Vandaag verschijnt Ten oosten van Eden, Peter Bergsma’s prachtige vertaling van John Steinbecks meest persoonlijke roman, East of Eden.

Ten oosten van Eden is het prototype van een ‘Great American Novel’. Het verhaal, over de families Trask en Hamilton, is tegelijkertijd een familiesage en een moderne ‘hervertelling’ van het Bijbelboek Genesis.

De bijbelse broederstrijd van Kaïn en Abel gaat in Ten oosten van Eden tussen Adam en Charles Trask en wordt later in verhevigde vorm voortgezet door Aron en Caleb, de tweelingzoons van Adam. Oorzaak is de dunne scheidslijn tussen geliefd en onbemind zijn; waar eerst Charles en daarna Caleb snakt naar de liefde van zijn vader, is het eerst Adam en later Aron die zich moeiteloos van die liefde weet te verzekeren. ‘Eden’ staat symbool voor zowel de bijbelse hof als de Salinasvallei in Noord-Californië. Delen van de vallei zijn vruchtbaar, maar andere, zoals de boerderij van de Hamiltons, zijn dor en kaal. En zelfs de weelderige ranch van de Trasks is een bedrieglijk Hof van Eden: de akkers, boomgaarden en bloementuinen verwilderen en het oude huis verbrokkelt tot een ruïne.

Via de lotgevallen van twee families schetst Steinbeck een prachtig beeld van de ‘kolonisten’ die in golven door Californië trokken, eerst de Mexicanen, toen de blanke Amerikanen en ten slotte de Ierse immigranten.

‘Om elf uur dertien heeft ze haar huis verlaten, langzaam, in alles langzaam. Ze wordt steeds trager, maar dat weet ze niet, de klokken en horloges heeft ze weggedaan, net als de spiegels trouwens.’

Een zonderling uitgedoste oude vrouw staat dagelijks bij de tramhalte, scheldend en foeterend op haar medemens, ingespannen turend naar de naderende trams. Ze wacht tot ze zeker weet dat hij het is. Dan rijdt ze mee tot aan de keerlus, bespiedt de bestuurder, vraagt zich af of hij haar ziet, en of hij het allemaal nog weet. Ze wordt gekweld door de herinnering aan wat ze heeft gedaan, en vooral aan wat ze heeft nagelaten, meer dan vijftig jaar geleden.

In hypnotiserend proza schept Martha Heesen een wereld vanuit het hoofd van een vrouw, haar herinneringen, haar wurgende spijt. In kort bestek krijgt een complete wereld gestalte, leren we de personages diep kennen. Dit is literatuur die wat van de lezer vraagt, maar tevens is dit literatuur op een Europees niveau.

‘En het is als er nu, in Zeiseman, een vloedgolf aan literaire drift door haar dijken gebroken is. Alleen al de stijl, haar poëtische, krachtige beelden. De lyriek is zelden slechts ter verfraaiing, zelden slechts vertoon of mooischrijverij. De lyriek vertelt een verhaal, een verhaal over de vervorming van onze herinneringen die op roezige beelden stoelen. Over de invloed die gevoelens daarop hebben, over de lading die we in die beelden leggen. Omdat we tegelijk weten dat in die flarden, in die nevels, het leven is achtergebleven.’ – Thomas de Veen, NRC Handelsblad.

Martha Heesen is schrijfster en vertaalster. Ze verkreeg grote bekendheid met haar kinderboeken en ontving de Theo Thijssenprijs voor jeugd- en kinderliteratuur voor haar gehele oeuvre. Eerder verscheen bij Uitgeverij Van Oorschot haar roman Zeiseman.

‘Weet je waar ik ben, waar ik je deze brief schrijf? In de tuin! Ik heb een klein tafeltje naar buiten gesleept en zit nu verscholen tussen groene struiken. (…) Op het papier waarop ik schrijf, dansen lichte schaduwen van de bladeren met felle lichtkringetjes van de zon.’

