‘Ik was vijfentwintig. Toch begon ik al wat vast te roesten in mijn gewoonten; misschien, overpeinsde ik in mijn zeldzame momenten van introspectie, werd ik zelfs een beetje zelfgenoegzaam.’
Daarom neemt Fitzroy Maclean in 1937 afscheid van zijn luxueuze diplomatenleventje in Parijs om op de trein naar Moskou te stappen. Dat is het begin van een verhaal dat menig avonturenroman overtreft en hem van het afgeschermde Centraal-Azië tot de tribunes van de Moskouse showprocessen van Stalin voert. Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, besluit Maclean de ambassade te verruilen voor de legerbarakken. Hij wordt gestationeerd in Noord-Afrika en sluit zich aan bij de kort daarvoor opgerichte Special Air Service (SAS). Na enkele gewaagde missies benoemt Churchill hem in 1943 hoogstpersoonlijk tot zijn contactpersoon bij de Joegoslavische partizanen. Maclean reist naar de besneeuwde bergen van Bosnië en de zonovergoten Dalmatische Eilanden, ondervindt de beproevingen van het zware partizanenbestaan, bouwt een hechte band op met Tito en probeert ondertussen de asmogendheden het leven zo zuur mogelijk te maken.
Oostwaarts leest als een geopolitieke thriller met allure en laat zien hoe spannend-tot-de-laatste-bladzijde goede non-fictie kan zijn.

Fitzroy Maclean (1911–1996) was een Schots schrijver, militair en politicus. In de jaren dertig werkte hij op de
Britse ambassades in Parijs en in Moskou, waar hij het stalinisme van dichtbij meemaakte. Tijdens de Tweede
Wereldoorlog onderbrak hij zijn carrière om in het leger te dienen, onder meer in het Midden-Oosten en
toenmalig Joegoslavië. Na de oorlog besteedde hij naast zijn werk in de politiek veel tijd aan het schrijven.

Costanza is achttien jaar en groeit op in een ogenschijnlijk onveranderlijke wereld, een koude en smalle vallei waar de zon
laat opkomt en vroeg ondergaat. Haar vader Tiziano had liever een zoon gehad; haar moeder Augusta liever de pop die ze als klein meisje in een Milanese etalage zag toen ze in dienst ging bij een chique familie. De gezinsleden leven langs elkaar heen in het gele huis, omringd door bossen en velden, te midden van bijgeloof en geroddel. Alles in de vallei lijkt bevroren in de tijd terwijl de woelige jaren zeventig naderen.
In Iedereen slaapt in de vallei volgen we de vrouwelijke lijn van een familie: Augusta, opgesloten in de fatsoensregels van een klein dorpje, haar dochter Costanza, die dat benauwende dorpsleven ontvlucht maar zich vastketent aan een verslaving, en ten slotte haar kleindochter Gaia, die in een afkickkliniek ter wereld komt.

Ginevra Lamberti, een van de interessantste en getalenteerdste jonge stemmen in de Italiaanse literatuur, weet op briljante
wijze de leegte, vervreemding en verlatenheid van de provincie Veneto op te roepen. Tegelijk beschrijft ze haar personages, die allemaal een enorme puinhoop van hun leven maken, vol warmte, empathie en humor.

Er is code rood afgekondigd: de laatste dag van februari zal stervenskoud worden. Toch wordt een grote stad overspoeld door toeristen met Peruaanse mutsen en lieden op deelstepjes. Iedereen is in afwachting van die avond, als in de gehele stad een illuster feest losbarst.

Het objectief beschrijft vierentwintig uur uit het leven van vijf dolende dertigers: Alexia, vertaalster van weerbarstige poëzie, Jessica, tropenarts in opleiding, David, een gefnuikte fotograaf op zoek naar de grote liefde, en zijn vrienden Brecht en Reaux. Als ijsschotsen botsen hun levens die ene dag tegen elkaar, terwijl zijzelf laveren tussen idealen en cynisme, tijdelijke woningen en toekomstloze baantjes, een hotpotrestaurant en een betonnen imitatiekerk, tegen de achtergrond van een stad die allang niet meer van hen is.

