1. Welk beeld heeft u gekregen van het personage Daniël? In hoeverre vindt u hem sympathiek?

2. Hoe beoordeelt u Carola’s keuze om een einde aan haar relatie met Daniël te maken?

3. Wat is uw oordeel over de inhoud en strekking van de novelle Een tuin in Toscane die in de roman zo’n grote rol speelt? Waarom trekt de novelle Daniël zo aan?

4. Welke rol speelt de Griekse urn, die onder andere op pagina 38 ter sprake komt?

5. Wat vindt u van het einde van het verhaal The Old Man and the Swimming Pool (p. 56)? In hoeverre is er volgens u sprake van opzet bij het verkeersongeluk?

6. Waarom besluit Daniël zijn ‘grens te verleggen van poëzie naar proza’ (p. 78) en wat vindt u van zijn besluit?

7. ‘Literatuur als zwaktebod’ (p. 132). Wat wordt daar volgens u mee bedoeld en welke opvatting(en) heeft u hierover?

8. ‘Waarom alleen portretten?’ vraagt Daniël aan Federico (p. 178). Federico weet het niet. Hoe zou uw antwoord luiden?

9. Welke betekenis heeft Keats voor Daniël? Hoe beoordeelt u die belangstelling?

10. In de roman spelen ‘Droste-effecten’ en spiegelingen een belangrijke rol. Welke zijn u opgevallen en in hoeverre vindt u ze interessant?

11. Hoe verklaart u het einde van de roman en hoe bevredigend vindt u het?

12. Hoe denkt u over de stelling dat de roman iets van een detective heeft?

13. Wie heeft volgens u de novelle Een tuin in Toscane geschreven? Waarop baseert u uw mening?

14. Edith Koenders (De Volkskrant, 2 juni 2012) noemt de roman ‘een literaire ontdekkingsreis’, waarin de lezer meereist en veel kan beleven en leren, mits hij zijn fantasie goed gebruikt. Herkent u uw leeservaring in die typering? Waarom wel/niet?

© vragen NBD Biblion

 

1. Oscar Verschuur wordt gekweld door een duivels dilemma: vertelt hij wel of niet wat hij weet? Wat is uiteindelijk zijn afweging wanneer hij aan het einde van het boek een keuze maakt?

2. De Kat maakt de spanning voelbaar tussen het mondiale oorlogsgeweld en het alledaagse, rustige leven dat ondertussen gewoon door lijkt te gaan. Hoe doet hij dat? En in welke scène gebeurt dat heel expliciet?

3. De drie hoofdpersonages – man, vrouw en dochter – delen een zeker gevoel van ontheemding. Hoe uit zich dat in hun levens en karakters?

4. In hoeverre worden de persoonlijke levens van de hoofdpersonages gestuurd door de geschiedenis?

5. Welke onthutsende ontdekking doet Oscar Verschuur wanneer hij in Londen de man ontmoet aan wie hij zijn geheim wil vertellen?

6. Welke rol speelt Adriaan Wapenaar precies? Is hij te vertrouwen?

7. Er ontwikkelt zich een bijzondere band tussen Kate en de Congolese militair. Welke rol speelt hij in haar leven? Wat doet dit contact met Kate?

8. Wat vind je van de stijl waarin het boek geschreven is? Hoe zou je die stijl omschrijven?

9. In iets meer dan 200 pagina’s wordt een heel continent afgereisd – op welke plekken in Europa speelt Bericht uit Berlijn zich allemaal af? En wat laten die plekken zien van de tijd waarin het boek zich afspeelt?

10. Het verhaal over Watse Hepkema is in zekere zin een ‘verhaal in een verhaal’. Welke rol speelt deze geschiedenis in het boek?

1. In het titelverhaal zoekt een kwelgeest verlichting door geheimen van anderen te ontfutselen. Welk geheim is dat? Het dichtst bij de oplossing waant hij zich wanneer hij de elfkoppige bemanning van een tweedehands Volkswagenbusje ontmoet. Waarom? En wat is het verband met het derde beroep waarover de vrouw met de groene gordel altijd heeft gezwegen?

2. ‘Ambtenaar burgerzaken’ is een verhaal over een onwaarschijnlijke liefde. Het verhaal krijgt grimmige trekken naarmate de liefde tussen de held en de heldin waarschijnlijker wordt. Waarom?