Moed, humor, een intens gevoel voor schoonheid, doorzettingsvermogen, kracht – dat zijn de eigenschappen van Rosa Luxemburg (1871–1919) die in het oog springen bij lezing van de brieven van deze dwarse denker. Luxemburg schrijft de brieven uit de gevangenis aan vrienden, strijdkameraden, geliefdes, bewonderaars. Ze laat een bijzonder veelzijdige persoonlijkheid zien die niet snel bij de pakken neerzit, integendeel: vaak moet ze anderen ervan overtuigen dat er hoop is, dat het goed komt. Ze schrijft over dieren en bloemen die ze door de tralies waarneemt, over mooie herinneringen, over trouw en ze veegt vriendinnen die haar wat kwijnend voorkomen fel de mantel uit.

Rosa Luxemburg was een activist, marxist en revolutionair maar ook schrijfster, lerares en gevangene. Na haar dood werd ze een icoon voor revolutie en vrijheid. In deze geïllustreerde editie werden eerder vertaalde brieven opgefrist en aangevuld met veel nieuw materiaal en van aantekeningen voorzien.

‘Toen ik haar brieven voor het eerst las, werd ik niet alleen getroffen door de poëtische zinnen en sprankelende stijl, maar ook door de menselijke betrokkenheid die eruit sprak.’ – Joke J. Hermsen

Deze geïllustreerde uitgave ligt vanaf vandaag in de boekhandel, voor slechts €15!

Nieuwsgierig? Karakters.nu publiceerde alvast een voorproefje, klik hier om een van de brieven te lezen.

Aanwezig zijn bij het schrijversdiner over Rosa Luxemburg met Maaike Meijer, Laurine Verweijen en Arnon Grunberg? Klik hier voor kaarten.

Voor iedereen die kennis wil maken met de Russische klassiekers of een schitterend verhaal cadeau wil doen! Ter gelegenheid van het 75-jarig jubileum van Uitgeverij Van Oorschot verschijnt vandaag onze nieuwe reeks: de Kleine Russische Bibliotheek. Acht grote schrijvers op compact formaat, voor slechts €9,99 per deel.

De Kleine Russische Bibliotheek bevat onder andere de nieuwe vertaling van Dostojevski’s beroemde verhaal Ondergrondse notities. De mooiste verhalen van Paustovski werden samengebracht en vertaald door Wim Hartog in Wilde rozen en andere verhalen. De andere titels in de reeks zijn Petersburgse verhalen van Nikolaj Gogol, De kapiteinsdochter van Aleksander Poesjkin, Eerste liefde van Ivan Toergenjev, De dame met het hondje en andere verhalen van Anton Tsjechov, De dood van Ivan Iljitsj van Leo Tolstoj en De Rode ruiterij van Isaak Babel.

Kate beweert dat zij de laatste mens op aarde is. Ze woont in de verlaten musea die ze op haar tochten aandoet en klampt zich vast aan haar passie voor beeldende kunst, haar laatste strohalm. Zo probeert ze de tergende eenzaamheid die ze ervaart te lijf te gaan. Over haar verleden is wel iets bekend maar niet veel, en wat ze erover prijsgeeft blijkt niet altijd even betrouwbaar. Kate wantrouwt de taal en ziet er de grote beperkingen van in, een gegeven dat David Markson weet uit te drukken in hypnotiserend prachtig proza.

Wittgensteins minnares bereikte in de jaren tachtig de status van cultboek en kan bogen op lovende kritieken van zowel literatuurminnaars als filosofen. Deze roman is een eindtijdfantasie, een experimenteel literair werk en een huiveringwekkend vervreemdend boek in één.

Lieke Marsman schreef speciaal voor deze uitgave een begeleidend nawoord: ‘Ik kan me de eerste keer dat ik Wittgensteins minnares opensloeg nog goed herinneren. “In het begin liet ik soms boodschappen achter op straat.” Dat is gedurfd, dacht ik, te beginnen op de wijze van het boek Genesis.’

David Merrill Markson (1927–2010) was een Amerikaans schrijver van een onconventioneel en experimenteel oeuvre. Behalve Wittgenstein’s Mistress schreef hij romans als Reader’s Block, Vanishing Point en The Last Novel

Wittgenstein’s Mistress werd vertaald door Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes (1962). Samen vertaalden zij onder meer James Joyce, The Beatles en Bob Dylan. In 2019 publiceerden zij het Des duivels woordenboek van Ambrose Bierce. Het boek kwam tot stand mede dankzij een Schwob-bijdrage van het Letterenfonds.

