Tirade 474-475

Gucci lanceerde onlangs een zwarte trui met in de col een gat en daaromheen een rode mond. Een verwijzing naar de kunstenaar Leigh Bowery, zo stelde het modemerk. Een onversneden hedendaagse blackface, volgens social media.

Bowery was – hij stierf aan aids in 1995 – een kunstenaar die het nachtleven van Londen opschudde met zijn uitdagende shows. Zijn performances hielden het midden tussen rock-’n-roll horror en drag. Bij vele van zijn vermommingen hoorde een met veiligheidsspelden vastgespeld (!) plastic mondje – zonder zwart geschminkt gezicht. Maar hij werd misschien nog wel bekender door de portretten die Lucian Freud van hem schilderde.

Gucci en de social media keken naar dezelfde trui, en zagen iets totaal anders. Iets soortgelijks kan er gebeuren wanneer het recht zich uitspreekt over literatuur die mogelijk aanstootgevend of zelfs strafbaar is. Zie het artikel van Ulli d’Oliveira, ‘Het literaire werk tussen feit en fictie’, dat het hart van deze dubbeldikke Tirade vormt (eromheen staat een boeket van diverse prachtige bijdragen).* Hij laat aan de hand van verschillende geruchtmakende straf? en civiele zaken zien hoe juristen op de stoel van literatuurwetenschappers gaan zitten. Dat leidt bijna altijd tot ver uiteen liggende interpretaties, terwijl er toch maar één tekst aan de orde komt. Om met d’Oliveira te spreken: ‘de drieslag bedoeling van de auteur, bedoeling van het werk, interpretatie door de lezer kent tegenstellingen en spanningen.’

De interpretatie van de lezer/consument zegevierde in het geval van de blackfacetrui. Gucci had niet beseft hoe aanstootgevend de creatie was doordat het zich, als wit bolwerk, niet kon verplaatsen in pijn en leed van mensen van kleur, en daardoor roekeloos te werk ging. Tot een gang naar de rechter kwam het niet: Gucci haalde het overprijsde stuk wol zo snel mogelijk uit de handel – en terecht.

* Behalve het artikel van Ulli d’Oliveira bevat Tirade 474-475 gedichten van Christopher Levenson, ingeleid en vertaald door Ad Zuiderent, en gedichten van Myrte Leffring. Voorts verhalen van Willemijn Kranendonk, Rino Gouw, Pieter Kranenborg, Gilles van der Loo, Lia Tilon en Nathanael West (vertaling Caspar Wijers). De tirade achterin het nummer is van Daan Doesborgh en de illustraties zijn van Cheerted Keo.

Nr. 474, 2019 | 

Lees meer

Historisch
  • Omslag Tirade nr. 398
    Nr. 398, 2003
  • Omslag Tirade nr. 306
    Nr. 306, 1986
  • Omslag Tirade nr. 482
    Nr. 482, 2020
  • Omslag Tirade nr. 157
    Nr. 157, 1970
  • Omslag Tirade nr. 180
    Nr. 180, 1972
  • Omslag Tirade nr. 49
    Nr. 49, 1961
  • Omslag Tirade nr. 39
    Nr. 39, 1960
  • Omslag Tirade nr. 3
    Nr. 3, 1957
  • Omslag Tirade nr. 343
    Nr. 343, 1992
  • Omslag Tirade nr. 124
    Nr. 124, 1967
  • Omslag Tirade nr. 361
    Nr. 361, 1995
  • Omslag Tirade nr. 60
    Nr. 60, 1961
  • Omslag Tirade nr. 449
    Nr. 449, 2013
  • Omslag Tirade nr. 158
    Nr. 158, 1970
  • Omslag Tirade nr. 403
    Nr. 403, 2004
  • Omslag Tirade nr. 339
    Nr. 339, 1992
  • Omslag Tirade nr. 97
    Nr. 97, 1965
  • Omslag Tirade nr. 442
    Nr. 442, 2012
  • Omslag Tirade nr. 128
    Nr. 128, 1967
  • Omslag Tirade nr. 415
    Nr. 415, 2006
  • Omslag Tirade nr. 462
    Nr. 462, 2016
  • Omslag Tirade nr. 434
    Nr. 434, 2010
  • Omslag Tirade nr. 386
    Nr. 386, 2000
  • Omslag Tirade nr. 38
    Nr. 38, 1960
  • Omslag Tirade nr. 186
    Nr. 186, 1973

Lees de Tirade Blog

  • Afbeelding bij Er komt een zomer aan

    Er komt een zomer aan

    Er komt een zomer aan die goed zal zijn, zeg jij. De lucht wordt gladgestreken en zal boven ons hangen als een zwoele lappendeken. De stad zal slapen van de hitte en pas weer ontwaken bij de eerste regenval. Parken, er zullen parken zijn waar we onze lijven achterlaten tot iemand ons weer op komt...
    Lees verder
  • Afbeelding bij Reünie

    Reünie

    Zes jaar geleden beloofden we dat wij niet zo zouden zijn. We kenden de verhalen, hoe het anderen was vergaan, maar zo zou het bij ons niet lopen. Vrienden waren we. En dat zouden we blijven. Maar puberbeloftes verwelken en ik verloor iedereen steeds iets meer uit het oog nadat de rector diploma’s in onze...
    Lees verder
  • Afbeelding bij Het vervallen Hollywood van Hongkong

    Het vervallen Hollywood van Hongkong

    De bedelaars die ik als kleine jongen in Hongkong zag, staan op mijn netvlies gegrift. Mensen zonder armen of benen die zittend op de grond ritmisch met hun stompjes bewogen. Uitgemergelde mensen die over straat sjokten terwijl ze hun schamele hebben en houden in een karretje voortduwden. Mensen die in provisorische tentjes onder een brug...
    Lees verder
Tirade bloggers
  • Foto van Hans van Pinxteren
    Hans van Pinxteren

    Hans van Pinxteren is dichter en vertaler

  • Foto van Berthe Spoelstra
    Berthe Spoelstra

    Berthe Spoelstra (1969) is dramaturg van Frascati Theater. Haar debuutroman Schemerland kwam in 2009 uit bij Van Oorschot. In augustus 2021 volgt Zwerm. Voor Tirade schrijft ze over o.m. theater en literatuur.

  • Foto van Jan Lodewijckx
    Jan Lodewijckx

    Jan Lodewijckx (1990) had het wel even gehad op kantoor. Hij kocht een zware fiets en een kleine tent en zegde zijn werk op en zijn appartement.