D. Hooijer (1939–2013)

door Wouter van Oorschot

De onvergelijkelijke D. Hooijer is afgelopen woensdag 25 september overleden. Begin april dit jaar stuurde ze ons uit het niets de oerversie van Berichten van een zakenman, die ik meteen las omdat een nieuwe Hooijer bij verrassing voor mij een dubbele verrassing is, voortaan wás, verdorie…  Het heette nog De kattenhond. Kort daarop meldde ik haar mijn enthousiasme met een paar kritische noten, waarop zij op voor haar zo karakteristieke wijze als volgt reageerde:

[…]
dank voor je reactie waar ik heel blij mee ben. (bis)
Ik zal kort en zakelijk antwoorden.
1. Ja ik vond het boek te kort, ja ik wil dolgraag het eind uitbreiden. Maar ik ben bang dat ik ga janken als de hond doodgaat.
2. Zelf had ik de stukjes tussen haakjes waar Peter negatiever wordt, willen uitbreiden. Als ik dat doe dan krijg je meer Peter.
Ik dacht echter wel dat hij gelijkmatig was. Maar ook hij met zijn verkapte opdracht tot moord is een mens.
3. Ik stel voor dat ik doorschrijf vanaf het eind. Wat het wordt is nog niet zeker. Dus daarom jouw inzichten erbij zou ik moeten doen voor mijn opvoeding.
4. Langskomen, ja zou leuk zijn. Het mooiste geluid hier is de wind door de kale takken. Binnenkort is er blad, kunnen we naar het bos. Zoiets?
haast is er nergens,
nogmaals dank,
veel goeds,
[…]

Maar al haar brieven waren zo kort en onvervreemdbaar Hooijeriaans dat we al vanaf haar eerste, nu zo’n vijftien jaar geleden, dachten dat daar, komt tijd komt raad, vast een brievenboek in zat.
Afgelopen juni stuurde ze dan Berichten van een zakenman toe en zoveel was zeker: het zou vroeg in het voorjaar van 2014 verschijnen. We wisten dat zij met haar gezondheid kampte maar ze berichtte ons daar zo onsentimenteel over dat we niet in de gaten hadden hoe dicht ze bij het einde was.
Hooijers volstrekt authentieke talent heeft een relatief klein oeuvre opgeleverd, dat naar het mij voorkomt nog door te weinig mensen als uitzonderlijk wordt onderkend. Zoals letterkundige Kees Fens eens opmerkte moet iedere schrijver na zijn dood in zijn werk herboren worden. Moge Berichten van een zakenman daartoe straks de aanzet geven.

Tientjes-editie Dokie

Eind september verscheen de pocketeditie van Dokie van Arend Jan Heerma van Voss.
In Dokie, een familiebericht laat Heerma van Voss zien dat het verwerken van verlies een leven lang kan duren. Op driejarige leeftijd verloor hij zijn vier jaar oudere zusje. Tot die tijd waren ze onafscheidelijk. Over haar en het ongeluk werd in het gezin nooit meer gesproken. Dokie is geschreven als ‘retro-reportage’: het verslag van een zoektocht naar de psychische kelder waarin de auteur ook later soms weer onverhoeds belandde. Met tijdsprongen en wisselende perspectieven, tegen de veranderende naoorlogse decors: soms afstandelijk of essayistisch, soms onverhuld autobiografisch. Gemonteerd als documentaire, in honderd paragrafen – een familiegeschiedenis die niet langer geheim hoeft te blijven.

De eerste druk – in hardcover – mocht zich al verheugen in goede kritieken, en niet van de minsten:

‘Heerma van Voss heeft met Dokie niet alleen een mooi requiem geschreven voor zijn verongelukte zusje, hij heeft ook de krachttoer verricht het doodgezwegen kind terug te kapen uit een vergetelheid die het niet verdiende.’ schreef A.F.Th. van der Heijden.

