Marc Jansen was als historicus lange tijd verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij woonde enkele jaren in Moskou en doorkruiste de voormalige Sovjet-Unie. In 1980 verscheen zijn proefschrift Een showproces onder Lenin, gevolgd door diverse boeken en artikelen over de Russische en Sovjetgeschiedenis. In 2008 (en de jaren daarna) maakte hij een aanvulling op en herziening van J.W. Bezemers standaardwerk Een geschiedenis van Rusland.
In 2014 verscheen Grensland (Geschiedenis van Oekraïne), dat meerdere drukken beleefde en waarvan inmiddels ruim 15.000 exemplaren verkocht werden. In 2019 verscheen De toekomst die nooit kwam, met de veelzeggende ondertitel: Hoe Rusland worstelt met zijn verleden.
Miek Zwamborn
Miek Zwamborn (1974) is dichter, schrijver, vertaalster en beeldend kunstenaar. Eerder werk stond in 2001 op de longlist van de AKO Literatuurprijs (met de roman Oploper) en in 2004 op de longlist van de Libris Literatuurprijs (de roman Vallend hout). De duimsprong is haar eerste roman die bij Van Oorschot is verschenen en werd vertaald in het Duits. Het boek is genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2014. In 2018 verscheen Wieren, een uitbundig geïllustreerd boek over de geschiedenis van algen en wieren, in 2023 gevolgd door Onderling. Langs de kustlijn van Mull.
Marijke Schermer
Elisabeth van Nimwegen
Elisabeth van Nimwegen (1976) studeerde in 2001 af aan de acteursopleiding van de Toneelacademie Maastricht. Ze richtte met een jaargenoot een eigen gezelschap op waarmee ze locatievoorstellingen maakte en speelde freelance bij verschillende toneelgezelschappen. Ook was ze te zien in tv-series als De troon, Deadline en Annie M.G. In 2007 maakte ze de overstap naar televisie en werkt een aantal jaren als verslaggever bij de VARA. Onder andere was ze werkzaam als presentatrice voor het wetenschapsprogramma Focus (NTR).
In 2013 debuteerde ze met De smaak van ijzer, dat alom goed besproken werd. In het najaar van 2018 verscheen Onderdak, dat ook positief werd ontvangen.
Isaak Babel
Isaak Emmanoeïlovitsj Babel werd in 1894 geboren in Moldavanka, als de derde zoon van Fejga Arovna en Emmanoeïl Isaakovitsj Bobel, handelaar in landbouwmachines. Kort na zijn geboorte verhuisde de familie, nu onder de naam Babel, naar het stadje Nikolajev. Daar maakte hij in 1905, als jongen van tien, een van de vele pogroms mee die dat jaar plaatsvonden in het zuiden van Rusland, een ervaring die hij verwerkte in De geschiedenis van mijn duiventil en Eerste liefde.
De familie Babel werd welvarender, zodat ze zich in 1906 opnieuw in Odessa kon vestigen, ditmaal in een respectabelere wijk. Isaak ging naar de handelsschool, die, anders dan het gymnasium, Joodse leerlingen onbeperkt toeliet. Hij blonk uit in de moderne talen, met name Frans, en in de pauzes hing hij naar eigen zeggen rond in de haven, speelde biljart in de Griekse cafés en dronk goedkope Bessarabische wijn in de wijnkelders van Moldavanka. Ondertussen bestudeerde hij onder dwang van zijn vader de Talmoed en de Thora en kreeg privélessen Hebreeuws. ‘Thuis had ik het moeilijk,’ zou hij later schrijven in het korte stukje Autobiografie (1926), ‘omdat ik me van ’s ochtends tot ’s avonds in allerlei vakken moest bekwamen. Uitrusten deed ik op school.’ Geïnspireerd door zijn leraar Frans, begon hij op zijn vijftiende verhalen te schrijven in die taal. Geen daarvan is bewaard gebleven. Toen hem in 1911 de toegang werd geweigerd tot de universiteit van Odessa vanwege de daar geldende numerus clausus voor Joden, schreef hij zich in aan de hogere handelsschool van Kiev.
