wat dit met zich mee kon brengen: geluk of ongeluk. Natuurlijk was dit ook wel belangrijk voor hem. Maar op de tweede plaats.\u2019  <\/p>\n\n\n\n

Dat is misschien iets om naar te streven: in dat geval schijnt het licht door alles wat je meemaakt, er gebeurt zoveel interessantst op dit moment! Venezuela! Groenland!<\/p>\n\n\n\n

Hoe je te wapenen tegen wat het leven voor je in petto heeft kun je heel goed leren in case studies<\/em> van psychologen en psychiaters. Ik las onlangs een heel geweldige: The Examined Life<\/em> van Stephen Grosz. En ik bleef tijdens het lezen maar roepen dat dit een heel belangrijk boek is. Portretten van worstelende mensen, zoals waargenomen door een goede psychotherapeut, kunnen extreem leerzaam zijn. De menselijke geest is veelzijdig en soms bizar, maar vertoont op cruciale momenten ook veel consistentie en althans overeenkomst of gelijksoortigheid. Er is aan te sleutelen. Met andere woorden: van andermans geestelijke problemen kun je enorm veel oppikken. In afdelingen met titels als \u2018beginnen\u2019, \u2018liegen\u2019, \u2018liefhebben\u2019, \u2018veranderen\u2019 en \u2018vertrekken\u2019 voert Grosz enkele tientallen van zijn pati\u00ebnten op die hem een inzicht brachten, en daarmee de lezer aan een geweldig inzicht kunnen helpen. Het boek is kristalhelder, empathisch en zeer weldoordacht geschreven. Ik stond half genezen op uit de divan waarin ik had liggen lezen.<\/p>\n\n\n\n

In The New Yorker<\/em> las ik<\/a> over Oliver Sacks, die andere meester van de case study. Is het nou erg dat hij veel van zijn personages opgeladen heeft met zijn eigen persoonlijke worstelingen en bijzonderheden, karaktereigenschappen? Wel als je een groot geloof hecht aan non-fictie: de feitelijkheden. Dat heb ik denk ik nooit gedaan. Waarheid en waarheid zijn in geschreven teksten verschillende dingen: van mij mag je inzichten vanuit verschillende personages samenvoegen. Het wordt daarmee minder waar en meer waar tegelijk.  Alleen zul je het wel moeten melden. Als je toegeeft dat je fictionaliseert is er geen probleem.<\/p>\n\n\n\n

Hoe echt zullen de case studies in de befaamde Psychopathica Sexualis <\/em>van Richard Freiherr von Krafft-Ebing zijn? Bestaan zulke bizarre seksuele aberraties wel? Het vreemde van dit boek is dat je in al die werkelijk afgrijselijke seksuele afwijkingen zo\u2019n groot medeleven voelt met de mensen die hieraan lijden. Dat is ook wat overheerst in het Oliver Sacks\u2019 verhaal: hoe komt een man van zijn intelligentie en vooral van zijn kennis van de psychiatrie tot het bewust een groot deel van zijn lange leven onderdrukken van zijn homoseksualiteit? Het is een zeer droevige geschiedenis. Hij lijkt weliswaar weloverwogen maar toch een principieel verkeerde keuze te hebben gemaakt.<\/p>\n\n\n\n

Intussen koos hij blijkbaar voor Arensbergs oplossing: hij verlustigde zich in al het interessants wat er op de wereld te zien was zonder al te veel met geluk of ongeluk bezig te zijn. En maniakaal schrijven. Anderhalf miljoen woorden per jaar. <\/p>\n\n\n\n

Voor hem pakte dat alles denk ik niet zo goed uit.<\/p>\n\n\n\n

[\u2026]<\/p>\n\n\n\n

Ik ben moe, ik denk
waaraan ik niet denken kan \u2013 aan de stilte die heerst
in een bos, als de vogels al slapen,
aan het naderende einde van de zomer.
Ik hou mijn handen tegen mijn hoofd,
als wilde ik het beschermen tegen vernietiging.
Van buiten gezien kan ik welzeker
onbeweeglijk lijken, haast levenloos,
berustend, beklagenswaardig.
Alleen is dat niet waar \u2013 ik ben vrij,
misschien zelfs gelukkig.
Ja ik houd mijn handen tegen
mijn zware hoofd,
maar daarin wordt juist een gedicht verloren.<\/p>\n\n\n\n