Kees van Kooten schreef ‘Ook op mijn herontdekkingsreis naar het verleden spelen fotoalbums, archieven en handgeschreven brieven een belangrijke rol. Maar ik ben bang dat de trefzekerheid van mijn sleutelzinnen het aflegt tegen Heerma van Voss’ haarscherpe, dichterlijke meesterzinnen.’

Vogeltjesboom – Harrie Geelen exposeert bij WG Kunst

Ter gelegenheid van de Kinderboekenweek 2013 toont galerie WG Kunst het originele beeldend werk van schrijver/illustrator Harrie Geelen.

Harrie Geelen heeft in de loop van zijn carrière veel kinderboeken geschreven en getekend, waarvan er diverse zijn onderscheiden: Beertje Pippeloentje, Herman het kind en de dingen, Juffrouw Kachel van Toon Tellegen. Bij Van Oorschot publiceerde Geelen zijn romandebuut ‘Het nijlpaard Ellende’, en de verhalenbundel ‘Ooms en tantes, tantes en ooms‘. Hij illustreerde vrijwel alle boeken van zijn vrouw Imme Dros. Verder heeft Geelen bekende televisieseries als ‘Oebele’ en ‘Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, mijnheer’ op zijn naam staan.

WG Kunst noemt de tentoonstelling een hommage aan de persoon en het werk van Harrie Geelen: Een leven lang spelen kleurrijk in beeld gebracht.

Verschenen: De weg van alle vlees

Heden verscheen de grote roman van Samuel Butler: De weg van alle vlees, in de vertaling van Nele Ysebaert.

De roman The Way of All Flesh werd in 1998 door de grote Amerikaanse uitgever Modern Library gerangschikt als twaalfde op de lijst van 100 beste Engelstalige romans van de twintigste eeuw.

In De weg van alle vlees van Samuel Butler is Ernest Pontifex voorbe­stemd om geestelijke te worden op het Engelse platteland. Hij gaat gebukt onder zijn agressieve maar buitenshuis o zo rechtschapen vader en heeft geen bond­genoot aan zijn vrome moeder, die dweept met haar man. Bijge­staan door zijn peetvader, en later geholpen door een aanzien­lijke erfenis, slaat Ernest de weg in van een vrije denker.

Als aanklacht tegen de preutsheid en religieuze hypocrisie van het Victoriaanse tijdperk is deze familieroman onovertroffen geestig. De bedenkelijke motieven, uitingen en gedragingen van de meeste betrokkenen worden met bijtende spot neergezet. De met hilarische innerlijke monologen opgeluisterde vertelling wordt regelmatig onderbroken voor messcherpe betogen over mens en maatschappij. De weg van alle vlees ‘klassieke vertelling’ die het moge zijn, is als meesterwerk van de ironie een waar ge­not om te lezen.

Poëziekalender 2014 verschenen

Onze poëziekalender van 2013 was de eerste maar niet de laatste! Een mooi verkoopresultaat rechtvaardigde een voortzetting. De kalender van 2014 – samengesteld door Ester Naomi Perquin en Menno Hartman – bevat veel onverwachte wereldpoëzie, vertaald en van eigen bodem, van grote namen tot frisnieuwe ontdekkingen.

Een mooie bijzonderheid is de samenwerking met Poetry International die leidde tot veel internationale bijdragen, en qr-codes, waarmee je met een smartphone naar een webpagina gaat waar je de dichter het betreffende gedicht in zijn/haar eigen taal hoort voordragen.

Verder kortingsbonnen ter waarde van 46 euro en de opbrengst van de kalender is wederom voor literair tijdschrift Tirade. En dan zijn er in de kalender nog 365 goede redenen om hem te kopen.

Koop hem in de betere boekhandel, of hier.

Over de vorige.

‘Een leuk cadeau voor doorgewinterde “gedichtensnoepers”, maar ook voor beginnende poëzielezers.’
– EO Visie –

‘Wie niet thuis is in poëzie kan met deze kalender kennismaken met de mooiste gedichten, kenners zullen worden gesterkt in hun liefde voor dit genre.’
– HDC Media –

‘De kalender bevat schitterende verzen.’
– De Volkskrant –