De manuscripten die Babel vanaf 1915 aan tijdschriftredacties begon aan te bieden, werden overal afgewezen, tot hij in 1916 Maksim Gorki ontmoette, de meest invloedrijke schrijver en tijdschriftredacteur in die jaren en de vader van het ‘socialistisch realisme’ in de Sovjetliteratuur. Gorki plaatste twee van Babels verhalen in het novembernummer van zijn tijdschrift Letopis (Kroniek). De verhalen werden alom opgemerkt en hadden groot succes. Tegelijkertijd kwamen ze Babel op een aanklacht wegens pornografie en poging tot ordeverstoring te staan, die nooit tot een veroordeling leidde, omdat in 1917 de Revolutie uitbrak. Babel heeft later vaak getuigd van zijn dankbaarheid jegens Maksim Gorki, niet alleen voor de eerste kans die hij van hem kreeg, maar vooral ook voor de raad die Gorki hem vervolgens gaf om zich, voordat hij verder ging met schrijven, eerst ‘onder de mensen te begeven’. Die raad heeft Babel ter harte genomen.
In de decennia daarna krijgt Babel steeds moeizamere relaties tot de machthebbers. In de nacht van 27 januari 1940 werd hij, vijfenveertig jaar oud, uiteindelijk geëxecuteerd. Zijn bekendste werk is de verhalenbundel De rode ruiterij.
Kerim Göçmen
Kerim Göçmen werd in 1957 geboren in Izmit, een stad ten oosten van Istanbul. Hij bracht zijn jeugd door in diverse plaatsen in Turkije, waar zijn vader het ambt van rechter uitoefende. In 1974 begon hij met de studie werktuigbouwkunde in Ankara. Drie jaar later kwam hij op uitnodiging van zijn tante naar Nederland. Hij veranderde van studie en koos voor politicologie aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam. Gedurende zijn loopbaan, die hij als opbouwwerker begon en later als beleidsmedewerker voortzette, schreef hij korte verhalen.
‘Een rijp, evenwichtig debuut,’ schreef Jasper Henderson in Het Parool. ‘Göçmen geeft zijn thema’s vorm in kalm, bijna weldadig proza.’
Edith Koenders in De Volkskrant: ‘Göçmen toont zich een meester en bewijst dat hij niet alleen het geheim van de kromme neuzen kent, maar ook dat van het vertellen van een klassiek verhaal.’
Jaap Goedegebuure in Trouw: ‘Het zorgvuldig aangebrachte patina van een voorbije wereld doet buitengewoon plezierig aan, net als de ingehouden en goed gedoseerde verteltrant, die herinnert aan negentiende-eeuwse grootmeesters als Tsjechov en Maupassant. Een origineel debuut met subtiele verhalen.’
Samuel Butler
Samuel Butler (1835-1902) ontliep zijn voorbestemming tot dominee door naar Nieuw-Zeeland te vluchten en na vijf jaar schapenteelt terug te keren voor een verdere loopbaan als huiskamergeleerde, vertaler, criticus, romancier, essayist en kunstschilder. Tijdens zijn leven verwierf hij bekendheid met ontluisterende analyses van de christelijke ethiek, kanttekeningen bij Darwins evolutieleer, vertalingen van Homerus’ werken en zijn roman Erewhon, een satirische aanklacht tegen de Victoriaanse maatschappij. Zijn postume, autobiografisch geïnspireerde familiekroniek De weg van alle vlees rekent onzachtzinnig af met de hypocrisie van de Anglicaanse kerk, en wordt tegenwoordig gezien als zijn beste fictiewerk.
Arend Jan Heerma van Voss
Arend Jan Heerma van Voss (1942-2022) was jurist en redacteur van de Haagse Post in de jaren 70. Daarna onder meer hoofdredacteur radio van de VPRO, waarvan hij ook voorzitter was. Hij publiceerde eerder de bundel De haas en de jager. Psychische stukken (1993). Ten slotte is hij zelfverklaard B-acteur, vroeger onder meer bij Van Kooten en De Bie. Dokie: een familiebericht gaat over zijn kleine zusje, die toen hij nog jong was door een noodlottig ongeval om het leven kwam.
