Catherina had drie vriendinnen. Deze vrouwen zijn nooit in levenden lijve gesignaleerd. Ze zijn bedacht en op jonge leeftijd overleden. Zo gaat dat met helden, met personages die we kennen van films en televisieseries.<\/p>\n\n\n\n
Ik was een seizoen lang scriptredacteur bij een dramaserie over Catherina, Babette, Robin en Donna: <\/p>\n\n\n\n
ROZENGEUR & WODKA LIME<\/p>\n\n\n\n
Waarom ik voor die klus gevraagd werd weet ik niet meer, en ook niet waarom ik er weer werd uitgegooid. Maar het was een ervaring.<\/p>\n\n\n\n
Mensen die werken aan soaps, aan langlopend relatiedrama zoals Oogappels<\/em> of aan sitcoms<\/em> bewonder ik. Het is ploeteren. Er moeten dagelijks vingers aan de pols worden gehouden van het publiek, de actualiteit, kijkcijfers en commerci\u00eble belangen. En dat allemaal zonder een gram originaliteit en creativiteit te verliezen.<\/p>\n\n\n\n Er wordt nogal lacherig gedaan over dat machinaal produceren van tv-drama, het woord \u2018soap\u2019 is spreekwoordelijk geworden. Toch is het juist de anonimiteit van makers en producenten die dit genre zo\u2019n autonome status geeft: het is er gewoon, zoals water uit de kraan, zoals soepblikken van Campbell.<\/p>\n\n\n\n Nog steeds ben ik verbaasd over mijn onstilbare verlangen naar film. Zijn alle dramatische middelen niet allang tot op het bot toe afgekloven? Niet w\u00e9\u00e9r foute ouders, nare kinderen, misdadigers, extraterrestrial aliens,<\/em> natuurrampen, misbruik. Niet weer een terminale ziekte. Komt er dan nooit dat nou-weet-ik-het-welmoment? Het antwoord is nee. Hoe kan dat?<\/p>\n\n\n\n In dit verband wordt het woord \u2018spiegel\u2019 vaak gebruikt, of \u2018herkenning\u2019. Maar herken ik mijzelf in een Smurf, in een Marvel-zombie, in een hoogbejaarde courtisane? Niet letterlijk natuurlijk, maar de smurf, de zombie en de courtisane representeren mij. Acteurs, in welke idiote gedaante ook – Sara de Zebra – moeten menselijke emoties vertegenwoordigen, anders zijn ze ongeschikt voor een verhaal. Zo zijn ook Catherina en haar vriendinnen slechts dummy\u2019s gehuld in kostuums van verdriet, ambitie, haat, liefde, angst, zorg en verlangen, heel veel verlangen.<\/p>\n\n\n\n *<\/p>\n\n\n\n Voor ik aan Rozengeur & Wodka Lime<\/em> begon hield ik me tijdelijk bezig met het ontwikkelen van een daily soap<\/em>. Ik werd al snel wanhopig van de protocollen, de richtlijnen en wetten die wij als scriptschrijvers dienden te hanteren. Voorbeelden:<\/p>\n\n\n\n \u2018Scenes met twee mensen die een sc\u00e8ne lang op de bank zitten te praten zijn verboden.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Iemand die gaat staan kan niet nog eens gaan staan zonder tussendoor te gaan zitten.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Laat niemand uit het raam staren, want alles is studio.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Laat je karakters ook alledaagse dingen doen: een boodschap, toiletbezoek, een kapotte magnetron e.d.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Zo min mogelijk figuranten.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Overdag wordt er geen alcohol gedronken.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Geen harde seks. Geen lichaamsdelen benoemen.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Vechten tegen tranen levert meer drama op dan de tranen zelf.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Nooit twee onderwerpen in \u00e9\u00e9n sc\u00e8ne.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Een woord mag maar \u00e9\u00e9n keer in de sc\u00e8ne gebruikt worden, uiteraard wel lidwoorden.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Gebruik geen stopwoordjes als joh, h\u00e9, ik bedoel, trouwens.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Geen scheldwoorden, en nooit koosnaampjes.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Gebruik weinig spreekwoorden of gezegden. Als iemand zegt “We gaan de koe bij de hoorns vatten”, of “Daar kraait geen haan naar”, dan denkt het publiek dat we op een boerderij zijn.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Elke sc\u00e8ne moet een mini cliffje hebben.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Buit een conflict uit of pomp het op.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Neem als schrijver je eigen twijfels en \u00f3f problemen mee in de sc\u00e8nes.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Dus ga uit van jezelf.\u2019<\/p>\n\n\n\n Dit alles en veel meer verlamde mij. Vooral dat \u2018Ga uit van jezelf\u2019 zat me dwars. Schrijvers moeten niet, of zelden, uitgaan van zichzelf. Maar daar zijn de meningen over verdeeld.<\/p>\n\n\n\n *<\/p>\n\n\n\n Ik bel met de \u2018echte\u2019 Catherina: actrice, schrijfster en redacteur Sabine van den Eynden. Ik vraag naar haar ervaringen bij R&WL.<\/p>\n\n\n\n \u2018Toen ik werd toegevoegd aan het R&WL-team waren ze al bezig met de constructie van de vier hoofdpersonen. Het karakter Catherina was gemodelleerd naar mij! Ik was stomverbaasd. \u201cCatherina is impulsief, ongericht, een beetje dom en falend in alles wat ze probeert. De pias, die voor de komische noot moet zorgen.\u201d Ik was diep beledigd en besloot de vergelijking tussen mij en fictieve Catherina te negeren.\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Maar had je geen last van alle beperkingen?\u2019 vraag ik Sabine. \u2018Want een aflevering moet precies 21\u201930\u2019\u2019 duren, de grote lijnen worden door anderen uitgezet, je moet bruggetjes maken, rode draden uitzetten, niet te veel informatie in \u00e9\u00e9n zin en ritmeverschillen. Dat is toch om gek te worden?\u2019<\/p>\n\n\n\n \u2018Nee! Ik voelde me juist heel vrij om binnen de situatie waarvoor ik werd ingehuurd idee\u00ebn van anderen vorm te geven. Een heel prettige positie, want mijn expertise als schrijver en als vrouw van begin dertig, toen, werden gewaardeerd.\u2019<\/p>\n\n\n\n Ik ben geen Sabine. Ik werd wanhopig van de do\u2019s and don\u2019ts<\/em>, van al die wetten die soms ook nog ter plekke werden uitgevonden. Als ik voorstelde dat Babette zou zeggen dat\u2026 dan riep iedereen: \u2018Oh nee nooit! Want Babette is…’<\/p>\n\n\n\n \u2018En als Catherine nou ‘s\u2026’<\/p>\n\n\n\n \u2018Zou ze nooit doen!\u2019<\/p>\n\n\n\n