Vandaag is het, zoals inmiddels bekend, 38 jaar geleden dat Salvador Allende stierf. Het mag ook gezegd dat 108 jaar geleden Theodor Wiesengrund Adorno geboren werd. Hebben ze iets gemeen? Gevoelsmatig wel, maar Adorno zou zich tegen dat soort argumentatie gekant hebben (Allende had domweg vermoedelijk minder tijd). Evengoed is er verschil: dat Allende harstochtelijk verlangde naar een gemeenschap terwijl Adorno afstand leek te willen houden, vreemd en vervreemd te zijn, om te kunnen formuleren en denken. In Minima Moralia: ‘Waar zijn slechts die gedachten die zichzelf niet begrijpen.’ Dan maar morgen verder.

In een medianiche circuleert een verhaal over een principiële vegetariër te Amerika die in voorarrest moest. In de gevangenis werd zijn maaltijdverlangen niet ingewilligd, want niet op medische noch op religieuze leest geschoeid. Hij moest maar eten wat vlees of vis omringde. Waarom reproduceer ik dit? Niet omdat de man, eenmaal vrijgelaten, 25 kilo verloren had, zelfs niet omdat hij McDonald heette, maar omdat Geert Wilders beweert dat de islam geen godsdienst is maar een ideologie. In Amerika – dit speelde in Californië – lijkt dat dus niet te worden geloofd. Europa is ter zake nog zoekende naar een standpunt.

In een van de bliksem-, donder- en regenrijke nachten afgelopen zomer meenden we een klap te horen op de kamer van ons kind. Maar dat was logeren. ’s Morgens bleek dat er een plek op het raam zat. Ik keek toen maar verder naar het platte dak erachter:

thomas was er niet wel haar raam

net zoals de nacht, place no one

above, de nacht wel, van elk ander

licht enige ontstentenis dan schicht

love those peaches, laat geen keus

dan de hoop, een spoor, een hoes

overvolle rede die takken sleurt

over ons nietzschesnest, nou dag

Naar verluidt als variant op ‘de ballenbak’ heeft in Australië het altijd innovatieve IKEA geëxperimenteerd met een mannencrèche, voorzien van Xbox-consoles, flipperkasten, tafelvoetbal, ononderbroken sport op televisie en gratis hotdogs. Dit bevat veel karikaturen tegelijk, waaronder de mannenconsument in zijn naaktste gedaante, recht op het doel. Maar ook in laveloze buien weet deze dat de buit zelden gelijk binnen is en gemeenlijk via zijsporen en aanpalende suspense binnengerijfd moet. Is dit eigenlijk ook geen karikatuur, voornamelijk geëxploiteerd in softerotisch bedoelde toestanden? Mij lijkt dat de TomTom de tussenweg aangeeft, vertellend hoe een bestemming op de meest efficiënte wijze te bereiken is. Net na dit IKEA-bericht kwam het nieuws dat de Tabula Peutingeriana op internet te gebruiken is. Nu is een kaart altijd fijn, maar deze behelst een middeleeuwse kopie van een Romeinse wegenkaart van rond het jaar 300, die de wereld beleeft in hemelsbrede etappes en zo geen omwegen kent. Gijnugh! En ietsje minder verontrustend: IKEA zal per saldo minder de man willen behagen dan de koopzucht bij zijn echtgenote aanwakkeren (beiden wordt een worst voorgehouden).

Regisseur Michael Haneke heeft over Le Temps du Loup gezegd dat hij een film wilde maken over wat op het televisienieuws altijd anderen overkomt, ver weg. Waaraan hoofdrolspeelster Isabelle Huppert toevoegde dat zo eens de geprivilegieerden meemaakten wat voor driekwart van de mensheid dagelijks brood is: vlucht, wetteloosheid wegens geweld. Inderdaad is Le Temps du Loup in alle opzichten asgrauw. De film toont een wereld zonder oorzaken, maar met des te meer gevolgen. Naar mijn idee is dit samengebald in een liedje dat een vrouw op een gegeven moment zingt:

Meikäfer, flieg

Dein Vater ist im Krieg

Dein Mutter ist im Pommeren

Pommeren ist abgebrannt.

Deze jaloersmakende strofe blijkt een fragment uit een classic. En wacht, was het niet in de plaats van handeling waar Angela Merkel, baas van het zelfs bij crisis luxueuze Europa, onlangs een voorverkiezingsnederlaag leed?

‘Als er daarginds geen kroegen zijn, interesseert het mij geen bal’, zei zoals bekend Gerard den Brabander. Maar kun je daar in het Engels of Chinees bestellen of in het Esperanto of Kerklatijn? En wie staat eigenlijk achter de bar? Thomas van Aquino schijnt becijferd te hebben dat de leeftijd in de hemel 30 jaar is – op de top van de fysieke groei, aftakeling niet al te nabij. Zou hij rekening hebben gehouden met Jezus, van Wiens 33 op de teller hij vast niks afsnoepen wou? Zo zal Hij in de hemel ‘de natuurlijke leider’ wezen, geknipt als absoluut doorgerijpte barkeeper. En, of nu ‘het glas halfvol of halfleeg is’, een onbedaarlijke betweter annex geslachtsbepaalde blinde die eerder door zijn kruk zakt dan dat hij zijn kruis afgeeft. Ook in het ijle mag overgewicht niet onderschat worden.