Niet schrijven over verlangen, maar vanuit verlangen. Niet over hormonen, maar met een lichaam en gemoed vol hormonen. In Gasthuis schrijft Laurine Verweijen door de schaamte heen. Bedachtzaam en energiek dicht zij vanuit onverwachte perspectieven over het zoeken naar een plek en het vasthouden van dingen die continu in beweging zijn. Als vanuit het niets betreden haar gedichten met deze debuutbundel de Nederlandse poëzie.

Laurine Verweijen is dichter en werkt als strateeg. Zij publiceerde eerder in De Revisor, Tijdschrift Terras, nY en Het liegend konijn. In 2016 won zij de tweede prijs bij de Turing Gedichtenwedstrijd. Verleden voorjaar verscheen van haar het eerste gedicht over de lichamelijkheid van de menstruatiecyclus, in De Gids.

LUISTER,
 
er gebeurt van alles in deze hoek
het een nog mooier dan het ander,
zwart ramt het kartel omver, wit schuurt
de harde kanten. Eén vuist slaat voor een ander
op tafel, een enkele achtergebleven traan
wordt tussen twee wimpers vandaan geplukt.
Alles wat ook maar een beetje kan wuiven, wuift:
zijden doeken, maiskolven, lange borsten
De handpalm met de langst nog mogelijke lijnen
strijkt plooien in een oude huis glad – en hoe hard
er ook gesproken wordt, hoe luid ook het getetter,
door alles heen klinkt – wonderbaarlijk genoeg
een strak geregisseerd gefluister

De Vondel Translation Prize 2020 is toegekend aan Michele Hutchison voor haar Engelse vertaling van Stadium IV van Sander Kollaard, verschenen als Stage Four bij de Amerikaanse uitgeverij Amazon Crossing. De prijs werd op 12 februari 2020 uitgereikt in Londen.

De Vondel Translation Prize is een tweejaarlijkse prijs voor de beste boekvertaling in het Engels van een Nederlandstalig letterkundig of cultuurhistorisch werk. De prijs is in 1996 ingesteld door de Britse Society of Authors en wordt gefinancierd door het Nederlands Letterenfonds. Het prijzengeld bedraagt € 5.000.

De jury was vol lof over de alertheid waarmee Hutchison toon en zinsbouw consistent volgt. Haar vertaling getuigt van ‘een grote mate van inzicht en poëtische aandacht,’ aldus de jury. ‘Kollaards portret van een huwelijk wordt door Hutchison op zo’n elegante en inlevende manier weergegeven, dat deze perfect aansluit bij de psychologische finesse en sfeergevoeligheid van de roman.’

De jury bestond uit gelauwerd literair vertaler Nederlands-Engels David Colmer, de Britse dichter, criticus, vertaler en docent creatief schrijven Jane Draycott en romanschrijver, kunstschilder en voormalig docent aan het Instituut voor Vertaalkunde Anthony Paul.

Marijke Schermer is met haar roman Liefde, als dat het is een van de vijf genomineerden voor de Nederlandse Boekhandelsprijs. De afgelopen weken konden boekverkopers stemmen op een in het afgelopen jaar verschenen oorspronkelijk Nederlandstalig literair werk dat naar hun smaak meer aandacht verdient. Op 20 februari wordt de winnaar bekend gemaakt. Eerdere winnaars waren Jaap Robben, Alex Boogers, Lize Spit, Murat Isik en vorig jaar Johan Fretz.

Voor meer informatie over de Nederlandse Boekhandelsprijs, klik hier.

Maar liefst drie boeken van Van Oorschot zijn geselecteerd voor de longlist van de Libris Literatuurprijs: Liefde, als dat het is van Marijke Schermer, Pastorale van Stephan Enter en Uit het leven van een hond van Sander Kollaard. Op 2 maart wordt de shortlist bekend gemaakt en op 11 mei wordt de prijs uitgereikt door de juryvoorzitter in het Amstel Hotel. Klik hier voor de volledige longlist.