3. Het verhaal ‘In bekende oorden’ gaat over de heimwee van Gamze. De lezer krijgt snel door dat het hier om een illusie gaat. Het duurt echter lang voordat Gamze dit beseft. Waarom is deze illusie zo hardnekkig? Aan het eind van het verhaal gloort de hoop dat Gamze die illusie doorbreekt. Hoe is dat te verklaren?

4. Heimwee is een verlangen naar het verleden, maar hoe we ons in het heden voelen, bepaalt in belangrijke mate de aard en intensiteit van de heimwee. Bent u het eens met deze stelling? Zo ja, is dat op Gamze van toepassing?

5. Het verhaal ‘De ruiter’ begint met een ontmoeting tussen een ruiter en vier jongens aan de vooravond van een nieuw schooljaar. De figuur van de ruiter speelt vooral een symbolische rol ten aanzien van het thema van het verhaal, namelijk volwassenwording. Hoe?

6. Het eerste deel van het verhaal verschilt in enkele (stilistische) opzichten sterk van de delen die erop volgen. Noem de verschillen en breng die in verband met het thema van het verhaal.

7. Waarom pleegt de dorpsonderwijzer Halil Bora in het verhaal ‘In gevangenschap’ zelfmoord? Voordat hij zelfmoord pleegt, ziet hij de dorpelingen opeens door andere ogen: ze zijn niet langer eerlijke, onschuldige zielen die hij romantiseerde, maar ruwe, berekenende boerenkinkels. Hoe is dat te verklaren?
Het dorp waar Halil Bora werkt, komt hem opeens als een gevangenis voor: al die jaren dat hij zich vrij waande, was hij helemaal niet vrij. Waarom?

8. De held in het verhaal ‘Voor de jacht’ is een fanatieke jager die op zijn vrouw is uitgekeken. Aan het eind van het verhaal vindt hij haar toch aantrekkelijk. Hoe komt dat?

9. ‘De lerares Engels’ gaat over een buitenechtelijke liefde tussen Mükerrem en Serpil, die ze vanwege de plaatselijk conventies verborgen houden. Hoewel het voor hen beiden lastig is die liefde voort te zetten, voelt Serpil zich onevenwichtig benadeeld. Waarom? Betrek daarbij ook de verschillen in hun karakters. Zou je kunnen zeggen dat er altijd ongelijkheid is, ook in liefde?
Zou het voor hen beiden beter zijn geweest als Mükerrem zijn liefde niet had bekend? Zo ja, waarom? Zo niet, waarom?

10. ‘Het feest’ is het verhaal over de dekenfabrikant Necati Karaveli. Hij hield veel van Muazzez, zijn vrouw, maar zijn liefde sloeg gaandeweg om in wrok die hem belet om empathie voor haar te voelen. Waarom? Zoek naar de passage waarbij hij er bijna in slaagt, maar zijn wrok toch niet kan overwinnen en leg uit waarom het hem uiteindelijk niet is gelukt. Kunnen we zeggen dat liefde en wrok elkaars tegenpolen zijn?
Hoewel het verhaal een open einde heeft, wordt aan het slot gesuggereerd dat Necati uiteindelijk van het besef doordrongen is dat hij moet handelen. Denkt u dat het ooit tussen de twee goed zal komen?

1. Ken je het schilderij van Hopper, waar de titel naar verwijst en zie je parallellen met de personages uit het boek?
2. Hoe passen de beroepen die de hoofdpersonen uitoefenen bij hun persoonlijkheden?
3. In hoeverre verschillen herinneringen aan hun vriendschap van de hoofdpersonen?
4. Waarom wordt de toedracht van het ongeluk verzwegen?
5. Wat vertelt het logische probleem van de kinderen met modder op hun hoofd, dat Clara haar studenten voorlegt, over menselijke relaties?
6. Wat maakt dat sommige liefdesrelaties in het boek (of alle?) zo broos zijn?
7. Hoe verhouden de boeken van Vik, over het ongeluk en Geluk in veertig dagen, zich met de realiteit?
8. In hoeverre heeft het auto-ongeluk de levens van de betrokkenen beïnvloed?
9. Wat zijn volgens jou de belangrijkste thema’s van dit boek?
10. Hoe zou volgens jou de reünie verlopen?