J.L. Heldring
Jerôme Louis Heldring (1917-2013) werd in geboren in Amsterdam. Na een rechtenstudie in Leiden werd hij in 1945 redacteur van de Nieuwe Rotterdamse Courant, waar hij tot 1972 bleef, de laatste jaren als hoofdredacteur. Hij zette zijn in 1960 begonnen column Dezer dagen sindsdien voort.
In 1993 ontving Heldring een eredoctoraat van de Universiteit van Amsterdam, in 2007 kreeg hij de Anne Vondelingprijs voor politieke journalistiek en in 2013 nam hij de Tegel (Nederlands belangrijkste journalistieprijs) in ontvangst voor zijn gehele oeuvre.
Een keuze uit Heldrings colums verscheen in 1975 onder de titel Het verschil met anderen, gevolgd door Een dilettant in 1989 en in 2003 Heel ons fundament kraakt. Uitgeverij Van Oorschot geeft de vierde keuze uit zijn columns uit, namelijk Dezer dagen verschenen in 2012 en Onze eeuw, een gesprek met André Spoor, verschenen in 2013.
Sipko Melissen
Sipko Melissen (1944) publiceerde gedichten (Gezicht op Sloten, 1985) en romans. Met Jongemannen aan zee (1997) won hij de Anton Wachterprijs voor het beste debuut. Daarna verschenen nog onder meer De vendelzwaaier en Spiegelpanden.
Een kamer in Rome (2012) was zijn eerste boek dat bij Van Oorschot verscheen. De roman werd verscheidene malen herdrukt, genomineerd voor zowel de AKO als de Libris Literatuurprijs en kreeg lovende kritieken. Daarna volgden Oud-Loosdrecht (2014), de essaybundel Kafka op Norderney (2017), de novelle De vierde mei (2020) en de verhalenbundel Arkadia (2023).
Norman Douglas
Norman Douglas (1868–1952) werd geboren in Oostenrijk, ging naar school in Duitsland en Engeland en verbleef als diplomaat onder meer in Sint Petersburg. Hij reisde door India en Noord-Afrika voordat hij zich op Capri vestigde. Douglas leidde niet alleen het klassieke zwervende bestaan van de beter gesitueerde Europeaan van die dagen, maar moest vanwege zijn vrije seksuele moraal ook regelmatig het veld ruimen om aan de strenge morele wetten van een land te ontkomen. Douglas was een hedonistische vrijdenkende intellectueel. In Nederland verscheen tot dusver alleen zijn fraaie autobiografie Looking Back (Terugblik). Zijn belangrijkste roman South Wind verscheen voor het eerst in een Nederlandse vertaling van Johan Hos.
Gilles van der Loo
Gilles van der Loo (Breda, 1973) studeerde af als klinisch psycholoog, werkte twintig jaar in alle denkbare functies in de Amsterdamse horeca en debuteerde in 2010 als literair schrijver met het kortverhaal ‘Palermo’. Sindsdien publiceerde hij bij Uitgeverij Van Oorschot de verhalenbundel Hier sneeuwt het nooit (2012, genomineerd Academica Literatuurprijs) en de romans Het laatste kind (2013), Het jasje van Luís Martin (2016) en Dorp (2021, longlist Boekenbon Literatuurprijs en Libris), die lovend werden ontvangen. Gilles’ fictie verscheen in tijdschriften en dagbladen. Jarenlang was hij redacteur van literair tijdschrift Tirade, waarvoor hij nog regelmatig blogt. Van 2018 tot 2021 schreef Gilles de illustere culinaire recensierubriek Proefwerk voor Het Parool, waar hij tegenwoordig nog aan verbonden is als journalist. In 2023 verscheen de roman Café Dorian, een liefdesverklaring aan het café als hart van een stad en buurt.
Foto: Birgit Bijl