De nieuwe Parelduiker brengt een omslagverhaal over Andrea Manga Bell. Ze was de dochter van een Afro-Cubaanse pianist, de echtgenote van een Kameroense prins en redactrice van een Berlijns tijdschrift. Maar ze was ook de geliefde van Joseph Roth. Verder wordt in dit nummer uit de doeken gedaan hoe schrijver, dichter en bioloog Dick Hillenius een jaar de literaire bijlage van het glossy blad Avenue bestierde. En Ronald Bos reisde de jonge Kafka achterna naar de eilanden Norderney en Helgoland in de Noordzee. Het werd een tocht vol onwaarschijnlijkheden en misverstanden.

Ook in dit nummer verschijnt de eerste reactie op de vraag die De Parelduiker aan een aantal jonge auteurs vroeg: welke boeken of schrijvers op hun schrijverschap of werk van invloed zijn, en op welke manier. Thomas Heerma van Voss (1990) bijt het spits af. Verder is er aandacht voor Henriette Roland Holst, een anarchistische uitgave in Nescio-vermomming, een in memoriam van de Franse acteur en schrijver Ari Boulogne en besprekingen van marginale uitgaven van en over E. du Perron, Boudewijn van Houten, Louis Ferron, Joost Veerkamp en Sonja Prins.

Mensje van Keulen is een verhalenschrijver pur sang. Niemand kan zo achteloos een verhaal over
gewone mensen binnen een paar pagina’s compleet uit de hand laten lopen als zij.
Voor Alles raak, de nieuwste uitgave in de reeks ‘Gedundrukt door Van Oorschot’, koos Van Keulen uit haar rijke oeuvre de mooiste, ontroerendste, geestigste en vreemdste verhalen, gedichten en dagboekfragmenten.

Het Jekerkwartier in Maastricht heeft zich in de decennia na de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld tot een broedplaats van vrolijk verzet. De kunstenaars en krotbewoners en later de nozems, provo’s, hippies en krakers komen ieder op hun eigen
manier in opstand tegen de burgerlijkheid van die tijd.
Door alle reuring wordt het zo gemêleerde Jekerkwartier met afstand de leukste buurt van Maastricht, een vergeten stukje stad waar een verrassend grote groep Maastrichtse jongeren herinneringen munt voor het leven. Ook omdat ze ervoor zorgen dat de stad eindelijk de luiken opengooit.
Frank Bokern zoomt in op dit schilderachtige buurtje in het donkere zuiden, maar vertelt eigenlijk het grote verhaal van
de revolutie van de jaren zestig, de individualisering en de ontzuiling. Het Jekerkwartier. Broedplaats van vrolijk verzet is een fascinerende en ludieke oral history.
Het Jekerkwartier is te zien als een toegift op Crapuul. Kroniek van een krottenwijk, maar is ook afzonderlijk te lezen.

Voor hun meesterlijke vertaling van Luigi Pirandello’s Geluksvogels: Verzamelde verhalen ontvingen Yond Boeke en Patty Kronen de Filter Vertaalprijs 2023! De prijsuitreiking vond plaats op 3 oktober in TivoliVredenburg, als onderdeel van het Internationaal Literatuurfestival Utrecht. De jury over de vertaling van Geluksvogels:

‘Andermaal bewijst dit vertalersduo niet alleen te beschikken over onuitputtelijk vertaalplezier maar ook over een fenomenaal talent om precies het juiste register te bespelen – bij Pirandello’s verhalen voorwaar geen geringe opgave. Het levert proza op dat het Italiaanse origineel volledig rechtdoet én optimaal tot leven brengt. (…) een vertaling die van de eerste tot de laatste bladzij knispert en tintelt.’