Uit Adam Zagajewski, \u2018Zelfportret in een vliegtuig\u2019, vertaling Karol Lesman<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Fascinerende verzamelingen case studies:<\/p>\n\n\n\n

Stephen Grosz The Examined Life. How we lose en find ourselves<\/em>
Douwe Draaisma Ontregelde Geesten<\/em>
Oliver Sacks The Man Who Mistook his Wife for a Hat<\/em>
Irvin D. Yalom Staring at the Sun: Overcoming the Terror of Death<\/em>
Richard Freiherr von Krafft-Ebing Psychopathica Sexualis<\/em><\/p>\n\n\n\n


Konstantin Paustovski Tijd van de grote verwachtingen, <\/em>vertaling Wim Hartog<\/p>\n\n\n\n

Naar de volgende<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De encyclopedie van het geluk 23 Hoe het licht door het raam valt bepaalt bij glas-in-lood hoe kleurig de afbeelding wordt. In de nacht is er geen kleur. Generaties kerkgangers moeten op sombere en op zonnige dagen tijdens lange kerkdiensten afdwalend de vergelijking hebben getrokken tussen stemming en kleur. Lang voor de psychologie gemeengoed werd….
Lees verder <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":377257,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","tirade_blog_category":[],"trefwoord":[],"class_list":["post-377255","tirade_blog","type-tirade_blog","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nPsychologie \u2013 over kleur in het leven · Uitgeverij Van Oorschot<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Psychologie \u2013 over kleur in het leven · Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De encyclopedie van het geluk 23 Hoe het licht door het raam valt bepaalt bij glas-in-lood hoe kleurig de afbeelding wordt. In de nacht is er geen kleur. Generaties kerkgangers moeten op sombere en op zonnige dagen tijdens lange kerkdiensten afdwalend de vergelijking hebben getrokken tussen stemming en kleur. Lang voor de psychologie gemeengoed werd....Lees verder\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Uitgeverij Van Oorschot\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-19T13:56:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_5574-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1639\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/\",\"name\":\"Psychologie \u2013 over kleur in het leven · Uitgeverij Van Oorschot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_5574-scaled.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-01-08T11:08:07+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-19T13:56:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_5574-scaled.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_5574-scaled.jpeg\",\"width\":1639,\"height\":2560},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tirade blog berichten\",\"item\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Psychologie \u2013 over kleur in het leven\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/\",\"name\":\"Uitgeverij Van Oorschot\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Psychologie \u2013 over kleur in het leven · Uitgeverij Van Oorschot","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Psychologie \u2013 over kleur in het leven · Uitgeverij Van Oorschot","og_description":"De encyclopedie van het geluk 23 Hoe het licht door het raam valt bepaalt bij glas-in-lood hoe kleurig de afbeelding wordt. In de nacht is er geen kleur. Generaties kerkgangers moeten op sombere en op zonnige dagen tijdens lange kerkdiensten afdwalend de vergelijking hebben getrokken tussen stemming en kleur. Lang voor de psychologie gemeengoed werd....Lees verder","og_url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/","og_site_name":"Uitgeverij Van Oorschot","article_modified_time":"2026-03-19T13:56:24+00:00","og_image":[{"width":1639,"height":2560,"url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_5574-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/","name":"Psychologie \u2013 over kleur in het leven · Uitgeverij Van Oorschot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_5574-scaled.jpeg","datePublished":"2026-01-08T11:08:07+00:00","dateModified":"2026-03-19T13:56:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_5574-scaled.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_5574-scaled.jpeg","width":1639,"height":2560},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade_blog\/psychologie-over-kleur-in-het-leven\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tirade blog berichten","item":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/tirade-blog\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Psychologie \u2013 over kleur in het leven"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/#website","url":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/","name":"Uitgeverij Van Oorschot","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/377255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tirade_blog"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=377255"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/377255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":380223,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog\/377255\/revisions\/380223"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/377257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=377255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"tirade_blog_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tirade_blog_category?post=377255"},{"taxonomy":"trefwoord","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vanoorschot.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trefwoord?post=377255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}